Thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư với thị trường UAE – Trung Đông

Không chỉ là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực, UAE còn được xem là cửa ngõ chiến lược để hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu trải dài từ Tây Á, châu Phi đến châu Âu. Dân số gần 500 triệu người của khu vực, cùng với sức mua ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết cho doanh nghiệp Việt Nam phải tìm kiếm phương thức hợp tác bền vững, chuyên nghiệp và có tầm nhìn dài hạn.

Trong bối cảnh đó, chiều ngày 18/9/2025, tại Hà Nội, Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công Thương) đã phối hợp tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư tại thị trường UAE - Trung Đông”. Sự kiện này không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mà còn là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp hai bên chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội và thiết lập những quan hệ đối tác chiến lược.

Cửa ngõ chiến lược của doanh nghiệp Việt Nam tại Trung Đông

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến Thương mại và Đầu tư, Cục Xúc tiến Thương mại - nhấn mạnh tại hội thảo: “UAE là cửa ngõ quan trọng để hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu rộng hơn các quốc gia trong khu vực với dân số 500 triệu người và sức mua ngày càng gia tăng”.

Trong bối cảnh thương mại thế giới đang trải qua nhiều biến động, việc đa dạng hóa đối tác, mở rộng thị trường mới và tìm kiếm nguồn lực bổ trợ là điều kiện tiên quyết để duy trì tăng trưởng bền vững. UAE, với vị trí địa chính trị đặc biệt khi nằm trên ngã ba kết nối giữa châu Á, châu Âu và châu Phi – trở thành một trung tâm logistics hàng đầu toàn cầu. Dubai - thành phố nổi bật của UAE, không chỉ là điểm tiêu thụ hàng hóa, mà còn đóng vai trò “cầu nối” để hàng Việt Nam tiếp cận các khu vực rộng lớn hơn như Nam Á, châu Phi hay thị trường Liên minh châu Âu.

Các lĩnh vực hợp tác tiềm năng được nêu tại hội thảo trải dài từ nông sản, thực phẩm chế biến, thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ, vật liệu xây dựng, cho đến công nghệ và dịch vụ logistics. Đây đều là những ngành hàng mà Việt Nam có lợi thế so sánh, và nếu tận dụng tốt cơ hội, doanh nghiệp có thể khẳng định vị thế cạnh tranh tại một trong những trung tâm thương mại năng động nhất thế giới.

Việc tăng cường sự hiện diện tại Dubai còn mang ý nghĩa sâu xa hơn: đó là bước đi giúp doanh nghiệp Việt Nam củng cố chuỗi cung ứng, đa dạng hóa kênh phân phối, đồng thời giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu liên tục chứng kiến biến động khó lường, chiến lược này càng có giá trị thực tiễn.

Triển vọng hợp tác song phương trong bối cảnh mới

Ông Elisa Alhammadi - Phó Đại sứ UAE tại Việt Nam khẳng định: “Chúng tôi kỳ vọng sẽ chứng kiến sự hợp tác ngày càng rộng mở và gắn kết hơn nữa giữa các doanh nghiệp hai nước, đồng thời tiếp tục khẳng định cam kết mạnh mẽ trong việc thúc đẩy thương mại, đầu tư, tăng trưởng xanh, chuỗi cung ứng linh hoạt và các mục tiêu phát triển bền vững vì sự thịnh vượng lâu dài cho các thế hệ tương lai”.

Những con số kinh tế được đưa ra tại hội thảo cho thấy triển vọng hợp tác song phương đang ở mức cao. Trong 6 tháng đầu năm 2025, GDP của Việt Nam tăng 7,5%, kim ngạch thương mại đạt 432 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Về phía UAE, tổng kim ngạch ngoại thương năm 2024 đạt 1,4 nghìn tỷ USD, cùng với hệ thống logistics toàn cầu hiện đại tiếp tục mở rộng và củng cố.

Đặc biệt, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và UAE đã tăng 50% từ năm 2023 đến 2024, đạt mức 12 tỷ USD theo số liệu của UAE. Dự kiến, con số này sẽ còn tiếp tục tăng cao hơn nữa khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) chính thức có hiệu lực, hy vọng ngay trong năm 2025. Đây là một mốc quan trọng, bởi CEPA không chỉ mở ra cơ hội cắt giảm thuế quan và xóa bỏ hàng rào phi thuế quan, mà còn tạo nền tảng pháp lý cho hợp tác đầu tư và thương mại dài hạn.

Sự bổ trợ lẫn nhau giữa hai nền kinh tế là điều có thể nhìn thấy rõ: Việt Nam có thế mạnh về sản xuất, nông nghiệp, chế biến và xuất khẩu, trong khi UAE sở hữu hệ thống hạ tầng thương mại, tài chính và logistics hàng đầu khu vực. Kết hợp những lợi thế này sẽ tạo ra giá trị gia tăng không chỉ cho hai nền kinh tế, mà còn cho chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đang cần sự đa dạng và linh hoạt hơn bao giờ hết.

Trong dài hạn, mối quan hệ này còn có thể mở rộng sang các lĩnh vực hợp tác mới, như năng lượng tái tạo, công nghệ số, đổi mới sáng tạo và tài chính xanh. Đây là những lĩnh vực phù hợp với xu hướng phát triển bền vững toàn cầu, đồng thời đáp ứng yêu cầu kép, vừa duy trì tăng trưởng kinh tế, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường và xã hội.

Một trong những điểm nhấn quan trọng từ phía doanh nghiệp UAE là nhu cầu nhập khẩu ngày càng cao ở những ngành hàng mà Việt Nam có thế mạnh. Nông sản nhiệt đới như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, trái cây tươi và sấy khô được đánh giá rất phù hợp với thị hiếu tiêu dùng tại Trung Đông, nơi xu hướng sử dụng thực phẩm tự nhiên, hữu cơ và có truy xuất nguồn gốc rõ ràng đang gia tăng. Song song với đó, thủy sản Việt Nam, đặc biệt là tôm, cá tra và cá ngừ, cũng đang được thị trường UAE săn đón nhờ chất lượng ổn định và giá thành cạnh tranh.

Ngoài thực phẩm, dệt may và da giày của Việt Nam có tiềm năng lớn khi đáp ứng nhu cầu của một thị trường với dân số trẻ, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh chóng. Các sản phẩm gỗ nội thất, vật liệu xây dựng và trang trí cũng nằm trong nhóm ngành hàng được quan tâm, bởi tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ tại Dubai, Abu Dhabi và các thành phố vệ tinh. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp UAE thể hiện sự quan tâm đến sản phẩm công nghệ thông tin, dịch vụ số và hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Để tận dụng tốt cơ hội, doanh nghiệp Việt Nam cần chú trọng nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu gắn liền với sự an toàn, minh bạch và bền vững. Đồng thời, việc nắm bắt đặc thù văn hóa, tôn giáo và quy định Halal là yếu tố bắt buộc nếu muốn tạo dựng uy tín lâu dài. Bên cạnh đó, tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối tại Dubai sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ xuất khẩu, mà còn từng bước hình thành sự hiện diện thương hiệu trên thị trường khu vực.