Điện Biên tạo dư địa tăng trưởng từ cải cách và đầu tư hạ tầng

Tuy nhiên, quy mô kinh tế còn nhỏ, hạ tầng chưa đồng bộ và năng lực cạnh tranh vẫn là những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Trong định hướng phát triển thời gian tới, tỉnh được yêu cầu phát huy lợi thế cửa khẩu, du lịch lịch sử và năng lượng tái tạo, đồng thời lấy cải cách hành chính và năng lực điều hành làm nền tảng để tạo dư địa tăng trưởng bền vững.

Nền tảng tăng trưởng được củng cố từ đầu tư công và cải cách hành chính

Trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời chỉ ra những nhiệm vụ trọng tâm để tạo đột phá trong giai đoạn tiếp theo.

Theo báo cáo, GRDP của Điện Biên tăng 8,67%, cao hơn mức bình quân cả nước. Khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò động lực khi chiếm 62,35% cơ cấu kinh tế. Bên cạnh đó, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 16,03%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 26,68%, hoạt động du lịch thu hút gần 1 triệu lượt khách với doanh thu hơn 1.700 tỷ đồng.

Một trong những điểm sáng nổi bật là kết quả giải ngân vốn đầu tư công đạt 54,3% kế hoạch, đưa Điện Biên trở thành địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ tiêu này. Kết quả cho thấy nỗ lực của địa phương trong tổ chức thực hiện các dự án, đồng thời tạo thêm nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đầu tư hạ tầng.

Song song với đó, tỉnh triển khai cơ chế "luồng xanh" đối với 26 thủ tục hành chính cấp tỉnh và 4 thủ tục cấp xã nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Tại nhiều lĩnh vực, thời gian giải quyết được cắt giảm từ hơn 40% đến trên 80%, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Điểm đáng chú ý của cơ chế này là sự phối hợp liên thông giữa các cơ quan thay vì để nhà đầu tư tự thực hiện nhiều khâu như trước. Theo định hướng của Chính phủ, những kết quả đạt được cần tiếp tục được phát huy thông qua nâng cao năng lực điều hành, cải cách hành chính và xử lý nhanh các khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Điện Biên duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP tăng 8,67%, cao hơn mức bình quân cả nước (8,18%). Khu vực dịch vụ tiếp tục là động lực chính, chiếm 62,35% cơ cấu kinh tế; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 12,92%, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 16,03%, trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,16%. Điện Biên là địa phương đứng đầu cả nước về giải ngân vốn đầu tư công, đạt 54,3% kế hoạch.

Hoạt động thương mại và du lịch tiếp tục khởi sắc khi kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 26,68%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14,86%, tỉnh đón gần 1 triệu lượt khách với doanh thu trên 1.700 tỷ đồng. Cùng với đó, tổng vốn đăng ký qua các biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư đạt hơn 209.370 tỷ đồng, trong khi cơ chế "luồng xanh" đối với thủ tục hành chính đã rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ từ 43,8% đến hơn 82%, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh.

Điện Biên khai thác lợi thế để mở rộng dư địa tăng trưởng

Mặc dù ghi nhận nhiều chỉ số tích cực, Điện Biên vẫn đối mặt với không ít thách thức. Quy mô kinh tế hiện chỉ chiếm khoảng 0,3% GDP cả nước; tăng trưởng 6 tháng đầu năm vẫn thấp hơn kịch bản đề ra, đồng nghĩa với áp lực lớn cho giai đoạn còn lại của năm. Cơ cấu kinh tế còn phụ thuộc vào thương mại biên giới, thủy điện và khai thác tài nguyên, trong khi công nghiệp chế biến và các ngành tạo giá trị gia tăng cao chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và hệ thống truyền tải điện chưa đồng bộ, năng lực cạnh tranh cấp tỉnh còn hạn chế, trong khi nguồn nhân lực ở cơ sở và tỷ lệ hộ nghèo tại nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa vẫn là những vấn đề cần tiếp tục giải quyết.

Để tạo động lực phát triển mới, Chính phủ yêu cầu Điện Biên chuyển từ tư duy "điểm cuối" sang "điểm kết nối kinh tế khu vực". Trọng tâm là khai thác hiệu quả lợi thế duy nhất của vùng Tây Bắc khi sở hữu cả sân bay và hệ thống cửa khẩu tiếp giáp Lào, Trung Quốc. Trong lĩnh vực hạ tầng, tỉnh được định hướng tập trung triển khai các dự án trọng điểm như tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang, đồng thời phát huy hiệu quả Cảng hàng không Điện Biên nhằm tăng khả năng kết nối logistics, thương mại và du lịch. Đối với kinh tế cửa khẩu, định hướng là xây dựng các khu vực Tây Trang và A Pa Chải trở thành đầu mối logistics của vùng Tây Bắc, tạo điều kiện thúc đẩy thương mại biên giới và mở rộng thị trường cho nông sản địa phương.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Điện Biên tiếp tục phát triển theo hướng giá trị gia tăng cao, ưu tiên các sản phẩm chủ lực như mắc ca, cà phê Arabica, gạo Séng Cù, chè Shan Tuyết, dứa, chanh leo và dược liệu, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu và xây dựng chuỗi giá trị gắn với truy xuất nguồn gốc. Tỉnh cũng kiến nghị cơ chế chia sẻ nguồn nước và các chính sách hỗ trợ đầu tư vào khu vực nông nghiệp, nông thôn. Trong lĩnh vực năng lượng, địa phương đề xuất điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và xây dựng cơ chế thu hút đầu tư điện gió, điện mặt trời nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng hiện có, đồng thời tháo gỡ các hạn chế về truyền tải điện để giải phóng công suất các dự án năng lượng tái tạo.

Đối với nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Điện Biên bám sát kịch bản tăng trưởng của cả nước và của địa phương để cụ thể hóa mục tiêu cho từng ngành, từng lĩnh vực; phân công rõ trách nhiệm đối với các sở, ngành, xã, phường và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy trong tổ chức thực hiện. Trọng tâm là khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế cửa khẩu, hướng tới xây dựng Điện Biên trở thành đầu mối thương mại, logistics của vùng Tây Bắc; phát huy giá trị của Cảng hàng không Điện Biên, quần thể di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và các sản phẩm du lịch đặc trưng; thúc đẩy công nghiệp chế biến, chế tạo và phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu tỉnh phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm và điều chuyển vốn khỏi các dự án chậm triển khai. Điện Biên cũng cần triển khai đồng bộ quy hoạch tỉnh gắn với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng, cụ thể hóa mô hình "4 cực tăng trưởng", trong đó lấy cực tăng trưởng trung tâm Điện Biên Phủ - Mường Thanh - Mường Phăng làm hạt nhân dẫn dắt tăng trưởng. Đồng thời, địa phương phải đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng, tạo chuyển biến trong thực hiện chuyển đổi số, khắc phục tình trạng vùng lõm sóng và tiếp tục cải cách hành chính, nâng cao năng lực điều hành của chính quyền các cấp, coi đây là một lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội.

Song hành với phát triển kinh tế, các nhiệm vụ về an sinh xã hội cũng được đặt ra, trong đó có việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú tại các xã biên giới, chăm lo người có công và triển khai các chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Định hướng chung được nhấn mạnh là tận dụng tối đa các lợi thế về vị trí địa lý, lịch sử và tài nguyên, đồng thời nâng cao chất lượng quản trị, cải cách hành chính và hiệu quả thực thi để bù đắp những bất lợi khách quan về địa hình, tạo nền tảng hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.