Đồng Nai chuyển trục sang công nghệ cao và sản xuất xanh

Đồng Nai tái cấu trúc không gian công nghiệp

Không chỉ đi đầu trong mô hình khu công nghiệp, địa phương này còn liên tục tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cấp chất lượng thu hút đầu tư, hướng tới hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, công nghệ cao và bền vững hơn.

Với nền tảng hạ tầng khu công nghiệp dày dạn kinh nghiệm và vị trí chiến lược sát cạnh Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chuyển mình, từ “thủ phủ” công nghiệp truyền thống sang trung tâm sản xuất thế hệ mới gắn với đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng Nai là một trong những địa phương đầu tiên phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam, với dấu mốc là Khu công nghiệp Biên Hòa 1 hình thành từ những năm 1960. Sau nhiều thập kỷ vận hành, Biên Hòa 1 đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử và đang được chuyển đổi công năng theo hướng hành chính, thương mại, dịch vụ. Việc chuyển đổi này không chỉ mang ý nghĩa chỉnh trang đô thị mà còn thể hiện tư duy phát triển mới: ưu tiên chất lượng, giá trị gia tăng thay vì mở rộng bằng mọi giá.

Từ kinh nghiệm đó, hệ thống khu công nghiệp của Đồng Nai được mở rộng liên tục. Đến năm 2025, toàn tỉnh có 83 khu công nghiệp được quy hoạch với tổng diện tích hơn 39 nghìn hécta; trong đó 59 khu đã được thành lập và 43 khu đang hoạt động. Nhiều khu công nghiệp phát triển sau có quy mô lớn, quỹ đất dồi dào và khả năng kết nối giao thông thuận lợi, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong thu hút dự án quy mô lớn.

Cuối năm 2025, hai dự án khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp và Xuân Quế – Sông Nhạn đồng loạt được khởi động, đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược phát triển công nghiệp của tỉnh. Khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp được định vị theo mô hình thành phố công nghiệp thế hệ mới, giai đoạn 1 rộng khoảng 1.000 ha, tổng vốn đầu tư gần 10,5 nghìn tỷ đồng. Dự án nằm tại cửa ngõ phía Nam Cảng hàng không quốc tế Long Thành, kết nối thuận lợi với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, quốc lộ 51, vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh và hệ thống cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Mục tiêu thu hút 15–20 tỷ USD vốn FDI giai đoạn 2026–2030 cho thấy kỳ vọng lớn vào mô hình phát triển mới.

Trong khi đó, khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn sở hữu vị trí tại điểm giao giữa cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết và tỉnh lộ 770B, kết nối trực tiếp với Sân bay Long Thành qua các trục giao thông chiến lược. Khi đi vào vận hành, khu công nghiệp này được kỳ vọng thu hút khoảng 12,7 tỷ USD FDI và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động.

Không chỉ tập trung vào khu vực có lợi thế truyền thống, Đồng Nai cũng đầu tư hạ tầng công nghiệp đồng bộ tại khu vực phía Bắc. Khu công nghiệp Minh Hưng – Sikico rộng hơn 655 hécta đã đạt tỷ lệ lấp đầy trên 60%, thu hút gần 1,5 tỷ USD vốn đầu tư, phần lớn từ doanh nghiệp FDI. Định hướng phát triển khu công nghiệp sinh thái, thu hút công nghiệp nhẹ, công nghệ hiện đại và thân thiện môi trường đang trở thành chuẩn mực mới.

Sự tái cấu trúc không gian công nghiệp này cho thấy Đồng Nai không chỉ mở rộng quy mô mà còn chủ động nâng cấp chất lượng, chuẩn bị dư địa cho chu kỳ tăng trưởng dài hạn.

Từ “điểm đến FDI” đến hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao

Làn sóng đầu tư nước ngoài vào Đồng Nai bắt đầu từ đầu những năm 1990, sau khi Luật Đầu tư nước ngoài được ban hành. Tỉnh nhanh chóng trở thành một trong những địa phương tiên phong thu hút FDI. Năm 1991, các nhà đầu tư Đài Loan đã đến Đồng Nai, mở ra giai đoạn phát triển mới cho công nghiệp địa phương. Nhiều doanh nghiệp lớn như Vedan Việt Nam gắn bó hơn ba thập kỷ, từng bước xây dựng thương hiệu sản xuất tại Việt Nam.

Các khu công nghiệp như Biên Hòa 2, Amata, Long Thành… trở thành điểm đến quen thuộc của dòng vốn quốc tế. Năm 2005, Đồng Nai lần đầu tiên thu hút hơn 1 tỷ USD FDI trong một năm, nâng tổng số dự án còn hiệu lực lên 707 dự án với vốn đăng ký trên 8 tỷ USD. Từ đó đến nay, địa phương liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài. Những năm gần đây, mức thu hút bình quân xấp xỉ 2 tỷ USD mỗi năm; riêng năm 2025 đạt hơn 3,3 tỷ USD.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số mà ở sự thay đổi trong tiêu chí lựa chọn dự án. Đồng Nai đang chuyển hướng mạnh sang các ngành công nghệ cao, sản xuất thiết bị bán dẫn, linh kiện điện tử, công nghiệp hỗ trợ hàng không và các lĩnh vực gắn với xu hướng tương lai.

Tại khu công nghiệp Long Thành, Bosch Việt Nam là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu về ứng dụng công nghệ cao và sản xuất xanh. Đại diện doanh nghiệp này khẳng định cam kết đồng hành cùng địa phương trong chuyển đổi số, phát triển bền vững và nâng cao năng lực sản xuất tiên tiến. Những mô hình như vậy cho thấy Đồng Nai không còn đơn thuần là nơi đặt nhà máy, mà đang trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Lợi thế của Đồng Nai còn nằm ở vị trí “sát vách” Thành phố Hồ Chí Minh. Sự tương đồng và bổ sung lẫn nhau giữa hai địa phương tạo điều kiện hình thành hệ sinh thái công nghiệp liên kết vùng. Nếu Thành phố Hồ Chí Minh tập trung vào tài chính, dịch vụ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, thì Đồng Nai có thể đóng vai trò trung tâm sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và logistics. Sự phối hợp này giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao sức cạnh tranh chung của toàn vùng Đông Nam Bộ.

Lãnh đạo tỉnh khẳng định cơ hội đầu tư vào Đồng Nai luôn rộng mở, song điều kiện tiên quyết là dự án phải phù hợp với mục tiêu phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao và bền vững. Tư duy “chọn lọc dự án” đang dần thay thế cách tiếp cận thu hút bằng mọi giá.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng, Đồng Nai với nền tảng khu công nghiệp vững chắc, hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện và định hướng thu hút ngành nghề tương lai đang đứng trước cơ hội lớn. Từ một “thủ phủ” công nghiệp truyền thống, địa phương này đang từng bước định vị lại mình như một cực tăng trưởng công nghệ cao, đóng góp ngày càng rõ nét vào sức bật của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.