Doanh nghiệp đón đầu mô hình chính quyền 2 cấp

Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng trong công cuộc cải cách hành chính: từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) sẽ chính thức vận hành trên cả nước. Đây không chỉ là một thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn là một khát vọng lớn lao về sự tinh gọn, hiệu quả và minh bạch của bộ máy nhà nước.

Bà Bùi Thị Hạnh Hiếu - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Kinh doanh Chế biến nông sản Bảo Minh, bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương tinh gọn bộ máy, coi việc tổ chức mô hình chính quyền 2 cấp là "bước đi đúng đắn nhằm giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong việc tiếp cận thủ tục hành chính". Thực tế trước đây, doanh nghiệp thường phải qua nhiều bước từ cấp xã đến cấp huyện để giải quyết các thủ tục. Việc phân cấp trực tiếp từ tỉnh xuống xã hứa hẹn sẽ rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi và giảm bớt sự rườm rà.

Ông Phạm Anh Cường - Chủ tịch HĐQT Hệ sinh thái Doanh nghiệp BestB, cũng chung quan điểm, cho rằng cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp và DNNVV, đang bày tỏ sự kỳ vọng lớn vào những chuyển biến tích cực.

Trong nhiều năm qua, một trong những vướng mắc lớn mà doanh nghiệp thường xuyên phản ánh là sự chồng chéo trong quy trình hành chính giữa nhiều cấp chính quyền. Việc cắt bỏ cấp trung gian sẽ góp phần tinh giản bộ máy, giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, nhất là trong các lĩnh vực "nhạy cảm" như đất đai, tài nguyên, giấy phép con và đăng ký kinh doanh, nơi mà doanh nghiệp thường xuyên gặp khó khăn và phát sinh chi phí không chính thức.

"Nhiều doanh nghiệp chia sẻ với chúng tôi rằng, chỉ riêng việc không còn phải 'chạy lên quận, xuống phường' cũng đã là một bước cải thiện đáng kể", ông Cường cho biết.

Khi cơ quan đầu mối quản lý được xác lập rõ ràng hơn, việc tiếp cận và xử lý hồ sơ sẽ thuận tiện hơn rất nhiều. Đây chính là lời khẳng định về giá trị cốt lõi mà doanh nghiệp kỳ vọng từ mô hình mới: sự rõ ràng, minh bạch và hiệu quả.

Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng, các chuyên gia và doanh nghiệp cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức không nhỏ trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Thách thức lớn nhất, theo bà Hiếu là năng lực cán bộ cấp cơ sở chưa thực sự đồng đều, đặc biệt khi các chính sách, quy định pháp luật ngày càng đa dạng và phức tạp. Việc chuyển giao một số nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện về cho xã đặt ra yêu cầu mới về năng lực tiếp nhận và xử lý tại cấp xã. Nếu không được đào tạo bài bản và cập nhật thường xuyên, cán bộ xã có thể lúng túng, dẫn đến chậm trễ hoặc thiếu thống nhất trong áp dụng, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Bà Hiếu cũng đề xuất một thời gian quá độ hợp lý để địa phương thích nghi, đảm bảo tính liền mạch trong phục vụ người dân và doanh nghiệp. Quá trình này không chỉ là thay đổi vị trí hành chính mà cần đi kèm với nâng cấp năng lực thực thi và đảm bảo sự đồng bộ trong tiếp cận, triển khai các nghị định, thông tư mới.

Ông Cường cũng nhìn nhận rằng giai đoạn đầu triển khai chắc chắn sẽ có những xáo trộn nhất định, khiến một số doanh nghiệp cảm thấy "bỡ ngỡ" khi phải làm quen với hệ thống cán bộ, quy trình mới. Tuy nhiên, ông tin rằng đây là phản ứng bình thường với bất kỳ thay đổi mang tính hệ thống nào. Quan trọng là sau giai đoạn này, các thủ tục sẽ đơn giản, minh bạch và hiệu quả hơn.

Một điểm thuận lợi lớn được ông Cường đánh giá cao là quá trình cải cách thủ tục đang gắn liền với xu hướng số hóa mạnh mẽ. Hiện nay, phần lớn thủ tục về thuế, đăng ký doanh nghiệp, kể cả thuế thu nhập cá nhân hay truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đều có thể thực hiện trực tuyến. Điều này tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ, khởi nghiệp vốn ít nhân lực hành chính, có thể vận hành bài bản và minh bạch hơn. Điều này cho thấy công nghệ chính là "cánh tay nối dài" giúp vượt qua những khó khăn về mặt địa lý và nhân sự trong giai đoạn chuyển giao.

Đại diện BestB Group khẳng định, việc chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy chính quyền thể hiện rõ quyết tâm cải cách hành chính mạnh mẽ từ trung ương đến địa phương. "Chúng tôi nhìn thấy một sự nhất quán trong chủ trương và hành động,  đó là tín hiệu rất quan trọng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn", ông Cường nhấn mạnh.

Phần lớn các tín hiệu từ hệ sinh thái khởi nghiệp là tích cực, với mong muốn được hỗ trợ một khoảng thời gian "chuyển tiếp mềm" để thích nghi với bộ máy mới. Cụ thể, việc hướng dẫn rõ ràng về các đầu mối tiếp nhận, xử lý hồ sơ; công khai quy trình, thời hạn giải quyết và tăng cường kênh đối thoại giữa doanh nghiệp với chính quyền cấp cơ sở sẽ giúp doanh nghiệp tự tin hơn.

Doanh nghiệp luôn sẵn sàng đồng hành cùng Chính phủ trên con đường cải cách. Họ kỳ vọng và mong mỏi một cơ chế hành chính tinh gọn, nhất quán, minh bạch và lấy phục vụ làm trung tâm. Nếu cải cách được thực hiện thực chất, không chỉ là quyết sách trên giấy, thì đây sẽ là một bước tiến dài cho môi trường kinh doanh tại Việt Nam, mở ra kỷ nguyên phát triển mới đầy hứa hẹn cho cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.