Dòng vốn toàn cầu dịch chuyển trước cú sốc địa chính trị

Diễn biến này cho thấy mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa rủi ro địa chính trị và cấu trúc dòng vốn đầu tư quốc tế, trong đó năng lượng và vàng tiếp tục giữ vai trò hai biến số trung tâm của thị trường.

Năng lượng trở thành tâm điểm rủi ro và cơ hội đầu tư

Lo ngại gián đoạn nguồn cung dầu khí qua eo biển Hormuz đã khiến thị trường năng lượng phản ứng nhanh chóng ngay từ những ngày đầu leo thang căng thẳng. Kết phiên ngày 2/3, giá dầu WTI vượt 71,2 USD/thùng, tăng hơn 6,3%, trong khi dầu Brent lên mức 77,8 USD/thùng, có thời điểm chạm ngưỡng 82 USD/thùng trước khi điều chỉnh về vùng 76 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ giữa năm 2025. Diễn biến giá phản ánh tâm lý phòng thủ của thị trường hơn là sự thiếu hụt nguồn cung thực tế, bởi cho đến nay chưa xuất hiện các cuộc tấn công trực tiếp vào cơ sở năng lượng hay tàu chở dầu.

Tuy nhiên, hiệu ứng lan tỏa từ giá dầu đã nhanh chóng xuất hiện ở các phân khúc năng lượng khác khi giá xăng và khí tự nhiên đồng loạt tăng trên 3,5%, còn dầu ít lưu huỳnh tăng vọt 16,4%, lên 865 USD/tấn, kéo theo giá dầu diesel đạt mức cao nhất trong hai năm. Điều này cho thấy chuỗi phản ứng chi phí đang lan rộng từ thị trường nguyên liệu sang vận tải và sản xuất, tạo áp lực mới đối với lạm phát toàn cầu.

Quyết định của OPEC+ về việc tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4 cho thấy nỗ lực ổn định thị trường, đồng thời tạo kỳ vọng rằng giá dầu khó duy trì đà tăng quá mạnh trong dài hạn. Dự báo của UOB (United Overseas Bank) cho rằng dầu Brent có thể duy trì quanh mốc 80 USD/thùng trong quý II và quý III/2026 trước khi giảm về khoảng 70 USD/thùng vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027, hàm ý thị trường năng lượng đang bước vào giai đoạn biến động cao nhưng chưa hình thành xu hướng tăng dài hạn.

Tuy vậy, yếu tố đáng chú ý không nằm ở mức giá tuyệt đối mà ở sự gia tăng của rủi ro vận tải. Việc nhiều hãng vận tải biển lớn phải chuyển hướng tàu qua Mũi Hảo Vọng thay vì tuyến Biển Đỏ và kênh đào Suez đã kéo dài hải trình, làm tăng tiêu thụ nhiên liệu, chi phí logistics và thời gian giao hàng. Tình trạng ùn ứ tàu chở dầu tại khu vực Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman cùng các gián đoạn tại một số trung tâm hàng không quốc tế cho thấy chi phí chuỗi cung ứng đang trở thành biến số đầu tư quan trọng ngang với giá năng lượng.

Vàng nổi lên như trụ cột của dòng vốn trú ẩn toàn cầu

Song song với diễn biến năng lượng, thị trường vàng đang chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ của dòng tiền phòng thủ. Giá vàng thế giới đã vượt trở lại mốc 5.300 USD/ounce và có thời điểm vượt 5.410 USD/ounce vào ngày 2/3, trong khi tại Việt Nam giá vàng tiến sát 191 triệu đồng/lượng, thiết lập mức cao kỷ lục mới.

Động lực chính của xu hướng này đến từ sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị và kỳ vọng chính sách tiền tệ nới lỏng. Khi bất ổn tại Trung Đông gia tăng, nhà đầu tư và các ngân hàng trung ương đẩy mạnh tích trữ vàng nhằm giảm phụ thuộc vào các tài sản tài chính truyền thống. Cùng với đó, triển vọng đồng USD suy yếu trong dài hạn và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cắt giảm lãi suất hai lần trong năm 2026 tiếp tục củng cố vai trò của vàng như công cụ bảo toàn giá trị.

Theo dự báo của UOB, lộ trình tăng giá của vàng có thể diễn ra theo từng giai đoạn, đạt 5.600 USD/ounce trong quý III/2026, 5.800 USD/ounce vào quý IV/2026 và hướng tới mốc 6.000 USD/ounce vào quý I/2027. Kịch bản này phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc của thị trường tài chính toàn cầu, khi vàng không chỉ đóng vai trò tài sản trú ẩn ngắn hạn mà dần trở thành thành phần chiến lược trong danh mục đầu tư dài hạn.

Ở góc độ vĩ mô, sự đồng thời tăng giá của năng lượng và vàng tạo ra một môi trường chính sách phức tạp. Giá dầu duy trì quanh vùng 80 USD/thùng khiến áp lực lạm phát khó hạ nhiệt nhanh, buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa mục tiêu kiểm soát giá cả và hỗ trợ tăng trưởng. Chỉ số DXY tăng nhẹ lên 97,80 điểm cho thấy nhu cầu phòng thủ ngắn hạn đối với đồng USD vẫn tồn tại, song xu hướng dài hạn suy yếu của đồng tiền này lại tiếp tục hỗ trợ triển vọng tăng của kim loại quý.

Sự cộng hưởng giữa căng thẳng địa chính trị, biến động năng lượng, thay đổi chuỗi cung ứng và kỳ vọng nới lỏng tiền tệ đang tạo nên một chu kỳ đầu tư mới, trong đó dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản hữu hình và các lĩnh vực mang tính phòng thủ cao hơn. Đối với nhà đầu tư, giai đoạn hiện nay không đơn thuần là biến động ngắn hạn mà là tín hiệu cho thấy cấu trúc rủi ro của nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi, buộc chiến lược phân bổ tài sản phải thích ứng với một môi trường đầu tư ngày càng phụ thuộc vào các yếu tố địa chính trị và an ninh năng lượng.