Để Cần Thơ phát huy tiềm năng về công nghiệp năng lượng

Đây là dư địa quan trọng để phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Nhưng để mục tiêu trên thành hiện thực, TP cần rất nhiều quyết tâm.

Nhiều vướng mắc cần tháo gỡ

Thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh (Quyết định số 768/QĐ-TTg) và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh (Quyết định số 1509/QĐ-BCT), đến nay, trên địa bàn TP.Cần Thơ, tổng công suất nguồn điện đã vận hành thương mại và các dự án được cấp chủ trương đầu tư đạt 10.680,7MW, tương đương 87,6% tổng công suất quy hoạch được giao. Nhiều dự án trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, đã đưa vào vận hành thương mại 16 dự án (2.504,5MW), tiêu biểu như Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu I (1.200MW). Nhiều dự án công suất lớn đã khởi công, thi công như Nhà máy Nhiệt điện Long Phú I (1.200 MW); Chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn đang được tập trung triển khai. Hệ thống truyền tải điện tiếp tục được đầu tư đồng bộ với 5 trạm biến áp 500kV, 9 trạm biến áp 220kV và 22 tuyến đường dây truyền tải, cơ bản đáp ứng yêu cầu giải tỏa công suất và vận hành an toàn hệ thống điện.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Huỳnh Thanh Sử, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, Cần Thơ đang gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Nổi bật là hai dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II và Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu II có nguy cơ chậm tiến độ; 18 dự án nguồn điện chưa hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư; tiến độ đầu tư lưới truyền tải 500 kV và 220 kV chưa đồng bộ với tiến độ phát triển nguồn điện; công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư còn nhiều trở ngại.

Để khắc phục những tồn tại trên, TP tiếp tục tập trung tháo gỡ các khó khăn đối với chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn và các công trình truyền tải 500 kV, 220 kV; đẩy nhanh thủ tục đầu tư các dự án đã được chấp thuận chủ trương; hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án còn lại; đồng thời phối hợp Bộ Công Thương rà soát, cập nhật quy hoạch phù hợp với nhu cầu phụ tải và định hướng phát triển sau khi mở rộng địa giới hành chính. Cần Thơ cũng định hướng khai thác hiệu quả lợi thế của các trung tâm điện lực Ô Môn, Sông Hậu và Long Phú để từng bước xây dựng TP trở thành trung tâm năng lượng của vùng ĐBSCL.

Hướng tới trung tâm năng lượng của vùng

Ông Trương Cảnh Tuyên, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ, cho rằng để đẩy nhanh tiến độ thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, thành phố cần giải quyết đồng thời các vướng mắc khách quan và những hạn chế trong công tác tổ chức thực hiện. Tại buổi làm việc với Đoàn công tác Bộ Công Thương ngày 4/8, ông nhìn nhận vẫn còn những tồn tại mang tính chủ quan ảnh hưởng đến tiến độ triển khai quy hoạch. Đồng thời, thành phố sẽ tập trung tháo gỡ các khó khăn liên quan đến quy hoạch, thủ tục hành chính và đất đai, tạo điều kiện để doanh nghiệp sớm triển khai và đưa các dự án năng lượng vào vận hành.

Theo ông Trương Cảnh Tuyên, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển Cần Thơ thành trung tâm năng lượng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long với quy mô nguồn điện hơn 12.000 MW theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, thành phố đang rà soát toàn bộ danh mục các dự án năng lượng. Các chủ đầu tư có dự án được gia hạn được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai; nếu không thực hiện đúng cam kết, thành phố sẽ xử lý theo quy định.

Để thúc đẩy phát triển trung tâm năng lượng của vùng, ông Trương Cảnh Tuyên đề nghị Bộ Công Thương ưu tiên tháo gỡ các khó khăn đối với Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II và Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu II. Cùng với đó, thành phố kiến nghị điều chỉnh, bổ sung quy hoạch cho 17 dự án năng lượng với tổng công suất hơn 3.416 MW và bổ sung mới 18 dự án điện có tổng công suất dự kiến 42.175 MW trong hai giai đoạn 2026-2030 và 2031-2035. Thành phố cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế phát triển công nghiệp phụ trợ ngành năng lượng, hỗ trợ xây dựng Đề án Trung tâm năng lượng và công nghiệp sinh thái Cần Thơ, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng truyền tải điện 500 kV và 220 kV để bảo đảm khả năng giải tỏa công suất.

Trước các kiến nghị của TP. Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài đánh giá địa phương có nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp năng lượng và được xác định là một trong những địa bàn trọng điểm trong quá trình triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Theo ông, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách, thúc đẩy phát triển đồng bộ các dự án nguồn và lưới điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời tạo dư địa phát triển công nghiệp, thương mại và tăng trưởng kinh tế cho Cần Thơ cũng như toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng của vùng, Thứ trưởng cho rằng Cần Thơ cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp triển khai dự án. Theo ông, dù Quy hoạch điện VIII đã được phê duyệt, nhiều dự án vẫn phải trải qua nhiều thủ tục như chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định thiết kế cơ sở và lấy ý kiến của các cơ quan liên quan, làm kéo dài thời gian triển khai. Bộ Công Thương đang nghiên cứu sửa đổi Luật Điện lực theo hướng bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án điện, đồng thời nâng cao chất lượng công tác quy hoạch nhằm rút ngắn quy trình và giảm chồng chéo thủ tục. Như Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh: "Một việc nhưng thực hiện nhiều lần sẽ làm mất rất nhiều thời gian."

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho rằng quá trình triển khai các dự án năng lượng cần tuân thủ nguyên tắc "một việc, một đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt", phù hợp với chủ trương cải cách tổ chức bộ máy và đẩy mạnh phân cấp cho địa phương. Theo đó, TP. Cần Thơ cần chủ động phát huy thẩm quyền được phân cấp, đẩy nhanh việc giải quyết các thủ tục thuộc phạm vi quản lý nhằm tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về thể chế, tránh làm chậm tiến độ các dự án năng lượng quy mô lớn.

Đối với Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II, Thứ trưởng cho biết Bộ Công Thương sẽ phối hợp với TP. Cần Thơ báo cáo Chính phủ xem xét phương án thay đổi chủ đầu tư sau khi xử lý dứt điểm các vướng mắc với nhà đầu tư hiện hữu. Đồng thời, Bộ đang nghiên cứu đề xuất giao Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) làm chủ đầu tư theo cơ chế đặc thù nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý. Theo tính toán, nếu các vướng mắc được tháo gỡ kịp thời, dự án có thể huy động khoảng 70.000-80.000 tỷ đồng vốn đầu tư trước năm 2030, qua đó bổ sung nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng của Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.