Điều chỉnh giá xăng dầu trong bối cảnh biến động thị trường quốc tế và sức ép trong nước

Những yếu tố địa chính trị, kinh tế vĩ mô và chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn đã đẩy giá dầu thế giới đi lên, buộc Liên Bộ Công Thương – Tài chính phải có quyết định điều chỉnh giá bán lẻ trong nước nhằm bảo đảm sự cân đối cung cầu, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Xung đột và chính sách thương mại đẩy giá dầu tăng

Trong kỳ điều hành từ ngày 21 đến 27/8/2025, thị trường dầu thô thế giới chịu tác động mạnh từ hàng loạt yếu tố bất lợi. Trước hết, việc Mỹ chính thức áp thuế bổ sung đối với một loạt mặt hàng nhập khẩu từ Ấn Độ đã tạo ra sự căng thẳng thương mại mới, làm gia tăng chi phí vận chuyển và ảnh hưởng đến dòng chảy hàng hóa toàn cầu, trong đó có năng lượng. Bên cạnh đó, dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy dự trữ dầu thô của Mỹ giảm sâu hơn nhiều so với dự báo, khiến giới đầu tư lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Không kém phần quan trọng, cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang, khi cả hai bên đều tăng cường tấn công vào hạ tầng năng lượng chiến lược của đối phương. Điều này không chỉ đẩy cao rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu từ Nga – một trong những nhà xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới – mà còn làm dấy lên nỗi lo về sự thiếu ổn định lâu dài trên thị trường năng lượng châu Âu. Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhận định, triển vọng tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy là “rất thấp”, khiến các nhà đầu tư càng thêm bi quan về khả năng hạ nhiệt căng thẳng. Cùng lúc, Tổng thống Mỹ Donald Trump thể hiện thái độ cứng rắn khi tiếp tục gây sức ép buộc Ấn Độ giảm nhập khẩu dầu từ Nga, làm gia tăng sự bất ổn.

Trước bối cảnh đó, giá dầu thế giới trong tuần qua ghi nhận xu hướng tăng ở hầu hết các mặt hàng. Bình quân giá thành phẩm xăng dầu giữa kỳ điều hành ngày 21/8 và 28/8 cho thấy xăng RON92 – nguyên liệu pha chế E5RON92 – đạt mức 79,026 USD/thùng, tăng 1,99%; xăng RON95 ở mức 81,294 USD/thùng, tăng 1,55%; dầu hỏa đạt 84,760 USD/thùng, tăng 2,62%; dầu diesel 0,05S đạt 85,968 USD/thùng, tăng 2,86%; dầu mazut 180CST 3,5S ở mức 405,362 USD/tấn, tăng 1,07%. Những con số này phản ánh rõ xu thế tăng giá, đồng thời cho thấy sức ép lớn đặt lên các nhà quản lý trong nước.

Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong phiên giao dịch ngày 27/8, giá dầu WTI đã tăng lên 64,6 USD/thùng, tương ứng mức tăng 0,7%, trong khi dầu Brent chạm ngưỡng 68,62 USD/thùng – mức cao nhất trong vòng hơn ba tuần. Đây là tín hiệu cho thấy xu thế phục hồi mạnh mẽ của giá năng lượng trên toàn cầu, bất chấp nỗ lực kiềm chế từ các chính phủ.

Liên Bộ điều chỉnh giá bán lẻ, giữ ổn định nguồn cung

Trước diễn biến phức tạp của thị trường quốc tế, cùng với biến động tỷ giá VND/USD trong nước, Liên Bộ Công Thương – Tài chính đã quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu kể từ 15h ngày 28/8/2025. Đây là lần điều chỉnh nhằm bảo đảm mặt bằng giá nội địa phù hợp với xu hướng thế giới, đồng thời duy trì mục tiêu khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học.

Theo quyết định mới, xăng E5RON92 tăng 307 đồng/lít lên mức không cao hơn 19.771 đồng/lít, thấp hơn 592 đồng/lít so với xăng RON95-III; trong khi đó, xăng RON95-III tăng 271 đồng/lít, lên mức tối đa 20.363 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng đồng loạt tăng giá: dầu diesel 0.05S tăng 452 đồng/lít lên 18.357 đồng/lít; dầu hỏa tăng 411 đồng/lít lên 18.225 đồng/lít; dầu mazut tăng 144 đồng/kg lên 15.260 đồng/kg.

Điểm đáng chú ý là, trong kỳ điều chỉnh này, Liên Bộ tiếp tục không trích lập và không chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đối với tất cả các mặt hàng. Đây là quyết định nhằm để thị trường phản ánh sát hơn diễn biến giá quốc tế, đồng thời giữ lại dư địa cho Quỹ trong trường hợp giá thế giới biến động bất thường ở mức quá cao.

Về mặt pháp lý, việc điều chỉnh lần này được thực hiện theo đúng quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP, Nghị định số 95/2021/NĐ-CP, Nghị định số 80/2023/NĐ-CP cùng các Thông tư hướng dẫn liên quan của Bộ Công Thương và Bộ Tài chính. Từ thời điểm có hiệu lực, các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu sẽ căn cứ giá cơ sở để điều chỉnh giá bán lẻ, bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường. Bộ Công Thương đồng thời khẳng định sẽ tăng cường thanh tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, đầu cơ trục lợi.

Việc tăng giá trong kỳ điều hành ngày 28/8/2025 phản ánh sự kết nối chặt chẽ giữa thị trường Việt Nam và thế giới, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu ngày càng gắn kết và nhạy cảm với biến động địa chính trị. Đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp, mức tăng này chắc chắn sẽ tạo thêm áp lực chi phí, đặc biệt trong các ngành vận tải, logistics và sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, xét trong bối cảnh chung, mức tăng lần này vẫn được đánh giá là ở ngưỡng kiểm soát được, không gây xáo trộn quá lớn đến đời sống xã hội.

Về dài hạn, xu hướng giá dầu thế giới vẫn còn nhiều rủi ro khi căng thẳng Nga – Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi chính sách năng lượng của Mỹ và châu Âu tiếp tục thiên về giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga. Nếu các yếu tố bất lợi kéo dài, giá dầu có thể tiếp tục neo ở mức cao, tạo sức ép lên chi phí sản xuất và lạm phát toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc điều hành giá xăng dầu tại Việt Nam sẽ phải linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào Quỹ Bình ổn mà còn cần các giải pháp bổ trợ về thuế, phí và dự trữ chiến lược.