Điểm sáng trong thu ngân sách từ sản xuất, kinh doanh

Nhìn vào cơ cấu thu ngân sách 3 tháng đầu năm có thể thấy, thu nội địa tiếp tục thu được kết quả tích cực với tổng số thu đạt 646,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 38,7% dự toán và tăng 34,5% so với cùng kỳ năm 2024. Nếu loại trừ các khoản thu như tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết, thu hồi vốn, cổ tức, lợi nhuận sau thuế và chênh lệch thu từ Ngân hàng Nhà nước thì số thu thuế, phí nội địa ước đạt 35,8% dự toán, tăng 21,1% so với cùng kỳ.

Đồng thời, cơ quan Thuế đã tăng cường công tác quản lý thu, rà soát nguồn thu; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, hoàn thuế; chống thất thu, xử lý nợ đọng thuế, đôn đốc thu nộp kịp thời vào ngân sách nhà nước. Qua đó, tác động tích cực đến số thu ngân sách nhà nước.

Trong số thu nội địa nêu trên, các khoản thuế thu nhập doanh nghiệp đã nộp ngân sách nhà nước 2/5 kỳ (quý IV và quyết toán thuế năm 2024) ước đạt 48,6% dự toán, tăng 25,1% so cùng kỳ. Thu thuế giá trị gia tăng ước đạt 32,9% dự toán, tăng 23% so cùng kỳ do phát sinh số thu thuế giá trị gia tăng được gia hạn năm 2024 chuyển sang và tăng thu từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản. 

Các khoản thu từ nhà, đất ước đạt 39,1% so dự toán, tăng 117,3% so cùng kỳ. Trong đó, thu tiền sử dụng đất ước đạt 40,6% dự toán, tăng 130,6% so cùng kỳ; thu tiền thuê đất ước đạt 30% dự toán, tăng 46% so cùng kỳ, nhờ các địa phương đã triển khai thực hiện quyết liệt Công điện số 124/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tổ chức tốt công tác đấu giá đất, giao đất, cho thuê đất các dự án từ cuối năm 2024 và đã phát sinh số nộp ngay đầu năm. 

Một số khoản thu còn lại có tiến độ đạt khá như: Thu thuế thu nhập cá nhân ước đạt 38,8% dự toán, tăng 25,5% so cùng kỳ; thu từ hoạt động xổ số kiến thiết ước đạt 41,4% dự toán, tăng 13,7% so cùng kỳ; thu khác ngân sách đạt 36,5% dự toán, tăng 8,8% so cùng kỳ...

Tuy nhiên, vẫn còn một số khoản thu tiến độ đạt thấp, như: thu thuế bảo vệ môi trường (14,4% dự toán), thu cấp quyền khai thác khoáng sản (16,3% dự toán), thu quỹ đất công ích và hoa lợi công sản (đạt 16,7% dự toán). 

Bộ Tài chính cho biết, thu ngân sách nhà nước từ 03 khu vực kinh tế (chiếm khoảng 49,3% dự toán thu nội địa) quý I/2025 ước đạt 317,1 nghìn tỷ đồng, bằng 38,5% dự toán, tăng 20,4% so cùng kỳ.

Trong đó, thu từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước đạt 36,2% dự toán, tăng 19,9% so cùng kỳ; thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh ước đạt 45,1% dự toán, tăng 36% so cùng kỳ; riêng thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước ước đạt 28,9% dự toán, nhưng giảm 7,6% so cùng kỳ. 

Về số thu trên địa bàn, ước tính có 35/63 địa phương thực hiện thu nội địa quý I đạt trên 30% dự toán; 53/63 địa phương có tăng trưởng thu so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, một số địa phương có tiến độ thu đạt thấp, dưới 26% dự toán. 

Bên cạnh yếu tố tích cực từ tăng trưởng kinh tế, số thu ngân sách nội địa đạt khá còn nhờ việc triển khai đồng bộ các giải pháp của cơ quan Thuế. Trong quý I/2025, cơ quan Thuế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước tích hợp đưa toàn bộ hoạt động quản lý thuế lên môi trường số, cung cấp dịch vụ thuế dựa trên công nghệ số; mở rộng quản lý hóa đơn điện tử; vận hành tốt Cổng thông tin điện tử dành cho hộ cá nhân kinh doanh đăng ký, kê khai, nộp thuế.

Ngành Thuế cũng tăng cường quản lý thuế, nhất là các lĩnh vực, địa bàn trọng điểm, hoạt động tài chính, ngân hàng, kinh doanh bất động sản, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, nhà hàng, khách sạn, hộ, cá nhân kinh doanh.

Toàn Ngành đã thực hiện gần 10 nghìn cuộc thanh tra, kiểm tra; qua đó kiến nghị xử lý tài chính 16,5 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nộp ngân sách nhà nước khoảng 4,2 nghìn tỷ đồng, giảm khấu trừ và giảm lỗ gần 12,3 nghìn tỷ đồng; tập trung đôn đốc thu hồi và xử lý nợ đọng thuế ước đến hết tháng 3 đạt khoảng 22,4 nghìn tỷ đồng. 

Song song với đó, cơ quan thuế tiếp tục triển khai các chính sách giảm thuế, phí và lệ phí hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Ước tính số tiền giảm thuế, phí, lệ phí trong 3 tháng đã thực hiện khoảng 22,2 nghìn tỷ đồng. 

Cùng với thu nội địa, thu từ dầu thô quý I ước đạt 13,3 nghìn tỷ đồng, bằng 25% dự toán, giảm 15,3% so cùng kỳ năm 2024. Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 61,6 nghìn tỷ đồng, bằng 26,2% dự toán, gần bằng cùng kỳ năm 2024.

Cơ quan hải quan đã tăng cường công tác quản lý thu, triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thông quan hàng hóa, đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu. Tính đến ngày 15/03/2025, ngành Hải quan đã thực hiện 108 cuộc kiểm tra sau thông quan, kiểm tra chuyên ngành và nội bộ, xử lý thu vào ngân sách nhà nước khoảng 176,8 tỷ đồng.

Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, bắt giữ 3,9 nghìn vụ vi phạm với giá trị hàng hóa 8,5 nghìn tỷ đồng, xử lý thu vào ngân sách nhà nước 281,3 tỷ đồng.