Những dòng code vẽ hình hài nền kinh tế

Xung lực mới từ những giá trị ảo

Thống kê về bức tranh kinh tế năm 2025 vừa được công bố đã phác thảo một diện mạo hoàn toàn khác biệt của Việt Nam trên bản đồ số hóa toàn cầu. Con số hơn 72 tỷ USD, tương đương 14,2% tổng sản phẩm quốc nội, không chỉ là một chỉ số tài chính thuần túy mà là minh chứng cho một sự chuyển dịch sâu sắc về tư duy và phương thức vận hành nền kinh tế.

Trong suốt giai đoạn từ năm 2021 đến nay, khi nhiều lĩnh vực truyền thống phải đối mặt với những biến động khó lường, kinh tế số vẫn bền bỉ duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức hai con số. Đây chính là quả ngọt từ việc hiện thực hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành những mũi nhọn đột phá.

Cấu trúc của nền kinh tế số hiện nay cho thấy một sự phân hóa thú vị nhưng đầy tính chiến lược. Trong khi các ngành kinh tế số lõi, bao gồm viễn thông và công nghệ thông tin, vẫn giữ vai trò xương sống với đóng góp hơn 43 tỷ USD, thì việc số hóa các ngành nghề khác cũng đang tăng tốc mạnh mẽ. Điều này khẳng định rằng công nghệ không còn là một lĩnh vực biệt lập, mà đã thẩm thấu vào từng ngõ ngách của đời sống sản xuất.

Từ một đơn hàng thương mại điện tử nhỏ lẻ đến các hệ thống logistics thông minh hay mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu, tất cả đang cùng nhau tạo nên một dòng chảy giá trị không ngừng nghỉ, thúc đẩy nền kinh tế tiến về phía trước với một vận tốc mới.

Sự trỗi dậy của khu vực dịch vụ ứng dụng công nghệ thông tin là điểm sáng đáng chú ý nhất. Việc tỷ trọng đóng góp của kinh tế số trong khu vực này tăng từ 6,5% lên hơn 7,2% trong vòng năm năm qua phản ánh nỗ lực không mệt mỏi của Chính phủ và các doanh nghiệp trong việc hiện đại hóa quản trị và vận hành.

Khi các phương thức thanh toán không tiền mặt và dịch vụ trực tuyến trở thành thói quen hàng ngày của người dân, nền kinh tế không chỉ tăng trưởng về quy mô mà còn cải thiện đáng kể về chất lượng, giảm thiểu chi phí trung gian và tăng tính minh bạch cho toàn hệ thống.

Bản đồ tăng trưởng và những cực chuyển đổi

Nhìn vào bức tranh địa phương, kinh tế số đang tạo ra một cuộc đua ngầm đầy kịch tính giữa các tỉnh thành, tạo nên những sắc thái tăng trưởng khác biệt. Không bất ngờ khi các trung tâm công nghiệp lớn như: Bắc Ninh, Thái Nguyên hay Hải Phòng dẫn đầu với tỷ trọng kinh tế số trong GRDP ở mức rất cao, có nơi lên đến hơn 46%.

Đây là kết quả của việc thu hút đầu tư công nghệ cao và sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia, biến những địa phương này thành những công xưởng thông minh của khu vực. Trong khi đó, hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh vẫn giữ vai trò dẫn dắt với tỷ lệ đóng góp ổn định, đóng vai trò là những trung tâm khởi nghiệp và sáng tạo lớn nhất cả nước.

Sự phân hóa về mức độ phát triển kinh tế số giữa các tỉnh thành phản ánh rõ nét trình độ hạ tầng và khả năng tiếp cận công nghệ của từng vùng miền. Tuy nhiên, điểm chung lớn nhất là sự lan tỏa của Chính phủ số.

Việc triển khai định danh điện tử và xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia đã tạo ra một nền tảng niềm tin vững chắc. Chính sự minh bạch và tiện lợi từ các dịch vụ công trực tuyến đã gián tiếp kích thích các hoạt động kinh tế số phát triển, khi niềm tin số được củng cố thì giao dịch số sẽ bùng nổ.

Dù vậy, hành trình phía trước vẫn còn nhiều dư địa để khai phá. Để kinh tế số thực sự trở thành một động lực bền vững, cần sự đồng bộ hơn nữa giữa hạ tầng công nghệ và khung khổ pháp lý. Việc các ngành nông nghiệp hay lâm nghiệp vẫn còn đóng góp ở mức khiêm tốn cho thấy đây chính là những vùng đất còn trống để công nghệ số gieo mầm và tạo ra những giá trị gia tăng đột phá trong tương lai.

Khi mỗi người nông dân, mỗi tiểu thương đều có thể trở thành một mắt xích trong nền kinh tế số, khi đó động lực tăng trưởng sẽ không chỉ nằm ở những con số phần trăm GDP mà còn nằm ở sự thịnh vượng bao trùm của toàn xã hội.

Kinh tế số không còn là một khái niệm xa vời hay một mục tiêu để theo đuổi, nó đã trở thành hơi thở của nền kinh tế Việt Nam năm 2026. Sự dịch chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, từ gia công sang làm chủ công nghệ sẽ là chìa khóa để Việt Nam không chỉ bắt kịp mà còn có thể vượt lên trong cuộc đua toàn cầu này.