Đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công khu vực miền Tây Nghệ An

Quyết liệt đôn đốc tiến độ, phát huy hiệu quả chính sách đặc thù

Mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh, đã đi kiểm tra hiện trường và làm việc với các sở, ngành, đơn vị, địa phương nhằm đôn đốc tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công trên địa bàn khu vực miền Tây của tỉnh.

Đây là các dự án thuộc nguồn vốn đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội theo Nghị quyết số 137/2024/QH15 - một chính sách quan trọng được Quốc hội ban hành nhằm tạo động lực phát triển cho Nghệ An, đặc biệt là khu vực miền núi còn nhiều khó khăn.

Tại hiện trường, đoàn công tác đã kiểm tra Dự án đầu tư xây dựng cầu Đức Sơn trên địa bàn xã Anh Sơn do Ban Quản lý dự án công trình giao thông làm chủ đầu tư. Dự án khởi công từ tháng 12/2025, đến nay giá trị xây lắp đạt khoảng 3,08%. Hiện chủ đầu tư đang đôn đốc nhà thầu huy động máy móc, tập trung san lấp nền và khoan nhồi mố M1.

Liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, dự án có 54 hộ dân phải thu hồi đất nông nghiệp, trong đó dự kiến có 2 hộ phải bố trí tái định cư. Chính quyền địa phương đang phối hợp rà soát, vận động người dân đồng thuận, tạo điều kiện bàn giao mặt bằng cho thi công.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 137 thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Trung ương đối với Nghệ An. Do đó, các cấp, ngành phải triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả công trình, tránh tình trạng kéo dài, gây lãng phí nguồn lực.

Với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”, lãnh đạo tỉnh Nghệ An yêu cầu các đơn vị báo cáo cụ thể khó khăn, vướng mắc, xác định rõ trách nhiệm để kịp thời tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ.

Nhiều “điểm nghẽn” trong giải ngân và triển khai dự án

Theo báo cáo của Sở Tài chính Nghệ An, tổng nguồn vốn đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội khu vực miền Tây của tỉnh năm 2025 là 917,3 tỷ đồng; năm 2026 là 950 tỷ đồng, bố trí cho 18 dự án.

Cụ thể: 08/08 dự án giao thông đã khởi công trong năm 2025 và đang được đôn đốc triển khai; 03 dự án y tế đã hoàn tất thủ tục, dự kiến khởi công trong tháng 3/2026; 06 dự án giáo dục đã khởi công đầu năm 2026, khối lượng thi công đạt khoảng 5%; 01 dự án quốc phòng khởi công từ tháng 11/2025, đạt 32,31% khối lượng.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vẫn còn chậm. Đến 31/1/2026, vốn năm 2025 mới giải ngân đạt 66,64% (611,252/917,3 tỷ đồng), còn lại hơn 306 tỷ đồng chưa giải ngân. Đối với kế hoạch năm 2026, tỷ lệ giải ngân mới đạt 0,43% (4,098/950 tỷ đồng).

Nguyên nhân được chỉ ra là do phần lớn các dự án khởi công mới, thời điểm giao vốn muộn (từ tháng 7-8/2025), trong khi quy trình chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ kéo dài. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của các đợt mưa lũ lớn trong năm 2025 đã tác động trực tiếp đến khảo sát, thiết kế và thi công.

Đặc thù địa bàn miền núi cũng đặt ra nhiều khó khăn: giao thông đi lại hạn chế, đường nhỏ hẹp khiến việc vận chuyển vật liệu gặp trở ngại; thiếu thiết bị chuyên dụng như xe bơm bê tông; nguồn nhân lực có tay nghề khan hiếm, особенно vào dịp cuối năm. Với các dự án giáo dục, việc thi công phải tránh ảnh hưởng đến hoạt động dạy học, khiến thời gian thi công bị thu hẹp.

Đáng chú ý, công tác giải phóng mặt bằng vẫn là “nút thắt” lớn. Việc chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp khiến một số xã thiếu nhân lực để triển khai. Nhiều địa phương chưa hoàn tất lựa chọn vị trí tái định cư, chưa tổ chức họp dân lấy ý kiến. Một số hộ dân đi làm ăn xa hoặc chưa đồng thuận với phương án bồi thường. Ngoài ra, việc chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều loại đất (đất rừng, đất nông nghiệp, đất ở, đất nghĩa trang…) cũng kéo dài thời gian thực hiện.

Gỡ vướng để tăng tốc, bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững

Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ghi nhận nỗ lực của các sở, ngành và địa phương trong việc triển khai Nghị quyết 137. Công tác phối hợp giữa các cơ quan trong phê duyệt thủ tục đầu tư được thực hiện khá khẩn trương; nhiều địa phương đã chủ động trong giải phóng mặt bằng, tạo sự đồng thuận của người dân.

Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh Nghệ An cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại cần khắc phục, trong đó có việc một số chủ đầu tư chưa thực sự chủ động từ khâu xác định danh mục, quy hoạch đến chuẩn bị đầu tư; năng lực quản lý dự án còn hạn chế.

Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các chủ đầu tư phải chủ động dự báo khó khăn, xây dựng phương án xử lý kịp thời; khẩn trương báo cáo chi tiết tiến độ, khối lượng và các vướng mắc. Đối với Dự án cầu Đức Sơn, yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Đồng thời, các công trình thuộc lĩnh vực giao thông, giáo dục, y tế cũng được giao mốc tiến độ cụ thể nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Về phía các cơ quan quản lý, Sở Tài chính được giao chủ động sắp xếp danh mục đầu tư giai đoạn 2 theo thứ tự ưu tiên, phù hợp với khả năng cân đối nguồn vốn. Các địa phương phải đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, sớm bàn giao cho nhà thầu. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn, ưu tiên xử lý các nội dung liên quan đến đất đai phục vụ triển khai dự án.