Định hình tầm nhìn mới cho đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn

Diễn đàn khoa học “Đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trong bối cảnh mới”, do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 14/11 đã mang đến một không gian học thuật đáng chú ý, nơi tập trung nhiều trao đổi, phản biện và gợi mở chiến lược giữa các nhà khoa học, quản lý, chuyên gia chính sách và đại diện các trường đại học trên cả nước; góp phần định hình tầm nhìn mới cho đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội & nhân văn trong bối cảnh hiện nay.
 

Phát biểu tại diễn đàn, GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhấn mạnh, nhà trường luôn ý thức sâu sắc vai trò của mình trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách, phục vụ cộng đồng và sáng tạo tri thức nhằm đồng hành với sự phát triển chung của đất nước. Vì vậy, thời gian qua, nhà trường đã triển khai nhiều hoạt động tổng kết, khảo sát khách quan quá trình phát triển, đặt trong bối cảnh vận động của khoa học – giáo dục trong nước và quốc tế. Công tác đánh giá không chỉ phục vụ chiến lược phát triển riêng của trường mà còn hướng đến đóng góp tri thức và đề xuất những giải pháp mới cho lĩnh vực khoa học xã hội & nhân văn trên quy mô toàn quốc.

Chia sẻ về những chuyển dịch lớn của khoa học xã hội & nhân văn trong ba thập kỷ qua, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, cho biết giai đoạn 1956–1995 chủ yếu gắn với nền tảng đào tạo hàn lâm và sự hình thành “học phái Tổng hợp Hà Nội”. Từ cuối những năm 1980–1990, cùng với công cuộc đổi mới và sự ra đời của Đại học Quốc gia Hà Nội, triết lý đào tạo đã chuyển dịch rõ rệt theo hướng đa ngành, liên ngành và gắn với nhu cầu thực tiễn. Đến năm 1994, trường có 8 khoa và 10 ngành đào tạo; đến năm 2009 tăng lên 15 khoa và 20 ngành; và đến năm 2025, với 15 đơn vị đào tạo, trường đã phát triển 30 ngành đại học, 32 ngành thạc sĩ và 22 ngành tiến sĩ. Những con số này phản ánh rõ bước chuyển từ mô hình “một khoa – một ngành” sang “khoa đa ngành”, phù hợp xu thế phát triển của khoa học hiện đại và nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Ở góc nhìn chiến lược, GS.TS Nguyễn Văn Khánh, nguyên Hiệu trưởng Nhà trường khẳng định: Định hướng phát triển trong giai đoạn mới phải xoay quanh mô hình đại học nghiên cứu. Theo ông, khoa học xã hội & nhân văn không chỉ dừng ở lý thuyết mà phải gắn với ứng dụng, tham gia giải quyết trực tiếp các vấn đề của đất nước, từ hoạch định chính sách, phát triển con người đến quản trị xã hội. Điều này đòi hỏi nghiên cứu và đào tạo phải đổi mới mạnh mẽ, thích ứng với chuyển đổi số, kinh tế tri thức và tự chủ đại học; phương thức đào tạo cần chuyển dịch linh hoạt từ trực tiếp sang kết hợp trực tuyến; sinh viên cần được thúc đẩy tự học, tự nghiên cứu; còn đội ngũ giảng viên phải đáp ứng chuẩn quốc tế, có khả năng kết nối và đóng góp vào mạng lưới học thuật toàn cầu.

Đại diện phía Nam, PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng: Mối liên kết chặt chẽ giữa hai trường nhân văn lớn nhất cả nước tạo nên một không gian học thuật rộng mở, giàu bản sắc. Sự kết nối này không chỉ giúp ngành nhân văn Việt Nam tăng khả năng thích ứng trước những biến đổi nhanh chóng của thời đại mà còn thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác đào tạo, nghiên cứu và trao đổi chuyên môn, mở rộng ảnh hưởng và giá trị của khoa học xã hội & nhân văn đối với sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Các ý kiến tại diễn đàn đều thống nhất rằng khoa học xã hội & nhân văn Việt Nam đang có nhiều cơ hội lớn nếu biết tận dụng sức mạnh liên ngành, công nghệ mới và kinh nghiệm quốc tế. Nhiều vấn đề trọng tâm được đề cập như vai trò của từng ngành trong xã hội hiện đại; thế mạnh và thành tựu nổi bật trong đào tạo, nghiên cứu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong giảng dạy; cùng những giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và vị thế học thuật của Việt Nam trong khu vực.

Diễn đàn “Đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trong bối cảnh mới” một lần nữa khẳng định quyết tâm của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn trong việc giữ vững vai trò đầu tàu cả nước về lĩnh vực khoa học xã hội & nhân văn. Với tinh thần cởi mở, khoa học và hợp tác, sự kiện đã tạo nền tảng quan trọng để định hình tầm nhìn mới cho đào tạo và nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu của thời đại và đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển giáo dục – xã hội của Việt Nam, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.