Doanh nghiệp tư nhân vươn lên dẫn đầu đóng ngân sách

Đáng chú ý, lần đầu tiên một tập đoàn tư nhân là Vingroup vươn lên vị trí dẫn đầu, trong khi doanh nghiệp nhà nước vẫn giữ vai trò chủ lực về giá trị đóng góp. Cơ cấu nguồn thu cũng cho thấy bất động sản - xây dựng, năng lượng - tài nguyên và tài chính - ngân hàng tiếp tục là những lĩnh vực tạo nguồn thu lớn.

Ba trụ cột tạo nguồn thu lớn

Danh sách VNTAX 200 năm 2026, dựa trên số thực nộp ngân sách năm 2025, cho thấy quy mô đóng góp của nhóm doanh nghiệp lớn đang tăng mạnh. Tổng số tiền 200 doanh nghiệp nộp vào ngân sách đạt 989.300 tỷ đồng, tăng 195.300 tỷ đồng, tương đương 25%, so với mức 794.000 tỷ đồng của kỳ xếp hạng trước. Con số này tương đương hơn 37% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025, ở mức 2,65 triệu tỷ đồng.

Lần đầu tiên trong lịch sử bảng xếp hạng, một tập đoàn tư nhân vươn lên dẫn đầu cả nước về số nộp ngân sách. Vingroup đóng góp 148.773 tỷ đồng, tăng hơn 92.500 tỷ đồng so với kỳ trước, tương đương gấp hơn 2,6 lần mức 56.200 tỷ đồng. PetroVietnam đứng thứ hai với 91.000 tỷ đồng, tăng 13.600 tỷ đồng so với năm trước.

Sự vươn lên của khu vực tư nhân diễn ra trong một cơ cấu đóng góp vẫn có vai trò lớn của doanh nghiệp nhà nước. Trong 200 doanh nghiệp được xếp hạng có 99 doanh nghiệp tư nhân, 73 doanh nghiệp nhà nước và 28 doanh nghiệp FDI, liên doanh. Xét về giá trị, khối nhà nước đóng góp hơn 424.000 tỷ đồng, chiếm 43% tổng số; khối tư nhân đạt hơn 390.000 tỷ đồng, chiếm 39%. Như vậy, dù số lượng doanh nghiệp nhà nước ít hơn doanh nghiệp tư nhân, khu vực này vẫn giữ vị trí chủ lực về giá trị đóng góp.

Phía sau quy mô gần 1 triệu tỷ đồng của VNTAX 200 là mức độ tập trung nguồn thu khá lớn. Top 20 doanh nghiệp dẫn đầu nộp 614.000 tỷ đồng, tương đương gần 62% tổng số của toàn bảng. Số doanh nghiệp có mức thực nộp trên 10.000 tỷ đồng cũng tăng lên 26, thêm 9 doanh nghiệp so với kỳ trước. Cơ cấu này cho thấy vai trò nổi bật của nhóm doanh nghiệp quy mô lớn trong tạo nguồn thu ngân sách, đồng thời phản ánh sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp đạt ngưỡng đóng góp rất cao.

Xét theo lĩnh vực, nguồn thu chủ yếu tập trung ở những ngành có quy mô hoạt động lớn. Bất động sản - xây dựng đứng đầu với hơn 234.000 tỷ đồng, chiếm gần 24% tổng số nộp của VNTAX 200; tiếp đến là năng lượng - tài nguyên với hơn 220.000 tỷ đồng, tương đương 22,3%. Lĩnh vực tài chính đạt khoảng 139.000 tỷ đồng, trong đó riêng 23 ngân hàng đóng góp 104.600 tỷ đồng.

Bất động sản - xây dựng vươn lên vị trí dẫn đầu có sự đóng góp rất lớn từ các doanh nghiệp quy mô hàng đầu, trong đó riêng Vingroup nộp 148.773 tỷ đồng. Cùng với Vingroup, Sunshine Group và NH Smart City là những doanh nghiệp nổi bật trong nhóm này, bên cạnh Nam Long Group, Tân Á Đại Thành (MEYLAND), Văn Phú, Kinh Bắc City... Quy mô nguồn thu cho thấy vị trí đáng kể của bất động sản - xây dựng trong bảng xếp hạng, đồng thời gắn với hoạt động của nhiều ngành trong chuỗi giá trị như xi măng, sắt thép, nội thất và xây dựng.

