Đột phá cải cách khơi thông mạch máu cho nền kinh tế

Cuộc cách mạng về tư duy quản lý

Trong dòng chảy hối hả của nền kinh tế toàn cầu năm 2026, Việt Nam đang đứng trước một ngưỡng cửa mang tính lịch sử. Khi các rào cản truyền thống dần bộc lộ sự lỗi thời, việc Chính phủ đồng loạt ban hành 8 Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính được ví như một luồng gió mới, làm xoay chuyển cục diện đầu tư. Đây không chỉ là hành trình thay đổi tư duy, lấy hiệu quả của doanh nghiệp làm thước đo cho sự thành công của bộ máy công quyền.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, quy mô của đợt cải cách này thực sự gây ấn tượng mạnh với giới quan sát. Việc sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm 155 Nghị định và 6 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, cho thấy một nỗ lực hệ thống hóa chưa từng có.

Những con số cụ thể đã minh chứng cho quyết tâm này: 184 thủ tục bị bãi bỏ, 134 thủ tục được phân cấp giải quyết xuống địa phương và 349 thủ tục được đơn giản hóa. Đặc biệt, đối với điều kiện kinh doanh, có tới 890 điều kiện bị bãi bỏ, đưa quy mô thủ tục hành chính cấp Trung ương về mức 27%.

Quá trình thực thi dự kiến sẽ giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho đối tượng chịu tác động so với năm 2024. Đây là một con số có sức nặng khủng khiếp, trực tiếp tháo gỡ những sợi dây xích đang kìm hãm sức sáng tạo và khả năng xoay sở của thị trường. Khi gánh nặng hành chính nhẹ bớt, doanh nghiệp có thêm không gian để thở, để suy nghĩ về chiến lược và để đầu tư vào những giá trị cốt lõi thay vì tiêu tốn nguồn lực vào những thủ tục rườm rà.

Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, nhận định cắt giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ chính là giải pháp trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Việc tháo gỡ rào cản sẽ giúp khai phóng nguồn lực xã hội, khơi thông dòng vốn đầu tư vốn đang bị tắc nghẽn bởi những quy định chồng chéo.

Khi chi phí tuân thủ giảm mạnh, hàng chục nghìn tỷ đồng sẽ được giải phóng. Thay vì bị tiêu tốn vào hồ sơ, nguồn lực này sẽ chuyển sang tài sản cố định, nghiên cứu phát triển và tạo thêm việc làm cho xã hội. Điều đó trực tiếp làm gia tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững hơn trong tương lai gần.

Lời giải cho bài toán tăng trưởng

Bước sang giai đoạn mới, cải cách hành chính không còn là một lựa chọn mang tính bổ trợ, mà đã trở thành lời giải bắt buộc cho bài toán tăng trưởng. Theo TS Lê Duy Bình, kinh nghiệm quốc tế cho thấy chi phí tuân thủ thấp là yếu tố then chốt nâng cao năng suất và sức cạnh tranh quốc gia.

Ngược lại, thủ tục rườm rà sẽ kìm hãm đổi mới và làm suy yếu tinh thần khởi nghiệp. Khi môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi, Việt Nam không chỉ hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển mà còn đủ sức thu hút những dòng vốn FDI chất lượng cao từ các tập đoàn đa quốc gia.

Điểm nhấn quan trọng trong đợt cải cách này là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cách tiếp cận này giúp thị trường vận hành linh hoạt hơn, cho phép doanh nghiệp nắm bắt cơ hội kinh doanh nhanh chóng thay vì phải chờ đợi phê duyệt từ các cơ quan quản lý. Với quyết tâm tháo gỡ từng nút thắt, mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số theo Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương đang dần trở nên khả thi và có cơ sở thực tiễn hơn bao giờ hết.

Không chỉ dừng lại ở các Nghị quyết đã ban hành, tinh thần cải cách tiếp tục được đẩy mạnh qua những chỉ đạo mới nhất. Ngày 2/5/2026, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong đã truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục rà soát sâu rộng trong 4 lĩnh vực then chốt: phòng cháy chữa cháy, thành lập và hoạt động khu công nghiệp, đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và cấp phép xây dựng. Đây là những lĩnh vực vốn được coi là những điểm nghẽn lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai của các dự án hạ tầng và sản xuất quy mô lớn.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ: Công an, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng phải khẩn trương báo cáo hiện trạng và đề xuất phương án cắt giảm trước ngày 10/05/2026. Sau đó, Bộ Tư pháp sẽ chủ trì đánh giá độc lập để đưa ra phương án tối ưu nhất. Sự đôn đốc gắt gao này cho thấy Chính phủ không chấp nhận sự trì trệ hay những cải cách mang tính hình thức. Mỗi bước đi đều hướng tới việc tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, nhất là trong các khâu thẩm quyền, trình tự và hồ sơ giải quyết.

Để bảo đảm hiệu quả thực tế, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung nguồn lực triển khai các quy định mới, đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Yêu cầu đặt ra là tuyệt đối không để phát sinh các rào cản hành chính mới, tránh tình trạng bỏ được giấy phép này lại mọc ra điều kiện khác. Với sự phối hợp đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, cùng sự giám sát của các tổ chức như VCCI, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang được củng cố mạnh mẽ.

Nhìn lại chặng đường cải cách, có thể thấy mỗi rào cản được tháo gỡ là một cơ hội mới được mở ra. Sự quyết liệt trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính chính là chìa khóa để khai mở tiềm năng còn tiềm ẩn trong nền kinh tế. Khi bộ máy hành chính thực sự chuyển mình thành một đối tác đồng hành cùng doanh nghiệp, con đường dẫn tới sự thịnh vượng và mục tiêu tăng trưởng bứt phá sẽ không còn xa.

Lời giải cho bài toán tăng trưởng đã có, và giờ là lúc cả hệ thống chính trị cùng cộng đồng doanh nghiệp hiệp lực để biến những cơ chế này thành kết quả thực tế trên thị trường.