Giá dầu thô tăng hơn 4%, quặng sắt xuống đáy 18 tháng

Dầu thô tăng mạnh trước rủi ro địa chính trị

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), lực mua trên thị trường năng lượng giúp chỉ số MXV-Index tăng phiên thứ hai liên tiếp, đóng cửa ở mức 2.944 điểm ngày 8/10. Giá dầu Brent kỳ hạn tháng 12 tăng 4,07%, lên 104,28 USD/thùng, trong khi dầu WTI kỳ hạn tháng 11 tăng 3,64%, lên 91,40 USD/thùng.

Lo ngại xung đột Mỹ - Iran leo thang tiếp tục hỗ trợ giá dầu. Thông tin Nhà Trắng yêu cầu Lầu Năm Góc xây dựng các phương án tấn công Iran làm gia tăng quan ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung Trung Đông. Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ không tấn công Iran trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, đồng thời cho biết hai bên đang thảo luận tích cực. Thông tin này khiến giá dầu thu hẹp một phần đà tăng trong phiên.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn duy trì các biện pháp trừng phạt đối với những mạng lưới và tàu thuyền liên quan đến vận chuyển dầu Iran. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz cũng suy yếu sau các vụ tấn công tàu chở dầu. Theo các nguồn tin được dẫn trong báo cáo thị trường, chỉ có 7 tàu hàng đi qua eo biển trong ngày thứ Ba. Lượng dầu thô vận chuyển qua tuyến đường này giảm 27% so với mức cao ghi nhận trong thời chiến của tuần trước, xuống khoảng 10,1 triệu thùng/ngày, tương đương 74% mức trước xung đột.

Rủi ro nguồn cung còn gia tăng trước cảnh báo của lực lượng Houthi về khả năng tấn công các cơ sở dầu mỏ tại Saudi Arabia. Những tuyên bố về các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở của Saudi Aramco chưa được xác nhận độc lập, nhưng sự cố tại nhà máy lọc dầu Riyadh có công suất 126.000 thùng/ngày hôm 3/10 đã được các nguồn tin xác nhận. Nguy cơ các cuộc tấn công lan rộng có thể ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và xuất khẩu của Saudi Arabia.

Tại Mỹ, bão Isaias buộc các nhà khai thác ngoài khơi Vịnh Mexico tạm ngừng hoạt động và sơ tán nhân sự. Khoảng 1,28 triệu thùng dầu/ngày bị ngừng khai thác, tương đương 62,89% sản lượng dầu ngoài khơi khu vực. Sự gián đoạn này tạo thêm sức ép lên nguồn cung trong ngắn hạn, củng cố đà tăng của giá dầu.

Theo MXV, giá dầu thời gian tới sẽ phụ thuộc vào diễn biến tại Trung Đông và khả năng khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Đối với Việt Nam, giá dầu thế giới duy trì ở mức cao có thể làm tăng chi phí nhập khẩu và gây áp lực lên giá xăng dầu trong nước. Mức độ tác động thực tế còn phụ thuộc vào tỷ giá và cơ chế điều hành giá.

Quặng sắt chạm đáy 18 tháng do nhu cầu thép suy yếu

Trái ngược với thị trường năng lượng, giá quặng sắt tiếp tục giảm do nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc suy yếu. Kết thúc phiên giao dịch ngày 8/10, giá quặng sắt xuống khoảng 91 USD/tấn, mức thấp nhất trong 18 tháng.

Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, trong 8 tháng đầu năm, đầu tư phát triển bất động sản giảm 19,9% so với cùng kỳ, diện tích nhà khởi công mới giảm 24,8%. Nguồn vốn dành cho các doanh nghiệp bất động sản giảm 21%, trong đó các khoản vay trong nước giảm 33,3%. Những số liệu này phản ánh khó khăn kéo dài của thị trường nhà ở, làm suy giảm nhu cầu thép xây dựng và nguyên liệu sản xuất.

Hoạt động sản xuất thép cũng chịu sức ép khi biên lợi nhuận thu hẹp. Theo dữ liệu được MXV dẫn từ Mysteel, tỷ lệ nhà máy thép Trung Quốc có lãi chỉ còn 6,93%, trong khi sản lượng gang lỏng bình quân ngày giảm xuống 2,35 triệu tấn vào cuối tháng 9. Các nhà máy phải giảm công suất và hạn chế thu mua nguyên liệu, khiến nhu cầu quặng sắt tiếp tục suy yếu.

Trong khi đó, nguồn cung vẫn dồi dào. Khối lượng xuất khẩu quặng sắt toàn cầu duy trì ở mức 33-35 triệu tấn/tuần, chủ yếu từ Australia và Brazil. Tính đến ngày 24/9, lượng quặng sắt nhập khẩu tại 45 cảng lớn của Trung Quốc đạt 164,19 triệu tấn, trong khi tổng tồn kho tại các cảng vượt 171 triệu tấn, tăng gần 20% so với cùng kỳ.

Trên Sàn giao dịch Hàng hóa Đại Liên (DCE), hợp đồng quặng sắt có khối lượng giao dịch lớn nhất giảm 3,12%, xuống 682,5 nhân dân tệ/tấn, tương đương 101,84 USD/tấn. Nguồn cung vượt nhu cầu và tồn kho cao tiếp tục hạn chế khả năng phục hồi của giá.

Tại Việt Nam, giá thép xây dựng chưa giảm tương ứng với quặng sắt thế giới do độ trễ nhập khẩu và lượng hàng tồn kho. Giá thép cuộn CB240 của Hòa Phát tại miền Trung và miền Nam duy trì ở mức 14.920 đồng/kg; thép thanh vằn D10 CB300 dao động trong khoảng 14.210-14.720 đồng/kg. So với đầu tháng 6, giá thép thành phẩm thấp hơn khoảng 2-2,7%.c

MXV dự báo giá quặng sắt chuẩn Platts loại 62% Fe có thể dao động trong khoảng 90-100 USD/tấn trong ngắn hạn, còn hợp đồng tương lai trên sàn DCE vận động quanh 690-740 nhân dân tệ/tấn. Giá quặng sắt vẫn chịu sức ép trong tháng 10 nếu Trung Quốc chưa có thêm biện pháp hỗ trợ đủ mạnh để cải thiện nhu cầu.

Diễn biến trái chiều giữa dầu thô và quặng sắt đặt ra yêu cầu quản trị chi phí phù hợp cho doanh nghiệp. Các đơn vị sử dụng nhiên liệu cần chủ động phương án trước nguy cơ giá tăng, trong khi doanh nghiệp thép và xây dựng cần thận trọng với kế hoạch thu mua, tồn kho và tiêu thụ sản phẩm.