Giá cà phê Arabica tăng vọt, đậu tương chịu áp lực giảm

Nguồn cung mới gây sức ép lên giá đậu tương

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), có 6/7 mặt hàng nông sản giảm giá trong tuần qua. Trong đó, nhóm đậu tương chịu áp lực bán khi thời tiết thuận lợi tại Mỹ thúc đẩy tiến độ thu hoạch, đưa nguồn cung vụ mới ra thị trường.

Kết thúc tuần giao dịch, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 2,38%, xuống 463,43 USD/tấn, mức thấp nhất trong 7 tuần. Giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 2,32%, còn 393,63 USD/tấn, trong khi giá dầu đậu tương cùng kỳ hạn giảm 1,31%, lùi về gần 1.480 USD/tấn.

Thời tiết khô ráo, nắng ấm tại khu vực Trung Tây nước Mỹ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thu hoạch. Tiến độ thu hoạch đậu tương toàn quốc tăng từ 46% vào đầu tuần lên khoảng 55-60% diện tích, thúc đẩy các doanh nghiệp thương mại gia tăng bán phòng hộ trên sàn CBOT.

Ở chiều cung ứng, số liệu từ Hiệp hội Các nhà Chế biến Hạt có dầu Quốc gia Mỹ (NOPA) cho thấy sản lượng ép đậu tương của các thành viên trong tháng 9 đạt 5,34 triệu tấn, thấp nhất trong 13 tháng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng nguồn cung hạt vụ cũ suy giảm trước thời điểm thu hoạch rộ, kết hợp với các đợt bảo dưỡng định kỳ tại nhà máy chế biến.

Hoạt động ép dầu chững lại đã thu hẹp lượng khô đậu tương cung ứng tức thời. Tuy nhiên, tồn kho dầu đậu tương giảm xuống 477.600 tấn đã thúc đẩy dòng tiền giao dịch giữa các sản phẩm chế biến từ đậu tương, khiến khô đậu tương chịu áp lực chốt lời sau chuỗi phiên tăng mạnh.

Giá dầu đậu tương cũng chịu sức ép từ những thông tin liên quan đến khả năng Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) điều chỉnh việc phân bổ nghĩa vụ pha trộn nhiên liệu tái tạo và xem xét miễn trừ cho các nhà máy lọc dầu nhỏ.

Đà giảm của nhóm đậu tương phần nào được hạn chế nhờ lực mua lớn từ Trung Quốc. Trong ba ngày từ 14-16/10, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) liên tục công bố các hợp đồng bán hàng nhanh với tổng khối lượng vượt 1,8 triệu tấn cho niên vụ 2026-2027. Trong đó, Trung Quốc mua trực tiếp gần 1,1 triệu tấn, gồm 330.000 tấn ngày 15/10 và 558.000 tấn ngày 16/10; hơn 700.000 tấn còn lại được ghi nhận cho các điểm đến chưa xác định.

Dù lực mua từ Trung Quốc tạo điểm tựa cho giá đậu tương, triển vọng nguồn cung Nam Mỹ tiếp tục hạn chế đà phục hồi. Theo AgRural, tiến độ gieo trồng đậu tương vụ mới của Brazil đạt khoảng 8-10% diện tích. Mưa trên diện rộng tại bang Mato Grosso vào cuối tuần cũng giúp giảm bớt lo ngại khô hạn đầu vụ, củng cố kỳ vọng sản lượng đậu tương Brazil có thể đạt khoảng 180 triệu tấn.

Tại thị trường trong nước, giá khô đậu tương giao ngay diễn biến trái chiều giữa hai miền. Ở miền Bắc, nguồn hàng nhập khẩu trực tiếp về cảng trong tháng 10 ở mức thấp, trong khi tiến độ dỡ hàng tại miền Nam chậm khiến lịch tàu cập cảng miền Bắc bị lùi. Giá chào giao ngay tại cảng Cái Lân tăng lên 14.420-14.500 đồng/kg, có thời điểm đạt 14.700 đồng/kg khi giao về nhà máy tại Hưng Yên.

Một doanh nghiệp thương mại nhập bổ sung gần 11.000 tấn khô đậu tương Trung Quốc về cảng Cái Lân với giá khoảng 508 USD/tấn, nhưng lượng hàng này chưa đủ giải tỏa tình trạng khan hiếm trước mắt. Trong khi đó, giá chào giao tháng 11 tại miền Bắc giảm về 14.100 đồng/kg nhờ kỳ vọng nguồn cung mới.

