Công nghiệp hỗ trợ khởi động chu kỳ mới

Những chuyển dịch mang tính bản lề

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, khi các khu công nghiệp trên cả nước nhịp nhàng trở lại guồng quay sản xuất, ngành công nghiệp hỗ trợ cũng chính thức bước vào một giai đoạn tăng trưởng mang tính bước ngoặt. Sau nhiều thập kỷ đóng vai trò là xương sống giúp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, ngành này đang chuyển dịch từ lượng sang chất.

Không còn là thời điểm để chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, giai đoạn 2026-2030 được cộng đồng doanh nghiệp xác định là chặng đường của sự tích lũy, nâng cấp và dịch chuyển vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thực tế từ các nhà máy cho thấy tâm thế này đang được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể. Ông Nguyễn Hồng Phong, Chủ tịch Công ty TNHH Dụng cụ An Mi, khẳng định trong năm 2026, doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc duy trì sản xuất mà tập trung cao độ vào việc mở rộng nhà xưởng, đầu tư hệ thống máy móc thiết bị thế hệ mới. Mục tiêu là từng bước nâng cao khả năng đáp ứng các đơn hàng kỹ thuật cao, vốn trước đây thường là sân chơi của các hãng nước ngoài.

Tương tự, tại Tổng Công ty May 10, Tổng Giám đốc Thân Đức Việt đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay nhưng phải đi đôi với các tiêu chuẩn sản xuất xanh và chuyển đổi số. Điều này cho thấy sự nhạy bén của doanh nghiệp Việt khi nhận ra rằng: bền vững không còn là khẩu hiệu mà là điều kiện bắt buộc để có được tấm vé thông hành vào thị trường quốc tế.

TS. Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, nhấn mạnh rằng năm 2026 chính là một ngưỡng phát triển đặc biệt quan trọng. Sự thành bại của tiến trình công nghiệp hóa đất nước trong giai đoạn tới phụ thuộc hoàn toàn vào những quyết định đầu tư và hành động thực tế ngay trong năm nay.

Theo chuyên gia, yêu cầu cấp thiết hiện nay là các doanh nghiệp phải thay đổi mô hình phát triển: thay vì chỉ tập trung vào sản xuất linh kiện rời rạc, cần tiến tới sản xuất theo cụm và lắp ráp theo mô hình OEM. Đây là con đường tất yếu để thoát khỏi vị thế gia công mỏng lẻo và tham gia sâu hơn vào tầng nấc cao hơn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kiến tạo hành lang pháp lý và bệ phóng công nghệ cao

Sự nỗ lực của doanh nghiệp chỉ có thể phát huy tối đa hiệu quả khi được đặt trong một môi trường thể chế ổn định và thông suốt. Ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Thành phố Hà Nội (Hansiba), đánh giá dư địa phát triển cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao hiện nay là vô cùng rộng mở.

Tuy nhiên, để doanh nghiệp thực sự yên tâm dấn thân vào các dự án đầu tư dài hạn, hệ thống chính sách cần phải đủ lực đẩy và tính dự báo cao. Sự lan tỏa của ngành này không chỉ giới hạn ở sản xuất mà còn tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực khác từ logistics, y tế đến kinh tế biển và giao thông xây dựng.

Một trong những động lực quan trọng nhất trong năm 2026 chính là việc hoàn thiện khung khổ pháp lý cho công nghiệp hỗ trợ và mô hình công nghiệp lưỡng dụng. Các doanh nghiệp đang đặt nhiều kỳ vọng vào việc cụ thể hóa những chính sách ưu đãi trong Nghị định số 205/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo Giám đốc IDC Chu Việt Cường, việc sửa đổi và bổ sung các cơ chế hỗ trợ sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn năng lực sản xuất hiện có, đồng thời mở ra những không gian phát triển mới trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh. Khi chính sách đóng vai trò tạo môi trường minh bạch, chính nội lực và tầm nhìn của người lãnh đạo doanh nghiệp sẽ là yếu tố quyết định sự thành bại.

Ba trụ cột chính định hình tương lai công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đã được xác lập rõ nét: Nâng cao tỷ lệ tự chủ công nghiệp; Ứng dụng công nghệ cao gắn với chuyển đổi số; Phát triển xanh và bền vững. Ông Cao Văn Hùng, Giám đốc phát triển thị trường quốc tế Công ty Smart Việt Nam, đã dùng một cụm từ rất sắc sảo để mô tả tình thế hiện nay đó là, "gia tăng hàm lượng công nghệ là lối thoát duy nhất để vượt khỏi vòng luẩn quẩn gia công giá rẻ".

Muốn đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ các đối tác Âu, Mỹ hay Nhật Bản, doanh nghiệp buộc phải đầu tư chiều sâu vào máy móc, chuẩn hóa quy trình và xây dựng văn hóa chất lượng đến từng nhân sự. Những doanh nghiệp chậm chân trong cuộc đua công nghệ sẽ vĩnh viễn bị kẹt lại ở tầng cung cấp thứ cấp với biên lợi nhuận thấp và rủi ro bị thay thế rất cao.

Mùa xuân Bính Ngọ 2026 không chỉ mang theo sức sống của thiên nhiên mà còn mang theo khát vọng bứt phá của cả một nền công nghiệp. Với sự cộng hưởng giữa chính sách đúng đắn và nỗ lực tự cường, cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang vững vàng hơn bao giờ hết, sẵn sàng ghi tên mình vào những vị trí then chốt trên bản đồ giá trị toàn cầu. Một chương mới, sâu sắc hơn và bền vững hơn, đang thực sự bắt đầu từ những hành động quyết liệt ngay hôm nay.