Gắn đào tạo, nghiên cứu với thực tiễn, tạo giá trị cho nền nông nghiệp

Chỉ đạo được đưa ra tại Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện (12/10/1956 – 12/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.

Đổi mới đào tạo, lấy nhu cầu xã hội và doanh nghiệp làm định hướng

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, văn minh, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và đột phá phát triển giáo dục, đào tạo đã mở ra không gian phát triển lớn cho các cơ sở giáo dục đại học.

Để hiện thực hóa những định hướng đó, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cần cụ thể hóa các chủ trương thành chương trình hành động, sản phẩm khoa học và những giá trị thiết thực cho đất nước. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ chương trình bồi dưỡng, đào tạo, hướng tới xây dựng đội ngũ “công dân toàn cầu” của nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ đào tạo những gì nhà trường có sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước. Sinh viên tốt nghiệp cần có kiến thức vững, kỹ năng tốt, tư duy đổi mới, năng lực số, khả năng hội nhập và khát vọng cống hiến. Học viện cũng cần trở thành môi trường để những người trẻ có đam mê với nông nghiệp, công nghệ và khởi nghiệp tìm đến học tập, nghiên cứu, trưởng thành.

Định hướng này đòi hỏi hoạt động đào tạo phải gắn chặt hơn với yêu cầu thực tiễn. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người học cần được phát triển kỹ năng, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của nền nông nghiệp hiện đại. Việc chú trọng nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn tạo điều kiện để kiến thức, kỹ năng của người học được phát huy hiệu quả trong quá trình làm việc, sản xuất và kinh doanh.

Cùng với đổi mới đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo cần trở thành những động lực phát triển cốt lõi của Học viện. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Học viện mạnh dạn nghiên cứu những lĩnh vực mới mà đất nước đang cần và thế giới quan tâm, hướng tới các công trình, sản phẩm, công nghệ có khả năng tạo ra giá trị thực sự cho nền kinh tế.

Theo đó, hiệu quả nghiên cứu khoa học không chỉ được nhìn nhận qua số lượng công trình mà còn qua khả năng ứng dụng và giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Các giải pháp khoa học, công nghệ trong nông nghiệp cần hướng tới giảm chi phí sản xuất, tối đa hóa lợi ích, nâng cao thu nhập cho người nông dân và tăng sức cạnh tranh trên thị trường thế giới. Đây cũng là yêu cầu để hoạt động nghiên cứu gắn sát hơn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sự phát triển của ngành nông nghiệp.

Đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất, thúc đẩy hội nhập và quản trị hiện đại

Để kết quả nghiên cứu thực sự đi vào cuộc sống, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cần phát huy vai trò cầu nối giữa Nhà nước, nhà trường, nhà khoa học, doanh nghiệp và người nông dân; trở thành trung tâm kết nối tri thức, công nghệ với thực tiễn sản xuất nông nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu đưa tri thức từ giảng đường đến đồng ruộng, đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm vào sản xuất, đưa kết quả nghiên cứu vào doanh nghiệp và đưa giá trị khoa học đến với người nông dân. Đồng thời, những vấn đề phát sinh trong thực tiễn sản xuất cần được đưa trở lại giảng đường, phòng thí nghiệm để nghiên cứu, tìm giải pháp. Sự kết nối hai chiều này giúp hoạt động nghiên cứu bám sát nhu cầu thực tế, đồng thời tạo điều kiện để các tiến bộ khoa học, công nghệ được ứng dụng hiệu quả hơn.

Cùng với nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, Học viện cần chủ động tham gia hoạch định, phản biện chính sách về nông nghiệp, nông dân và nông thôn; phát huy vai trò tư vấn chính sách của đội ngũ nhà khoa học có truyền thống nghiên cứu lâu năm và kinh nghiệm thực tiễn phong phú. Nghiên cứu khoa học không chỉ hướng tới công bố công trình mà còn cần tập trung giải quyết những vấn đề lớn của quốc gia, đóng góp thiết thực cho quá trình phát triển nông nghiệp và nâng cao đời sống người dân.

Một hướng đi khác được đặt ra là mở rộng hợp tác quốc tế, tham gia sâu hơn vào các mạng lưới đào tạo và nghiên cứu; thu hút các nhà khoa học quốc tế đến làm việc, nghiên cứu, giảng dạy, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên Việt Nam tiếp cận môi trường quốc tế và đưa tri thức tiên tiến của thế giới về Việt Nam. Học viện cũng cần hướng tới đưa các sản phẩm khoa học, công nghệ nông nghiệp và thương hiệu nông nghiệp Việt Nam ra thế giới.

Trong quản trị đại học, chuyển đổi số cần tạo ra thay đổi thực chất trong phương thức quản lý, đào tạo, nghiên cứu và phục vụ người học. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Học viện đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng môi trường học tập thông minh, đồng thời tinh gọn tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền hợp lý và tăng cường trách nhiệm giải trình. Mục tiêu là hình thành nền quản trị đại học minh bạch, hiệu quả, chuyên nghiệp và hiện đại.

Đặc biệt, Học viện cần tạo môi trường thuận lợi để các nhà khoa học phát huy năng lực sáng tạo, cống hiến và được hưởng thành quả tương xứng với đóng góp; chú trọng đào tạo thế hệ nhà khoa học trẻ. Đây là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực nghiên cứu, chất lượng đào tạo và vị thế của Học viện trong hệ thống giáo dục đại học. Trên cơ sở đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Học viện phấn đấu đến năm 2045 lọt vào Top 100 trường đại học châu Á.

Được thành lập ngày 12/10/1956, tiền thân là Trường Đại học Nông Lâm với 27 cán bộ giảng dạy, 3 khoa và 4 chuyên ngành đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, gắn hoạt động đào tạo, nghiên cứu với yêu cầu phát triển nông nghiệp và đời sống người dân. Trong kháng chiến, các thế hệ thầy và trò vừa dạy học, nghiên cứu, vừa tham gia kháng chiến, kiến quốc. Khi đất nước đổi mới và hội nhập, Học viện tiếp tục phát triển đào tạo, khoa học, hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ, trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia.

Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, thành tựu có ý nghĩa sâu sắc nhất trong chặng đường 70 năm chính là con người. Học viện đã đào tạo trên 150.000 kỹ sư, cử nhân, hơn 15.000 thạc sĩ và hơn 800 tiến sĩ. Sự trưởng thành, cống hiến của các thế hệ người học cùng những giống cây trồng, vật nuôi và quy trình kỹ thuật được chuyển giao đã góp phần cải thiện sản xuất, đời sống nông dân.

Nền tảng 70 năm xây dựng và phát triển là cơ sở để Học viện tiếp tục đổi mới trong giai đoạn mới. Yêu cầu đặt ra không chỉ là đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, phát triển các công trình nghiên cứu mà còn là tăng cường kết nối giữa tri thức, công nghệ với sản xuất, kinh doanh; qua đó tạo ra những giá trị thiết thực cho người nông dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.