ECB đảo chiều chính sách tiền tệ trước áp lực lạm phát từ xung đột Trung Đông

Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn của các nhà hoạch định chính sách châu Âu trước nguy cơ lạm phát quay trở lại do tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Giá năng lượng tăng mạnh buộc ECB hành động

Theo ECB, giá năng lượng tăng mạnh trong thời gian qua đã khiến lạm phát tại khu vực đồng euro vượt xa mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Số liệu sơ bộ cho thấy lạm phát của khu vực đã tăng lên 3,2% trong tháng 5/2026, chủ yếu do chi phí năng lượng leo thang và lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ khác trong nền kinh tế.

Hội đồng Điều hành ECB cho biết quyết định nâng lãi suất được đưa ra nhằm hạn chế nguy cơ áp lực giá cả kéo dài. Theo cơ quan này, cuộc xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những tác động đáng kể đối với triển vọng lạm phát trung hạn của khu vực đồng euro, buộc ECB phải có phản ứng chính sách phù hợp.

Trong các dự báo kinh tế mới nhất, ECB đã nâng đáng kể triển vọng lạm phát cho những năm tới. Cụ thể, lạm phát trung bình của khu vực đồng euro được dự báo ở mức 3% trong năm 2026, giảm xuống 2,3% vào năm 2027 và trở lại mức mục tiêu 2% vào năm 2028.

Việc điều chỉnh dự báo phản ánh kỳ vọng giá năng lượng sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn so với các nhận định trước đó. Theo ECB, tác động của chi phí năng lượng không chỉ giới hạn ở thị trường nhiên liệu mà còn ảnh hưởng đến giá thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ trên diện rộng.

Trong khi áp lực giá cả gia tăng, triển vọng tăng trưởng kinh tế của khu vực đồng euro lại đang suy yếu. ECB đã hạ dự báo tăng trưởng cho cả năm nay và những năm tiếp theo.

Theo đó, kinh tế khu vực đồng euro được dự báo chỉ tăng trưởng 0,8% trong năm 2026, trước khi cải thiện lên 1,2% vào năm 2027 và 1,5% vào năm 2028. Các nhà hoạch định chính sách cho rằng giá năng lượng tăng cao, niềm tin kinh doanh suy giảm và những bất ổn địa chính trị đang tạo thêm áp lực đối với hoạt động sản xuất và tiêu dùng.

Phát biểu sau cuộc họp, Chủ tịch ECB Christine Lagarde nhấn mạnh triển vọng kinh tế của khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều bất định. Theo bà, ECB đang phải đối mặt đồng thời với hai rủi ro lớn là lạm phát có thể tiếp tục tăng cao trong khi tăng trưởng kinh tế có nguy cơ suy yếu.

Bà Lagarde cho biết ECB chưa cam kết bất kỳ lộ trình lãi suất cụ thể nào trong thời gian tới. Các quyết định chính sách tiếp theo sẽ phụ thuộc vào diễn biến thực tế của nền kinh tế, đặc biệt là mức độ và thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng cũng như những tác động lan tỏa đến lạm phát và tăng trưởng trung hạn.

Theo đánh giá của ECB, cuộc xung đột tại Trung Đông đã tạo ra cú sốc năng lượng trên phạm vi toàn cầu. Việc gián đoạn nguồn cung năng lượng cùng những thiệt hại đối với hạ tầng sản xuất trong khu vực đã làm gia tăng áp lực lên thị trường dầu khí thế giới. Dù vẫn tồn tại một thỏa thuận ngừng bắn mong manh, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, khiến nguy cơ bất ổn trên thị trường năng lượng chưa thể sớm chấm dứt.

Thị trường kỳ vọng ECB còn tiếp tục thắt chặt

Quyết định tăng lãi suất của ECB nhìn chung không gây bất ngờ đối với giới đầu tư khi thị trường đã dự báo trước khả năng này. Tuy nhiên, việc đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023 vẫn được xem là một dấu mốc quan trọng đối với chính sách tiền tệ của châu Âu.

Ông Mark Wall, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Âu của Deutsche Bank, nhận định ECB đang phát đi thông điệp rõ ràng rằng các cú sốc giá năng lượng không còn có thể bị xem là yếu tố tạm thời và được bỏ qua như trước đây.

Theo ông, đây không chỉ là lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB sau nhiều năm mà còn là một trong những động thái đầu tiên của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới nhằm ứng phó trực tiếp với cú sốc năng lượng do xung đột địa chính trị gây ra.

Dù vậy, chuyên gia này cho rằng dư địa tăng lãi suất thêm là không lớn do nền kinh tế khu vực đang đối mặt với nguy cơ tăng trưởng suy yếu. Theo đánh giá của Deutsche Bank, nhiều khả năng ECB chỉ còn thêm một đợt tăng lãi suất nữa trước khi tạm dừng chu kỳ thắt chặt.

Cùng quan điểm, ông Neil Birrell, Giám đốc đầu tư tại Premier Miton, cho rằng quyết định của ECB hoàn toàn phù hợp với bối cảnh lạm phát hiện nay. Tuy nhiên, ông cũng nhận định việc lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao có thể khiến ECB phải tiếp tục nâng lãi suất trong thời gian tới nếu các dữ liệu kinh tế không cho thấy tín hiệu hạ nhiệt rõ ràng.

Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu, trong khi tăng trưởng kinh tế còn mong manh, ECB đang đứng trước bài toán cân bằng đầy thách thức giữa kiểm soát giá cả và duy trì đà phục hồi kinh tế. Những diễn biến tiếp theo của xung đột Trung Đông và thị trường năng lượng toàn cầu sẽ là yếu tố quan trọng định hình chính sách tiền tệ của khu vực đồng euro trong những tháng tới.