Diễn đàn Hợp tác xã Quốc gia: Chuyển đổi xanh hướng đến phát triển bền vững

Trong phát biểu khai mạc diễn đàn, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cho biết: Trong bối cảnh Việt Nam chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu hội nhập xanh, việc hợp tác xã chuyển đổi theo hướng sản xuất sạch, ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc và tham gia thị trường tín chỉ carbon trở thành yêu cầu tất yếu.

Theo bà Cao Thu Vân, ở đâu có sản xuất, có nhu cầu phát triển kinh tế thì ở đó có tổ hợp tác, hợp tác xã. Nếu được phát triển hiệu quả, các tổ hợp tác, hợp tác xã không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy tăng trưởng GDP, giúp Việt Nam hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP bền vững.

Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể,  Bộ Tài chính cho rằng, để chuyển đổi xanh thành công, cần có một khung chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác xã tiếp cận công nghệ, tài chính, đào tạo và mở rộng thị trường.

Luật Hợp tác xã năm 2023 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã góp phần đưa chính sách hỗ trợ vào thực tiễn, tạo động lực cho khu vực kinh tế tập thể phát triển. Luật thể chế hóa 8 nhóm chính sách trọng tâm; trong đó, nhấn mạnh ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng, bảo hiểm, khoa học công nghệ… cho các tổ chức kinh tế tập thể gắn với kinh tế xanh, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu.

Một điểm nổi bật là quy định miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho các tổ hợp tác, hợp tác xã tham gia chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành gắn với kinh tế xanh, tuần hoàn và tri thức. Đồng thời, Nhà nước hỗ trợ đầu tư hạ tầng, trang thiết bị phục vụ sản xuất, kinh doanh bền vững và đổi mới sáng tạo nhằm giảm phát thải khí nhà kính.

Đặc biệt, hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp ngoài việc thụ hưởng chính sách chung còn được ưu tiên tiếp cận vốn, giống, công nghệ khi chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ, sản xuất bền vững.

Các tổ chức kinh tế tập thể, hợp tác xã cần chủ động nghiên cứu, triển khai Luật Hợp tác xã năm 2023 và các văn bản hướng dẫn, đồng thời đề xuất nhu cầu hỗ trợ, nhất là về đầu tư hạ tầng, trang thiết bị từ nguồn vốn đầu tư công.

Chuyên gia kinh tế TS. Cấn Văn Lực cho biết, hiện nay, phát triển kinh tế xanh là mục tiêu hàng đầu; trong đó có sử dụng tài nguyên (đất, nước, nguyên liệu…) hiệu quả và bền vững; tiếp cận dịch vụ và tài nguyên; đầu tư xanh, thương mại xanh, việc làm xanh và đổi mới xanh. Cùng với đó là nâng cao chất lượng môi trường, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái.

Theo vị chuyên gia này, để các hợp tác xã phát triển, tăng quy mô đóng góp vào nền kinh tế cần gắn kết các chiến lược, kế hoạch phát triển xanh với quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương và bản thân hợp tác xã. Có thể đặt mục tiêu cho kinh tế tập thể và hợp tác xã đóng góp 4-5% GDP đến năm 2030.

Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cần thay đổi tư duy, coi chuyển đổi xanh là một khoản đầu tư chiến lược vào con người, công nghệ và thương hiệu. Cùng với việc thực thi hiệu quả Luật Hợp tác xã năm 2023 và Luật Đất đai năm 2024, cần sớm triển khai mô hình hợp tác xã kiểu mới, nâng cao năng lực cán bộ, tăng khả năng thu hút vốn và cải thiện liên kết với các thành phần kinh tế khác.

Tại diễn dàn, các hợp tác xã cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm về các cách sản xuất xanh, cách tiếp cận nguồn hỗ trợ sản xuất xanh hay cách làm thương hiệu hiệu quả để các đối tác liên kết tiêu thụ biết và tìm đến mình... Diễn đàn cũng giải quyết các vướng mắc của các hợp tác xã tại các địa phương nhằm tìm ra các phương thức hỗ trợ phát triển hiệu quả mô hình sản xuất xanh vì sự phát triển bền vững.