Tại miền Nam, giá khô đậu tương giao ngay duy trì trong khoảng 13.450-13.500 đồng/kg tại cảng Vũng Tàu, được hỗ trợ bởi hoạt động thu gom hàng chuyển ra miền Bắc để tận dụng chênh lệch giá. Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung tháng 11 tăng lên gần 850.000 tấn, gồm hơn 570.000 tấn nhập khẩu và khoảng 270.000 tấn từ hoạt động ép 370.000 tấn hạt nội địa, có thể làm giảm áp lực thiếu hụt và tạo điều kiện để các nhà máy bổ sung tồn kho.

Arabica tăng mạnh, Robusta giảm giá

Trái ngược với diễn biến của nhóm đậu tương, thị trường cà phê ghi nhận đà tăng mạnh của Arabica trong tuần giao dịch từ ngày 12-16/10. Giá mặt hàng này tăng hơn 6,5% do lo ngại thời tiết bất lợi ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch và chất lượng hạt tại các quốc gia sản xuất chủ lực. Trong khi đó, giá Robusta giảm 1,61% khi xuất khẩu cà phê Việt Nam tiếp tục tăng trưởng.

Đáng chú ý, trong phiên thứ Sáu, giá Arabica tăng hơn 3,6%. Khối lượng giao dịch đạt 25.328 lô, gần gấp đôi các phiên trước, cho thấy lực mua gia tăng trước những lo ngại về nguồn cung đạt chuẩn.

Tại Brazil, mưa lớn kéo dài khiến đất trồng sũng nước, cản trở hoạt động thu hái và buộc nhiều nông hộ phải tạm dừng công việc. Theo các ước tính được nêu trong báo cáo thị trường, thiệt hại có thể vượt 20%, kéo sản lượng Arabica của Brazil xuống khoảng 35-37 triệu bao.

Colombia, quốc gia sản xuất Arabica lớn thứ hai thế giới, cũng đối mặt với thời tiết bất lợi khi bước vào vụ thu hoạch. Mưa lớn tại các vùng trồng cà phê trọng điểm làm chậm tiến độ thu hái và ảnh hưởng đến phẩm cấp hạt. Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý khi vụ thu hoạch chính của Colombia diễn ra từ tháng 9 đến tháng 12, với nguồn cung tập trung nhiều vào tháng 11 và tháng 12.

Những bất lợi trong giai đoạn thu hoạch làm gia tăng lo ngại về khả năng đáp ứng nhu cầu cà phê Arabica chất lượng cao. Trong phiên thứ Sáu, tỷ lệ cà phê Brazil bị từ chối cấp chứng nhận đạt 56,3%, tương ứng 5.736 bao bị loại, trong khi chỉ có 4.450 bao vượt qua vòng thẩm định.

Tồn kho Arabica đạt chuẩn trên sàn ICE New York tiếp tục duy trì ở mức thấp, với 240.767 bao, tiến sát mức đáy lịch sử 217.650 bao được thiết lập trong tháng trước. Tồn kho hạn chế cùng nguy cơ suy giảm chất lượng cà phê thu hoạch đã hỗ trợ giá Arabica tăng mạnh trong tuần qua.

Ở chiều ngược lại, Robusta chịu sức ép từ nguồn cung Việt Nam. Số liệu xuất khẩu tháng 9 cho thấy lượng cà phê xuất khẩu đạt 127.700 tấn, tăng 57,4% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cà phê Việt Nam tăng 25,5%, lên gần 1,46 triệu tấn. Nguồn hàng gia tăng góp phần giảm bớt lo ngại thiếu hụt trên thị trường giao ngay và gây áp lực lên giá Robusta.

Tại thị trường nội địa, giá cà phê nhân xô Tây Nguyên đi ngang quanh mức 91.100-92.000 đồng/kg vào cuối tuần. Thời tiết tại các vùng trồng có sự phân hóa, khi mưa dông ở Đắk Nông và Lâm Đồng cản trở hoạt động thu hái, phơi sấy, còn điều kiện khô ráo tại Kon Tum thuận lợi hơn cho tiến độ thu hoạch.

Dù niên vụ mới đã bắt đầu từ tháng 10, nguồn cung cà phê mới chưa tạo áp lực đáng kể lên thị trường. Theo nhận định của giới thương nhân, phải đến tháng 11, khi thu hoạch bước vào giai đoạn cao điểm và hoạt động phơi sấy hoàn tất, lượng cà phê vụ mới mới được đưa ra thị trường với khối lượng lớn hơn.

Diễn biến trái chiều giữa Arabica và Robusta cho thấy thị trường cà phê đang chịu tác động đồng thời từ điều kiện thời tiết tại các nước sản xuất và tốc độ xuất khẩu của từng quốc gia. Trong ngắn hạn, Arabica có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi lo ngại về chất lượng và tồn kho đạt chuẩn, trong khi Robusta chịu áp lực từ nguồn cung Việt Nam. Đối với nhóm đậu tương, tiến độ thu hoạch tại Mỹ và triển vọng mùa vụ Brazil sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng chi phối giá.