Định hướng lâu dài cho một bầu không khí trong lành

Trong thời gian gần đây, ô nhiễm không khí hiện đang là mối quan tâm chung của xã hội toàn cầu. Bởi không khí là yếu tố cần thiết để duy trì sự tồn tại của con người và nó là tác nhân hàng đầu gây nên những ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Thức ăn và nước uống có thể được lựa chọn và mua, nhưng với không khí, chúng ta chỉ có thể chấp nhận hít thở bầu không khí xung quanh dù nó trong lành hay bị ô nhiễm.

Trước thực trạng ô nhiễm không khí đáng báo động như vậy, rất nhiều người lựa chọn mua các thiết bị máy móc để lọc không khí, tạo môi trường trong lành trong nhà ở. Đây được coi là giải pháp “cứu cánh” cơ bản ở hiện tại nếu không muốn phải sống chung với một bầu không khí ô nhiễm.

Theo đó, trước những ngày có cảnh báo không khí đang ở mức bị ô nhiễm trầm trọng, thường có khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài, nên ở trong nhà hoặc phòng làm việc. Bởi hiện nay, nhiều công ty chỉ mới có những thiết bị máy móc lọc khí trong nhà.

KTS Nguyễn Xuân Mãn, công tác tại Công ty TNHH Kiến trúc Lava cho rằng: “Nếu không khí trong nhà sạch, nhưng bên ngoài vẫn ô nhiễm thì vẫn không ăn thua, bởi lẽ không khí bên trong và bên ngoài luôn được luân chuyển thường xuyên. Hơn nữa, các thiết bị công nghệ lọc không khí không phải ai cũng có thể tiếp cận được, đặc biệt là với những người lao động”.

Để đưa ra được những giải pháp cải thiện và nâng cao môi trường không khí, trước tiên cần phải nhìn nhận những nguyên nhân cốt lõi đang gây ra tình trạng này.

Cụ thể, theo TS.KTS. Nguyễn Tất Thắng, Chuyên gia cao cấp Bộ Xây dựng cho biết thực trạng ô nhiễm không khí được gây ra bởi rất nhiều nguyên nhân, một trong những nguyên nhân chủ yếu là do quá trình đô thị hóa đã biến đô thị thành những nơi có mật độ dân số dày đặc, ùn tắc giao thông làm không khí bị thu hẹp rất nhiều.

Hơn nữa, vị trí đô thị đang đan xen giữa các nông thôn chưa có sự tách biệt rõ ràng, vì vậy tại những vùng ngoại ô vẫn đang sản xuất canh tác và đốt rơm rạ, việc này tạo ra những làn khói bụi theo gió thổi đưa ra những vị trí trung tâm đô thị gây ra ô nhiễm.

Đồng thời, trong các nội đô hiện nay vẫn còn rất nhiều nhà máy, xí nghiệp, bệnh viện có nguy cơ thải ra rất nhiều khí thải, hay sự phát triển ồ ạt của những tòa nhà cao tầng, công trình kiến trúc đã xâm chiếm đi nhiều vị trí của ao hồ, cây xanh.

Mặt khác, dù bầu không khí đang ô nhiễm ở mức báo động nhưng người dân vẫn chưa tự ý thức trách nhiệm bảo vệ bầu không khí của bản thân, vẫn thực hiện nhiều hoạt động gây ô nhiễm như: đốt hương, hóa vàng, đốt rác không đúng nơi quy định….

Vì vậy, để tất cả mọi người đều được hít thở một bầu không khí trong lành, trước tiên cần nhìn nhận vấn đề cốt lõi là nâng cao chất lượng môi trường bên ngoài công trình, xa hơn nữa là môi trường đô thị, đất nước và đưa ra những giải pháp về quy hoạch và thể chế xã hội.

Theo TS.KTS. Ngô Viết Nam Sơn, Chuyên gia quy hoạch, Chủ tịch NgovietArchitect&Planners cho biết, để nâng cao chất lượng không khí, ngoài những kiến thức về kiến trúc và công nghệ thì quá trình quy hoạch những công trình hay cơ sở hạ tầng phải đi kèm với pháp lý và thể chế.

Quan tâm đến vấn đề không gian xanh, tăng cường phát triển đô thị xanh, trả lại không gian xanh cho đô thị, bởi vì cây xanh đóng rất nhiều vai trò quan trọng như: lọc bụi, tạo cảnh quan, mang lại cảm giác tươi mát cho bầu không khí…

Một giải pháp khác, chính tạo quy hoạch đô thị theo hướng không gian mặt nước, tại những khu đô thị tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM cần phải tạo không gian nước và thiết kế kiến trúc sao cho đón được các luồng gió tự nhiên để đưa hơi nước làm mát bầu không khí, giảm bụi mịn bay vào trong bầu không khí.

Cải thiện chất lượng không khí giờ đây đã không thể chỉ là giải pháp đề xuất từ tự nhiên, kế thừa truyền thống hay là câu chuyện riêng về thiết kế của kiến trúc sư nữa. Đó phải là giải pháp kết hợp giữa tự nhiên và nhân tạo. Mật độ con người, công trình ở – làm việc – sản xuất – hoạt trí cộng đồng càng cao thì tính khả thi giải pháp tự nhiên càng thấp. Giải pháp nhân tạo cần rẻ, sử dụng ít tốn kém và thích dụng.

Linh Chi – Trần Thùy