Đầu tư tác động bùng nổ, Việt Nam trở thành “điểm sáng” của dòng vốn quốc tế

Mặc dù còn là khái niệm mới tại Việt Nam, lĩnh vực này đang bước vào giai đoạn tăng trưởng sôi động, trở thành tâm điểm thu hút của nhiều nhà đầu tư quốc tế.

Báo cáo Toàn cảnh Đầu tư Tác động 2025 cho thấy hệ sinh thái đầu tư tác động tại Việt Nam đã phát triển vượt bậc, đưa Việt Nam trở thành điểm đến hàng đầu trong khu vực. Không chỉ ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng về số lượng doanh nghiệp tạo tác động, thị trường còn chứng minh được tính khả thi về tài chính và mức độ đóng góp rõ rệt đối với các mục tiêu phát triển bền vững.

Từ năm 2022 đến 2025, số doanh nghiệp tạo tác động tăng từ 22.000 lên khoảng 26.000. Phần lớn trong số này thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, hoạt động trong các lĩnh vực mang tính xã hội cao như nông nghiệp, giáo dục, y tế, tài chính toàn diện, quản lý chất thải và thủ công mỹ nghệ. Tại Diễn đàn Đầu tư tác động Việt Nam 2025, Quỹ Đầu tư Tác động Impact Investment Exchange (IIX) nhấn mạnh rằng sự tăng trưởng này phản ánh bước trưởng thành của hệ sinh thái doanh nghiệp tạo tác động tại Việt Nam.

Các chuyên gia tại Diễn đàn với chủ đề “Thúc đẩy tăng trưởng bền vững: Mở khóa đầu tư tác động cho tương lai Việt Nam” khẳng định: Việt Nam đang trở thành điểm đến ưu tiên của dòng vốn tác động quốc tế.

Phát biểu tại Diễn đàn với chủ đề “Thúc đẩy tăng trưởng bền vững: Mở khóa đầu tư tác động cho tương lai Việt Nam”, PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI khẳng định các doanh nghiệp tạo tác động không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần giải quyết những vấn đề xã hội trọng yếu, từ tạo việc làm, thúc đẩy bình đẳng, đến phát triển cộng đồng. Đây cũng là lý do Việt Nam đang trở thành điểm đến ưu tiên của dòng vốn tác động quốc tế.

Theo báo cáo, từ năm 2012 đến nay, hơn 1,6 tỷ USD vốn tác động đã được giải ngân vào Việt Nam. Chỉ riêng năm 2024, tổng vốn cam kết đạt 2,83 tỷ USD, trong đó 97% đến từ các Tổ chức Tài chính Phát triển (DFI). Việt Nam tiếp tục dẫn đầu ASEAN về khả năng hấp dẫn vốn DFI. Trên thang Chỉ số Đầu tư Tác động (Cam Index), Việt Nam đạt 51/100 điểm, vượt mức trung bình toàn cầu và duy trì vị trí hàng đầu khu vực.

Một trong những tín hiệu tích cực nhất là 63% doanh nghiệp tạo tác động tại Việt Nam ghi nhận lợi nhuận. Con số này chứng minh rằng mô hình đầu tư tác động hoàn toàn bền vững về mặt tài chính. Nhóm doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tài chính toàn diện và quản lý chất thải được đánh giá có hiệu quả kinh doanh nổi bật, trong khi các lĩnh vực nông nghiệp và thủ công mỹ nghệ gặp nhiều thách thức hơn do chi phí đầu vào tăng, biến đổi khí hậu và biến động thị trường.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng 87% doanh nghiệp tạo tác động tại Việt Nam đóng góp tích cực cho môi trường và cộng đồng. Những đóng góp này thể hiện qua việc đào tạo nhân lực, tạo sinh kế ổn định cho người dân, thúc đẩy cơ hội cho phụ nữ và nhóm yếu thế, cũng như áp dụng các giải pháp giảm phát thải.

Tuy nhiên, hệ sinh thái đầu tư tác động vẫn còn đối mặt với không ít thách thức. Bà Kathy-Thủy Nguyễn, Giám đốc quốc gia IIX Việt Nam chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn do thiếu minh bạch tài chính, chưa có chiến lược kinh doanh chặt chẽ hoặc chưa đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Điều đáng chú ý là 100% nhà đầu tư được khảo sát đều cho biết rào cản lớn nhất khi mở rộng đầu tư tại Việt Nam là sự thiếu hụt doanh nghiệp “đủ chuẩn”.

Khung chính sách dành riêng cho doanh nghiệp tạo tác động tại Việt Nam hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Các chuyên gia cho rằng cần xây dựng hệ thống tiêu chí pháp lý rõ ràng, mở rộng các ưu đãi tài chính và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tạo tác động, bao gồm vốn, đào tạo, tư vấn và kết nối thị trường.

 

Tại Diễn đàn, ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam nhấn mạnh cam kết mạnh mẽ của Canada trong hỗ trợ đầu tư tác động tại Việt Nam. Thông qua Dự án Sẵn sàng cho Đầu tư Tác động Việt Nam (IIRV) do IIX triển khai, Canada đã hỗ trợ gần 250 doanh nghiệp tạo tác động và huy động thành công 17,5 triệu CAD vốn tư nhân, trong đó ưu tiên các doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo và các mô hình tạo lợi ích trực tiếp cho môi trường và xã hội.

Chia sẻ về định hướng sắp tới, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng khẳng định VCCI sẽ tiếp tục đồng hành cùng các đối tác quốc tế và trong nước để thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp tạo tác động thông qua nâng cao năng lực quản trị, chuẩn hóa mô hình kinh doanh theo tiêu chuẩn quốc tế và tăng cường khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đây được coi là chìa khóa quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và bao trùm trong giai đoạn phát triển mới.