Đổi mới khuyến nông trong mô hình chính quyền 2 cấp

Khuyến nông giữ vai trò cầu nối trong phát triển nông nghiệp

Ngày 9 -10/3/2026, tại phường Đồng Hới, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị tổ chức chuỗi hoạt động hội nghị, tập huấn với chủ đề “Bàn giải pháp nâng cao hiệu quả công tác khuyến nông cơ sở trong mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp”.

Trong những năm qua, hệ thống khuyến nông được xác định là lực lượng nòng cốt trong chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất, xây dựng các mô hình nông nghiệp hiệu quả và bền vững. Thông qua các chương trình khuyến nông, nhiều mô hình sản xuất mới đã được nhân rộng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân nông thôn, đồng thời đóng góp quan trọng vào chương trình xây dựng nông thôn mới.

Theo định hướng của Chiến lược phát triển khuyến nông đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hoạt động khuyến nông sẽ chuyển dịch từ mô hình “khuyến nông kỹ thuật” sang “khuyến nông đa giá trị”. Cách tiếp cận mới gắn khuyến nông với phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và kinh tế số.

Trong bối cảnh đó, khuyến nông được định vị với sáu vai trò trọng tâm gồm: cầu nối kinh tế - thị trường, cầu nối chính sách, cầu nối giảm nghèo bền vững, cầu nối cộng đồng, cầu nối môi trường sinh thái và cầu nối khuyến nông số. Với vai trò này, hệ thống khuyến nông không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kỹ thuật mà còn trở thành lực lượng dẫn dắt nông dân xây dựng mô hình sản xuất mới, thích ứng với yêu cầu hội nhập sâu rộng và tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

Nâng cao hiệu quả khuyến nông cơ sở trong bối cảnh mới

Một trong những nội dung được các đại biểu đặc biệt quan tâm tại hội nghị là việc nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở khi cả nước đang triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương theo 2 cấp. Trong bối cảnh bộ máy quản lý nhà nước có sự điều chỉnh, việc củng cố và tăng cường lực lượng khuyến nông ở cơ sở được xác định là nhiệm vụ cấp thiết.

Theo đó, hệ thống khuyến nông cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân. Đồng thời, cần có những cơ chế, chính sách phù hợp để lực lượng khuyến nông cơ sở hoạt động hiệu quả hơn trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.

Các đại biểu cũng đã tập trung trao đổi nhiều nội dung quan trọng như tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành khuyến nông; cơ chế phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; định hướng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động khuyến nông trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng tập trung thảo luận về việc tổ chức mạng lưới khuyến nông cơ sở trong điều kiện kiện toàn đơn vị hành chính; củng cố đội ngũ khuyến nông viên, cộng tác viên cấp xã theo mô hình mới; thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông, triển khai đào tạo trực tuyến và phát triển khuyến nông theo chuỗi giá trị.

Các địa phương cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm, qua đó giúp nông dân nâng cao giá trị gia tăng và ổn định đầu ra cho nông sản.

Đáng chú ý, hội nghị được livestream trên các nền tảng đa phương tiện của hệ thống Khuyến nông Quốc gia. Nhờ đó, cán bộ khuyến nông và lực lượng khuyến nông cộng đồng trên cả nước có thể theo dõi, tiếp cận thông tin và tham gia trao đổi trực tuyến, góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận các định hướng, giải pháp quan trọng từ lãnh đạo Bộ.

Tại chương trình, Thứ trưởng Trần Thanh Nam đã trao tặng 10 bộ tài liệu hướng dẫn triển khai chức năng, nhiệm vụ khuyến nông theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cho hệ thống khuyến nông các tỉnh.

Tăng cường đào tạo, gắn khuyến nông với chuỗi giá trị

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị tổ chức thêm 2 hội nghị, hội thảo tập huấn chuyên đề nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở với sự tham gia của 40 học viên.

Trong đó, hội thảo tập huấn “Kỹ thuật sản xuất theo chuỗi giá trị trồng rừng bền vững” được tổ chức tại thực địa. Các học viên được tham quan mô hình vùng nguyên liệu gỗ lớn gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, đồng thời trao đổi về các giải pháp chuyển đổi xanh nhằm giảm thiểu tác động môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững gắn với tín chỉ carbon.

Bên cạnh đó, lớp tập huấn về “Kỹ thuật sản xuất cây ăn quả theo VietGAP” cung cấp cho học viên các kiến thức về quy trình sản xuất an toàn từ khâu chọn giống, chăm sóc, quản lý dinh dưỡng, phòng trừ sâu bệnh đến bảo quản sau thu hoạch. Nội dung tập huấn hướng tới việc nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Chuỗi hoạt động được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới toàn diện công tác khuyến nông. Thông qua các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với các chương trình đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, lực lượng khuyến nông cơ sở được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, đồng hành cùng nông dân xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững trong giai đoạn phát triển mới.