Dữ liệu số là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng

Chuyển đổi số là xu hướng, không phải trào lưu

Sự bùng nổ của công nghệ số, cùng với sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi của khách hàng, đã khiến mô hình hoạt động truyền thống của các ngân hàng đứng trước sức ép phải tái cấu trúc toàn diện. Tính cấp thiết của chuyển đổi số thể hiện ở việc các ngân hàng buộc phải không chỉ đầu tư vào công nghệ, mà còn thay đổi cả tư duy kinh doanh, cách tiếp cận dữ liệu và phương thức tạo ra giá trị mới cho khách hàng. Dữ liệu số đang trở thành tài sản chiến lược, là “nguồn năng lượng” cốt lõi vận hành toàn bộ hệ sinh thái tài chính hiện đại, nơi mọi quyết định, từ quản trị rủi ro, định giá sản phẩm đến trải nghiệm người dùng, đều dựa trên phân tích dữ liệu theo thời gian thực.

Nếu như trước đây, các ngân hàng vận hành dựa trên hồ sơ giấy tờ, quy trình thủ công và kinh nghiệm tích lũy thì nay, mọi hoạt động đều được số hóa, mọi tương tác đều để lại dấu vết dữ liệu có thể khai thác, phân tích và dự báo. Từ hành vi chi tiêu đến xu hướng tín dụng, dữ liệu trở thành “nguyên liệu” để ngân hàng cá nhân hóa sản phẩm, nhận diện sớm rủi ro và nâng cao hiệu quả vận hành. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và phân tích bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo, ngân hàng không chỉ hiểu khách hàng hơn mà còn có thể dự đoán nhu cầu tương lai của họ, qua đó tạo ra lợi thế cạnh tranh mang tính bền vững. Trong môi trường mà ranh giới giữa ngân hàng và công ty công nghệ ngày càng mờ nhạt, năng lực khai thác và quản trị dữ liệu chính là yếu tố quyết định vị thế của từng tổ chức.

Tuy nhiên, để dữ liệu thực sự phát huy giá trị, ngành ngân hàng phải xây dựng được một nền tảng số đủ mạnh, một thể chế linh hoạt, và đặc biệt là một cơ chế chia sẻ dữ liệu an toàn. Việc kết nối dữ liệu giữa các hệ thống, các tổ chức tài chính thông qua giao diện mở cho phép hình thành hệ sinh thái số phong phú, nơi các dịch vụ tài chính được mở rộng và tích hợp sâu vào đời sống người dùng. Nếu không đảm bảo tính bảo mật, minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu, quá trình chuyển đổi số có thể đối mặt với rủi ro mất an toàn thông tin và xói mòn niềm tin, vốn là giá trị nền tảng của ngành tài chính.

Chuyển đổi số trong ngân hàng, vì thế, không chỉ là việc thay hệ thống công nghệ mà còn là hành trình tái định hình toàn diện mô hình tổ chức. Ngân hàng cần chuyển từ cách làm dựa trên sản phẩm sang cách tiếp cận dựa trên dữ liệu và khách hàng làm trung tâm. Mỗi điểm chạm, mỗi giao dịch, mỗi tương tác đều phải được số hóa và tối ưu hóa, trong khi nội bộ ngân hàng cũng cần vận hành theo mô hình linh hoạt, học hỏi và thích ứng liên tục. Đây là hành trình phức tạp, đòi hỏi không chỉ nguồn vốn đầu tư mà còn cả năng lực lãnh đạo, sự am hiểu công nghệ và tư duy đổi mới của đội ngũ nhân sự.

5 tháng chuyển đổi Core Banking: tốc độ và bản lĩnh

Tại sự kiện Temenos Connect Vietnam 2025 diễn ra tại Hà Nội ngày 30/10, Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) được Temenos, tập đoàn công nghệ tài chính Thụy Sỹ, trao giải “Ngân hàng triển khai hệ thống lõi nhanh nhất khu vực”. Trong bức tranh chuyển đổi số của ngành, PGBank ghi dấu ấn khi hoàn tất việc thay thế toàn bộ hệ thống Core Banking chỉ trong 5 tháng, đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong hiện đại hóa công nghệ, hướng tới mô hình vận hành dựa trên dữ liệu và lấy khách hàng làm trung tâm.

Trước khi triển khai, PG Bank đối diện với thách thức tương tự nhiều ngân hàng khác: hệ thống cũ cồng kềnh, dữ liệu rời rạc và thiếu khả năng mở rộng để đáp ứng nhu cầu số hóa. Thay vì lựa chọn cách làm kéo như thông lệ, PG Bank đã chọn một hướng đi táo bạo: áp dụng phương pháp triển khai linh hoạt (Agile) kết hợp mô hình tổng thể Big Bang, xử lý song song các công đoạn từ cấu hình sản phẩm, kiểm thử tích hợp đến chuyển đổi dữ liệu. Quyết định này thể hiện tinh thần quyết liệt và khả năng điều hành dự án hiệu quả, trong đó yếu tố dữ liệu được đặt ở vị trí trung tâm.

Gần 40% thời gian triển khai dự án được PG Bank dành cho việc làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu. Công đoạn tưởng chừng kỹ thuật này lại là chìa khóa để hệ thống mới vận hành trơn tru ngay khi chính thức hoạt động. Khi dữ liệu được xử lý đúng cách, toàn bộ luồng giao dịch, báo cáo và tương tác khách hàng đều được liên kết liền mạch, giúp ngân hàng không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tối ưu hóa năng lực phân tích, từ đó ra quyết định nhanh và chính xác hơn.

Thành công của PG Bank không dừng lại ở tốc độ, mà quan trọng hơn là ở giá trị thực tế mà hệ thống mới mang lại. Sau khi chuyển đổi, thời gian xử lý giao dịch giảm đáng kể, các quy trình nội bộ được tự động hóa, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công. Đặc biệt, thời gian ra mắt sản phẩm mới được rút ngắn từ vài tháng xuống chỉ còn vài tuần, cho phép ngân hàng phản ứng nhanh hơn trước nhu cầu thị trường.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, dự án Core Banking mới của PG Bank là một minh chứng rõ ràng cho năng lực đổi mới và khả năng bắt nhịp với xu hướng toàn cầu của các ngân hàng Việt Nam. Thành công này khẳng định rằng, khi dữ liệu được coi là tài sản chiến lược và được quản trị đúng cách, công nghệ sẽ trở thành công cụ giúp ngân hàng tiến xa hơn trong tương lai.