Năng lượng - tài nguyên đứng thứ hai với hơn 220.000 tỷ đồng, chiếm 22,3% tổng số nộp. Đặc điểm của nhóm ngành này là số lượng doanh nghiệp không quá lớn nhưng tập trung nhiều đơn vị có quy mô đóng góp cao, tiêu biểu như PetroVietnam, Vinacomin, EVN, Vietsovpetro và Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Riêng PetroVietnam nộp 91.000 tỷ đồng, đứng thứ hai trong toàn bảng.

Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng là lực lượng chủ đạo khi 23 ngân hàng trong VNTAX 200 đóng góp 104.600 tỷ đồng, chiếm hơn 75% tổng số nộp của toàn ngành. Có 5 ngân hàng vượt mốc 10.000 tỷ đồng gồm Vietcombank, BIDV, Vietinbank, Techcombank và MB. Quy mô này cho thấy hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong nhóm doanh nghiệp tạo nguồn thu lớn cho ngân sách.

Hai lĩnh vực ô tô và công nghệ - viễn thông cũng ghi nhận mức đóng góp đáng kể, lần lượt gần 94.000 tỷ đồng và 65.000 tỷ đồng. Trong đó, ô tô có các đại diện như THACO, TC Group, TASCO, VIMID; công nghệ - viễn thông có Viettel, VNPT, FPT và VNG Group. Nhìn tổng thể, nguồn thu của VNTAX 200 được tạo nên từ nhiều nhóm ngành, song trọng tâm vẫn nằm ở những lĩnh vực có quy mô doanh nghiệp lớn, hoạt động kinh tế rộng và khả năng tạo giá trị cao.

Tư nhân tăng tốc, FDI giữ vai trò quan trọng

Điểm nổi bật của VNTAX 200 năm 2026 là khu vực tư nhân đã có doanh nghiệp vươn lên dẫn đầu về số nộp ngân sách. Vingroup đứng đầu với 148.773 tỷ đồng. Trong Top 20 còn có Sunshine Group, NH Smart City, Hòa Phát, Thành Công và THACO. Quy mô đóng góp của nhóm này cho thấy các tập đoàn tư nhân lớn đang giữ vai trò ngày càng rõ trong tạo nguồn thu ngân sách.

Doanh nghiệp nhà nước vẫn dẫn đầu về tổng giá trị đóng góp với hơn 424.000 tỷ đồng, chiếm 43% tổng số nộp của VNTAX 200. PetroVietnam đứng thứ hai toàn bảng với 91.000 tỷ đồng; Top 20 còn có Viettel, Petrolimex, Vinacomin, Vinataba, EVN và Vietcombank. Khu vực nhà nước tiếp tục giữ vị trí quan trọng tại các lĩnh vực năng lượng, tài nguyên, viễn thông, xăng dầu và tài chính.

Khối FDI và liên doanh có 28 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng. Heineken Vietnam dẫn đầu với khoảng 27.000 tỷ đồng; Toyota, Honda, Vietsovpetro, Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Sabeco và Ciputra Hanoi cũng thuộc nhóm doanh nghiệp có mức đóng góp lớn. Ford nằm trong nhóm 26 doanh nghiệp có số thực nộp trên 10.000 tỷ đồng.

Có 26 doanh nghiệp nộp ngân sách trên 10.000 tỷ đồng, tăng 9 doanh nghiệp so với kỳ trước. Ngoài 20 doanh nghiệp thuộc nhóm dẫn đầu, 6 doanh nghiệp còn lại gồm BIDV, Techcombank, Vietinbank, MB, Ford và FPT. Nhóm doanh nghiệp nộp trên 10.000 tỷ đồng trải rộng ở các lĩnh vực tài chính - ngân hàng, sản xuất ô tô và công nghệ - viễn thông.

Tổng số nộp của VNTAX 200 đạt 989.300 tỷ đồng, chiếm hơn 37% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025. Riêng Top 20 đóng góp 614.000 tỷ đồng, tương đương gần 62% tổng số nộp của 200 doanh nghiệp. Nguồn thu vì vậy tập trung lớn ở nhóm doanh nghiệp có quy mô hoạt động cao và khả năng tạo giá trị lớn.

VNTAX 200 năm 2026 cho thấy rõ sự dịch chuyển trong nhóm doanh nghiệp đóng góp ngân sách lớn. Khu vực tư nhân có doanh nghiệp lần đầu đứng đầu bảng, doanh nghiệp nhà nước vẫn giữ tỷ trọng đóng góp cao nhất, còn khối FDI và liên doanh tiếp tục có nhiều doanh nghiệp đóng góp lớn. Cùng với sự thay đổi về thành phần doanh nghiệp, nguồn thu vẫn tập trung vào các ngành chủ lực như bất động sản - xây dựng, năng lượng - tài nguyên và tài chính - ngân hàng.