Để chuyển đổi xanh được bền vững

Hiệu quả bước đầu

Các mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn mang lại nhiều cơ hội kinh tế cho doanh nghiệp. Một trong những ví dụ điển hình trong chuyển đổi xanh là Công ty Cổ phần Đầu tư Saty Holding, chuyên đầu tư vào nông nghiệp bền vững. Ông Nguyễn Thái Việt Huy, Chủ tịch HĐQT của công ty, chia sẻ rằng, trước đây, Saty Holding chủ yếu tập trung vào phát triển công nghệ, nhưng hiện nay công ty đã mở rộng sang mô hình ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các sản phẩm chủ lực của Việt Nam như lúa gạo và cà phê. Mới đây, công ty đã triển khai mô hình nông nghiệp bền vững tại Hợp tác xã Tân Điền, tỉnh Tiền Giang, chuyên trồng lúa gạo đã thu được những kết quả rất khả quan. Nông dân tham gia mô hình này đã đạt lợi nhuận cao từ 70 đến 80 triệu đồng mỗi hecta mỗi vụ, gấp nhiều lần so với phương thức canh tác truyền thống.

Để thực hiện mô hình nông nghiệp bền vững, Saty Holding đã cung cấp giống lúa chất lượng cao, đồng thời hướng dẫn kỹ thuật canh tác và áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến. Một trong những sáng kiến nổi bật là sử dụng bẫy diệt côn trùng bằng năng lượng mặt trời và thiết bị đo mực nước tự động để kiểm soát sâu bệnh. Nhờ đó, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đã được giảm thiểu, giúp sản phẩm không chỉ an toàn cho người tiêu dùng mà còn giảm tác động đến môi trường.

Ngoài ra, Saty Holding cũng chú trọng đến việc minh bạch hóa quy trình sản xuất thông qua công nghệ số, giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm từ từng cánh đồng lúa. Công ty cũng đang tích cực tìm kiếm sự hợp tác với các tổ chức tín dụng để giúp nông dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn xanh, từ đó thúc đẩy mô hình canh tác bền vững phát triển trên diện rộng.

Cần hệ sinh thái hỗ trợ đầy đủ

Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn mà Saty Holding và nhiều doanh nghiệp khác đang phải đối mặt là đầu ra cho sản phẩm xanh. Hiện nay, thị trường chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa nông sản canh tác bền vững và nông sản truyền thống, điều này gây khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm xanh. Để giải quyết vấn đề này, công ty đã chủ động kết nối với các nhà máy sản xuất xanh và đưa sản phẩm sạch vào hệ thống bếp ăn của các doanh nghiệp cam kết sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường. Đây là một hướng đi tiềm năng, vừa đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân, vừa tạo ra một chuỗi cung ứng bền vững, góp phần nâng cao giá trị của nông sản Việt Nam trong và ngoài nước.

Để thúc đẩy chuyển đổi xanh trong nền nông nghiệp, một yếu tố quan trọng nữa là việc tiếp cận nguồn tài chính. Ông Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược Chính sách - Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng thị trường tín chỉ carbon hiện nay đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, giá trị từ các lĩnh vực như lúa gạo và rừng hiện vẫn còn rất nhỏ và chưa được khuyến khích đúng mức. Trái lại, thị trường tín chỉ carbon chủ yếu xoay quanh các lĩnh vực năng lượng tái tạo, xe điện và công nghệ giảm phát thải lớn. Do đó, để thúc đẩy thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam, cần có chính sách hỗ trợ và phát triển hệ thống tín chỉ carbon mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong các ngành như nông nghiệp.

Ngoài ra, sự chuyển đổi số cũng là một yếu tố không thể thiếu trong việc thúc đẩy chuyển đổi xanh. Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), nhấn mạnh rằng việc áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất là một giải pháp quan trọng giúp các doanh nghiệp nâng cao giá trị nông sản và tối ưu hóa quá trình sản xuất. Các doanh nghiệp Việt Nam cần khẩn trương thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để nắm bắt các cơ hội kinh tế xanh, đặc biệt là trong các lĩnh vực như sản xuất gạo xanh hay áp dụng công nghệ cao vào nông nghiệp.

Một ví dụ điển hình khác trong việc thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua công nghệ là Nông trại Thiên Nông tại tỉnh Bình Phước. Ông Đặng Dương Minh Hoàng, Giám đốc Nông trại Thiên Nông, chia sẻ về việc ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất nông nghiệp. Trang trại này đã áp dụng các hệ thống năng lượng mặt trời, IoT (Internet vạn vật) để đo lượng khí metan và carbon, cùng với mã điện tử để truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, trang trại cũng đang thử nghiệm việc trao đổi tín chỉ carbon cho các khách hàng tham gia chăm sóc cây sầu riêng và bơ thông qua một ứng dụng điện thoại. Đây là bước đi tiên phong trong việc áp dụng tín chỉ carbon vào nông nghiệp, giúp các trang trại tiếp cận thêm cơ hội kinh tế từ quá trình chuyển đổi xanh.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực tái chế cũng đang gặp phải không ít khó khăn trong việc tiếp cận thị trường. Ông Nguyễn Tấn Lộc, Giám đốc Công ty TNHH Tái chế Cà phê Lộc Nhân, cho biết rằng việc đưa sản phẩm tái chế vào hệ thống phân phối vẫn gặp nhiều rào cản, bởi các sản phẩm xanh chưa được ưu tiên. Đây là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực tái chế, đặc biệt là trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm.

Để giải quyết vấn đề này, ông Lộc đề xuất các chính sách tín dụng thuận lợi hơn từ các ngân hàng, đồng thời thúc đẩy các kênh phân phối lớn hỗ trợ các sản phẩm thân thiện với môi trường. Cũng theo ông, việc xây dựng một sàn giao dịch dành riêng cho sản phẩm tái chế và sản phẩm xanh sẽ là một bước tiến quan trọng trong việc kết nối các doanh nghiệp với thị trường.

Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn của chính phủ và các tổ chức tài chính. Một hệ thống pháp lý rõ ràng và các chính sách hỗ trợ từ các ngân hàng sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn xanh, từ đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trên diện rộng. Đồng thời, cần có các tiêu chí xanh cụ thể để doanh nghiệp có thể áp dụng và đạt chứng nhận xanh một cách minh bạch. Chỉ khi có một hệ sinh thái hỗ trợ đầy đủ, quá trình chuyển đổi xanh mới có thể đạt được những kết quả bền vững.