Kinh tế nông thôn với vai trò là trụ cột của ngành nông nghiệp và nền tảng bảo đảm an sinh, ổn định xã hội, đang đứng trước những cơ hội vàng để chuyển mình theo hướng xanh, hiệu quả và bền vững.
Ảnh minh họa
Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn này, một yếu tố then chốt không thể thiếu chính là thông tin thống kê đầy đủ, chính xác và kịp thời. Đây là công tác giúp các nhà hoạch định chính sách nhìn rõ thực trạng, điều chỉnh phương hướng phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
Nông thôn không chỉ là nơi cung cấp phần lớn lao động cho các ngành kinh tế, đặc biệt là nông, lâm nghiệp và thủy sản, mà còn là không gian gìn giữ giá trị văn hóa, môi trường sinh thái và là mái nhà của hàng triệu người dân Việt Nam. Bởi vậy, phát triển kinh tế nông thôn bền vững là mục tiêu không chỉ của ngành nông nghiệp mà còn là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc bằng việc ban hành hàng loạt chủ trương, chính sách quan trọng. Điển hình là Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, được triển khai từ năm 2010 và không ngừng được nâng cấp. Chương trình này đã góp phần tích cực vào sự phát triển toàn diện, cải thiện rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đồng thời đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Song song đó, Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định rõ quan điểm đột phá: Nông nghiệp là lợi thế quốc gia, trụ đỡ của nền kinh tế; nông dân là chủ thể, là trung tâm của quá trình phát triển. Nghị quyết đặt ra mục tiêu xây dựng nông thôn hiện đại, phồn vinh, hạnh phúc, dân chủ, văn minh, với hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, môi trường xanh - sạch - đẹp, và đời sống văn hóa lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc.
Để cụ thể hóa các mục tiêu trên, Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách tín dụng ưu đãi, lồng ghép trong các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho người dân vùng khó khăn, vùng bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Ở cấp địa phương, các tỉnh, thành phố đã chủ động với các chính sách hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng sản xuất, khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo nông thôn, hỗ trợ sản phẩm OCOP, và đặc biệt là thúc đẩy tiêu thụ nông sản trên các sàn thương mại điện tử, mở rộng kênh phân phối, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Dù được quan tâm và chú trọng, thực tế vẫn còn nhiều thách thức: thu nhập thấp, thiếu việc làm ổn định, cơ sở hạ tầng yếu kém, và chất lượng nguồn nhân lực hạn chế. Những rào cản này đòi hỏi một nền tảng dữ liệu đủ mạnh để định hình chính sách, phân tích xu hướng phát triển, và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp (Tổng điều tra) định kỳ 10 năm/lần đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Cuộc Tổng điều tra lần thứ 6, do Cục Thống kê chủ trì thu thập thông tin bắt đầu từ ngày 01/7/2025, là một nỗ lực quy mô lớn nhằm cung cấp dữ liệu toàn diện về nông nghiệp, nông thôn và nông dân trên phạm vi cả nước.
Các thông tin thu thập sẽ phục vụ đắc lực cho việc đánh giá thực trạng, phân tích xu hướng biến đổi, và xây dựng kế hoạch, chiến lược phát triển nông thôn, khu vực nông, lâm, thủy sản, đồng thời cải thiện mức sống dân cư.
Đặc biệt, kết quả Tổng điều tra sẽ cung cấp dữ liệu quý giá để đánh giá quy mô, cơ cấu lao động nông thôn và lao động nông, lâm, thủy sản; phân tích sự thay đổi của kết cấu hạ tầng nông thôn; đánh giá tình hình thực hiện các chương trình, mục tiêu quốc gia; phục vụ nghiên cứu chuyên sâu và làm dàn chọn mẫu cho các cuộc điều tra định kỳ hàng năm; đáp ứng yêu cầu so sánh quốc tế về các chỉ tiêu nông thôn.
Với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tất cả các công đoạn, từ lập bảng kê, quản lý mạng lưới điều tra, phân công điều tra viên, đến thu thập, giám sát và làm sạch số liệu, Tổng điều tra 2025 thể hiện sự tiến bộ vượt bậc. Đặc biệt, việc nghiên cứu áp dụng công nghệ học máy (machine learning) hỗ trợ kiểm tra mã ngành kinh tế và AI hỗ trợ thu thập thông tin, cùng với việc sử dụng định vị GPS trong điều hành và giám sát, sẽ đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của dữ liệu.
Một điểm nhấn quan trọng khác là Tổng điều tra 2025 được thực hiện trong bối cảnh cả nước vừa sắp xếp lại địa giới hành chính và thực hiện tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Do đó, thông tin thu được sẽ có ý nghĩa to lớn trong việc định hướng chính sách phát triển kinh tế nông thôn theo đơn vị hành chính mới, đảm bảo tính phù hợp và khả thi của các quyết sách.
Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 không chỉ là một nhiệm vụ thống kê đơn thuần. Đây thực sự là một cuộc tổng rà soát toàn diện, khoa học và chính xác về thực trạng khu vực nông thôn - nông nghiệp. Kết quả của cuộc điều tra này sẽ là kim chỉ nam giúp Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng hoạch định các chính sách đúng và trúng, phục vụ trực tiếp người dân và đất nước.
Vì vậy, sự hợp tác của mỗi người dân trong việc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ là vô cùng quan trọng. Mỗi câu trả lời, mỗi dữ liệu được ghi nhận sẽ góp phần tạo nên bức tranh toàn diện, chân thực về nông thôn Việt Nam.
Nửa đầu năm 2025 ghi nhận một bức tranh đầy triển vọng khi tín dụng toàn ngành tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 9,9%. Dòng vốn này không chỉ tăng về lượng mà còn được định hướng chảy mạnh vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là nông nghiệp, nông thôn và các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo động lực mạnh mẽ cho sản xuất, kinh doanh.
Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.
Các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH) được tài trợ bởi nguồn vốn từ các đối tác phát triển, phần lớn vốn ODA được cung cấp dưới hình thức vốn vay cho các dự án đầu tư và hỗ trợ kỹ thuật với mục tiêu trọng tâm là đầu tư cho ứng phó.
Cuộc điều tra này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững.
Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ mở ra cơ hội mà còn là trách nhiệm đổi mới để các nhà khoa học phát huy năng lực nghiên cứu và đóng góp hiệu quả hơn cho ngành Nông nghiệp và Môi trường.
Tham luận của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Diễn đàn “Hợp tác xã Quốc gia 2025 về chuyển đổi sản xuất xanh cho phát triển bền vững” vừa tổ chức cho thấy, nhiều mô hình HTX đã chủ động chuyển đổi thành công vừa nâng cao giá trị sản xuất, vừa đảm bảo mục tiêu xanh hóa l
Ninh Thuận đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ bảo tồn và khai thác bền vững 82 nguồn gen cây dược liệu quý hiếm, phát triển 25 cây dược liệu quý, đặc hữu với quy mô lớn đáp ứng nhu cầu thị trường.
