Gắn đào tạo nghề với nhu cầu nhân lực cho chuyển đổi xanh

Từ lớp học đến những bài toán thực tiễn

Hội trại “Vì Một Hành Tinh Xanh” 2026 quy tụ 200 sinh viên và 16 giảng viên đến từ 16 trường cao đẳng, trung cấp nghề, giới thiệu kết quả sau hai năm triển khai Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai”.

Trọng tâm của Hội trại là hai nội dung “Kỹ sư Xanh” và “Thủ lĩnh Xanh”. Trong đó, “Kỹ sư Xanh” đặt sinh viên trước bài toán thiết kế, chế tạo mô hình STEM giải quyết vấn đề môi trường; “Thủ lĩnh Xanh” tập trung xây dựng các dự án, giải pháp giảm phát thải và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Các nội dung này gắn kiến thức chuyên môn với kỹ năng làm việc nhóm, tìm kiếm giải pháp, thuyết trình, phản biện và bảo vệ ý tưởng. Mỗi đội có 70 phút để hoàn thiện sản phẩm STEM hoặc dự án; 8 đội có kết quả tốt nhất tiếp tục trình bày và bảo vệ giải pháp ở vòng chung kết. Cách tiếp cận này đưa đào tạo nghề gần hơn với yêu cầu thực tế, khi người học phải xử lý vấn đề trong giới hạn về thời gian và nguồn lực.

Theo ông Richard Bernhard, Trưởng Đại diện Tổ chức Kenan Foundation Asia tại Việt Nam, sau hai năm triển khai, 16 nhà trường đã đưa phương pháp học tập qua dự án vào giảng dạy thông qua hệ thống bài giảng chuẩn hóa. Hàng trăm sinh viên chuyển từ cách học thụ động sang chủ động thiết kế giải pháp và phát triển sản phẩm của mình.

Doanh nghiệp cùng tham gia chuẩn bị nguồn nhân lực xanh

Với doanh nghiệp, đào tạo nhân lực cho chuyển đổi xanh đang trở thành nhu cầu thực tế khi năng lượng tái tạo, điện khí hóa, sử dụng năng lượng hiệu quả và hạ tầng bền vững ngày càng phát triển, kéo theo yêu cầu mới về kỹ năng người lao động. Sự tham gia của doanh nghiệp vào giáo dục nghề nghiệp vì vậy không chỉ mang ý nghĩa trách nhiệm xã hội mà còn góp phần hình thành nguồn nhân lực phù hợp với công nghệ và mô hình sản xuất mới.

Tại Bắc Ninh, Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai” tập trung vào bảo vệ môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, ứng dụng AI, đồng thời đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao năng lực giảng viên.

Sau hai năm triển khai, 112 giảng viên đã được tập huấn về năng lượng bền vững, bảo vệ môi trường, học tập theo dự án và các phương pháp giảng dạy gắn với Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Đến tháng 8/2026, 16 trường cao đẳng, trung cấp nghề tại Bắc Ninh đã đưa các nội dung về năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển bền vững vào chương trình đào tạo.

Cùng với đó, 10.560 sinh viên được tiếp cận phương pháp học tập theo dự án, qua đó rèn luyện tư duy phản biện, sáng tạo, hợp tác và giải quyết vấn đề. Điểm đáng chú ý là các nội dung về năng lượng, môi trường và phát triển bền vững được tích hợp vào đào tạo nghề, đi cùng với sự thay đổi trong phương pháp dạy và học.

Theo ông Lê Nguyên Khang, Giám đốc Tiếp thị và Truyền thông, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia, dự án tạo điều kiện để sinh viên, giảng viên tại 16 trường cao đẳng, trung cấp nghề tiếp cận và thực hành những kỹ năng gắn với ngành năng lượng trong tương lai. Doanh nghiệp đồng hành nhằm góp phần chuẩn bị lực lượng lao động cho quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Với một địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp mạnh như Bắc Ninh, yêu cầu về nhân lực chất lượng cao ngày càng rõ. Theo ông Đoàn Xuân Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, người lao động không chỉ cần kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề mà còn phải thích ứng với công nghệ mới, có tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và ý thức về môi trường, cộng đồng.

Việc gắn đào tạo nghề với nhu cầu doanh nghiệp, công nghệ và yêu cầu phát triển bền vững vì vậy có thể thu hẹp khoảng cách giữa nhà trường và thị trường lao động. Người học được tiếp cận các bài toán thực tế ngay trong quá trình đào tạo, trong khi doanh nghiệp có thêm cơ hội tham gia vào quá trình hình thành nguồn nhân lực tương lai.

Hội trại “Vì Một Hành Tinh Xanh” vì thế không chỉ dừng ở các sản phẩm STEM hay hoạt động thi tài, mà hướng tới hình thành cho người học khả năng vận dụng kiến thức, tìm giải pháp và thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường lao động.