Đề xuất vay 15.030 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ để mở rộng cao tốc TPHCM - Long Thành

Đề xuất này nhằm cung cấp nguồn lực cho Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) thực hiện Dự án mở rộng tuyến cao tốc quan trọng này.

Theo đề xuất của CMSC, Chính phủ cần xem xét báo cáo Quốc hội về việc cho phép VEC vay lại số tiền này để thực hiện dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành. Khoản vay dự kiến sẽ lên đến 15.030 tỷ đồng, tương đương với 100% tổng mức đầu tư (không bao gồm lãi vay trong giai đoạn xây dựng) và thời gian vay kéo dài 15 năm.

Trước đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã giao cho CMSC và các cơ quan liên quan, bao gồm VEC, nghiên cứu phương án vay lại từ nguồn trái phiếu Chính phủ để huy động vốn cho việc mở rộng dự án này. Tuy nhiên, do việc phát hành trái phiếu Chính phủ không bao gồm mục đích cho doanh nghiệp vay lại để thực hiện dự án, quyết định này cần được Quốc hội xem xét và chấp thuận.

Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành có tổng chiều dài 21,92 km, trải dài từ Vành đai 2 TP.HCM đến nút giao với đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Theo quy hoạch, đoạn từ Vành đai 2 đến Vành đai 3 sẽ được mở rộng thành 8 làn xe, còn đoạn từ Vành đai 3 đến nút giao Biên Hòa - Vũng Tàu sẽ mở rộng lên 10 làn xe.

Cao tốc TP.HCM - Long Thành là tuyến đường huyết mạch, kết nối TP.HCM với các tỉnh miền Tây và đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành, đang được xây dựng và dự kiến sẽ đi vào khai thác trong vòng 2 năm tới. Tuy nhiên, trong suốt thời gian qua, tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, một phần của tuyến đường cao tốc Bắc Nam phía Đông, chưa được mở rộng, dẫn đến tình trạng tắc nghẽn và quá tải giao thông nghiêm trọng, ảnh hưởng đến năng lực vận tải của khu vực TP.HCM.

Đoạn cao tốc TP.HCM - Trung Lương đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2010 với 4 làn xe, trong khi đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) và đưa vào khai thác từ năm 2022 với quy mô 4 làn xe hạn chế. Tuy nhiên, tuyến cao tốc này vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng của khu vực. Bộ GTVT đã đề xuất mở rộng tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận bằng phương thức PPP, với mục tiêu mở rộng đoạn TP.HCM - Trung Lương lên 8 làn xe và đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận lên 6 làn xe.

Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành có tính cấp bách cao, bởi dự án cần hoàn thành đúng tiến độ để đồng bộ với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, dự kiến đi vào khai thác cuối năm 2026. Dự án đã được bổ sung vào danh mục các công trình quan trọng quốc gia, và Bộ GTVT đánh giá việc giao cho VEC thực hiện dự án này là phù hợp với Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và kết cấu hạ tầng giao thông qua hình thức PPP.

Đặc biệt, khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động, tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành sẽ đóng vai trò liên kết trực tiếp với sân bay và thúc đẩy lưu thông hàng hóa và hành khách quốc tế. Vì vậy, việc hoàn thiện dự án vào cuối năm 2026 là rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế và giao thông của TP.HCM và khu vực Đông Nam Bộ.

Theo phương án đầu tư của VEC, tổng chiều dài của tuyến cao tốc mở rộng sẽ là 21,92 km, với quy mô từ 8 đến 10 làn xe. Tổng mức đầu tư dự kiến là 15.722 tỷ đồng, trong đó VEC sẽ huy động vốn vay lại từ trái phiếu Chính phủ 15.030 tỷ đồng, còn lại là vốn tự có. Lãi vay trong thời gian xây dựng dự kiến là 4%/năm. Thời gian hoàn vốn của dự án là 18 năm.