Giá dầu thô và kim loại quý đồng loạt tăng, MXV-Index vượt mốc 3.000 điểm

Đáng chú ý, giá cả hai mặt hàng dầu thô đều tăng mạnh, trong khi vàng, bạch kim và bạc đồng loạt đi lên.

Giá dầu thô vượt 100 USD/thùng

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), dầu thô tiếp tục dẫn nhịp tăng của nhóm năng lượng. Giá dầu Brent tăng 3,36%, lên 101,21 USD/thùng, lần đầu trở lại trên mốc 100 USD/thùng kể từ tháng 5. Giá dầu WTI cũng tăng 3,25%, lên 96,05 USD/thùng.

Đà tăng diễn ra trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran tiếp tục gây gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu gia tăng, khiến lượng tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải quan trọng này giảm mạnh. Ngày 8/9, chỉ có 6 tàu hàng hóa đi qua Hormuz, thấp hơn mức 9 tàu của ngày trước đó và mức bình quân 12 tàu trong 10 ngày.

Nguồn cung bị gián đoạn buộc các nhà nhập khẩu, đặc biệt tại châu Á, phải tìm kiếm các dòng dầu thay thế ngoài Trung Đông. Tại Trung Quốc, nhu cầu này đẩy premium của dầu Djeno từ Congo lên khoảng 20 USD/thùng so với Brent. Dầu từ Canada, Brazil và các nước Mỹ Latinh cũng được tìm mua mạnh hơn.

Thị trường dầu còn nhận được hỗ trợ từ hoạt động nhập khẩu của Trung Quốc. Dù nhu cầu tiêu thụ trong nước suy yếu, các nhà máy lọc dầu vẫn tăng mua nhờ biên lợi nhuận cải thiện và nhu cầu bổ sung tồn kho. Sinopec dự báo nhu cầu dầu của Trung Quốc năm 2026 giảm 8,9%, nhưng nhập khẩu dầu thô đường biển trong tháng 8 vẫn tăng lên 7,14 triệu thùng/ngày, từ 6,93 triệu thùng/ngày trong tháng 7.

Trong khi đó, tồn kho dầu toàn cầu tiếp tục suy giảm. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ước tính lượng dầu dự trữ toàn cầu đã giảm khoảng 400 triệu thùng kể từ đầu năm và có thể tiếp tục đi xuống trong những tháng cuối năm. Tại Mỹ, dự trữ dầu chiến lược (SPR) chỉ còn khoảng 289,7 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ năm 1982 sau các đợt xả kho nhằm bù đắp thiếu hụt nguồn cung.

Mức dự trữ thấp làm thu hẹp khả năng sử dụng SPR để hấp thụ cú sốc nguồn cung mới, khiến giá dầu nhạy cảm hơn trước các gián đoạn kéo dài tại Trung Đông.

Đáng chú ý, vấn đề của thị trường hiện nằm ở cả lượng dầu và chủng loại dầu phù hợp. Nguồn cung dầu sour từ Trung Đông đã giảm 65% so với cùng kỳ, trong khi các nguồn thay thế từ Canada, Brazil và Na Uy phải cạnh tranh mạnh hơn. Những loại dầu phù hợp với cấu hình của các nhà máy lọc dầu châu Á vì vậy ngày càng khan hiếm và đắt đỏ.

Trong nước, giá dầu thô và sản phẩm lọc dầu quốc tế tăng cũng tạo thêm áp lực lên các kỳ điều hành giá xăng dầu. Ngày 8/9, giá xăng RON 95 tại Singapore lên 136,92 USD/thùng, từ 131,55 USD/thùng một ngày trước đó. Giá dầu DO 0,05%S đạt 164,06 USD/thùng, tăng từ 159,60 USD/thùng.

Nếu mặt bằng giá này tiếp tục duy trì, chi phí đầu vào của doanh nghiệp xăng dầu sẽ tăng, qua đó tạo áp lực lên giá bán lẻ trong các kỳ điều hành tiếp theo.

Dòng tiền đổ mạnh vào kim loại quý

Nhóm kim loại quý cũng tăng mạnh trong phiên 9/9. Rủi ro địa chính trị và bất ổn kinh tế vĩ mô thúc đẩy nhu cầu đối với tài sản trú ẩn, đưa giá vàng giao ngay tăng hơn 1%, vượt 4.400 USD/ounce. Trên thị trường kỳ hạn, bạc giao tháng 11 tăng 2,5%, lên 68,65 USD/ounce; bạch kim tăng 3,6%, lên 1.919 USD/ounce.

Thị trường tài chính Mỹ tiếp tục chịu sức ép từ lợi suất trái phiếu dài hạn. Bộ Tài chính Mỹ thông báo mua lại 6 tỷ USD trái phiếu chính phủ dài hạn trong ngày 10/9 nhằm hạ nhiệt đà tăng của lợi suất. Tuy nhiên, động thái này chưa tạo được phản ứng tích cực rõ rệt trên thị trường.

Gánh nặng nợ công vượt 40.000 tỷ USD tiếp tục làm gia tăng lo ngại về áp lực tài khóa. Trong phiên 9/9, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm có lúc chạm 4,85%, mức cao nhất gần ba năm, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm vẫn ở vùng cao nhất kể từ năm 2007.

Chi phí vốn tăng và nguy cơ đình lạm trở thành những yếu tố hỗ trợ dòng tiền tìm đến kim loại quý. Lực cầu vàng còn được củng cố bởi hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương và các tổ chức đầu tư dài hạn.

Theo số liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển mua ròng thêm 51 tấn vàng trong tháng 7. Tại Trung Quốc, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mua thêm khoảng 20,2 tấn vàng trong tháng 8, kéo dài chuỗi mua ròng lên tháng thứ 22 liên tiếp. Đây cũng là mức bổ sung vàng trong một tháng mạnh nhất của Trung Quốc kể từ năm 2023.

Dòng tiền từ các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) tiếp tục hỗ trợ thị trường. Trong tuần kết thúc ngày 28/8, các quỹ mua ròng 25,3 tấn vàng, đánh dấu tuần mua ròng thứ 8 liên tiếp. Lượng vàng nắm giữ của nhóm này tăng lên gần 4.190 tấn, cao hơn 3,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Với bạc, triển vọng giá còn được hỗ trợ bởi nhu cầu công nghiệp trong khi nguồn cung khó tăng nhanh. Khoảng 73% sản lượng bạc toàn cầu là sản phẩm phụ từ các mỏ chì, kẽm, đồng và vàng; chỉ 27% đến từ các mỏ bạc sơ cấp. Vì vậy, nguồn cung bạc phụ thuộc lớn vào hoạt động khai thác các kim loại khác.

Nguồn cung mới cũng cần thời gian dài để bổ sung. Một dự án mỏ mới mất trung bình 7-10 năm từ thăm dò đến khi có sản phẩm thương mại. Trong bối cảnh đó, thị trường bạc bước vào năm thâm hụt cấu trúc thứ 6 liên tiếp, trong khi tình trạng thiếu hụt bạc vật chất được dự báo còn kéo dài.

Chỉ số DXY hiện tích lũy quanh vùng hỗ trợ 98,5-99 điểm, trong khi giá bạc gặp lực cản tại vùng 68-69 USD/ounce. Nếu DXY tạo đáy và quay đầu tăng, giá bạc có thể điều chỉnh về vùng hỗ trợ 64-65 USD/ounce. Ngược lại, nếu USD tiếp tục suy yếu và bạc vượt dứt khoát vùng 68-69 USD/ounce, đà tăng có thể được củng cố, mở ra dư địa hướng tới các vùng giá cao hơn.