Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HoSE) vừa công bố danh sách 86 mã cổ phiếu không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ. Trong đó có Công ty CP Giống Bò sữa Mộc Châu (Mộc Châu Milk; HoSE: MCM).
Theo danh sách HoSE mới cập nhật các mã cổ phiếu không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ, có đến 86 mã. Trong đợt cập nhật này, mã MCM của CTCP Giống Bò sữa Mộc Châu đã được thêm vào danh sách do chưa niêm yết đủ 6 tháng trên sàn HoSE.
Ngoài ra còn có một số mã nổi bật trong làng chứng khoán như FRT, HVM, HNG, HAG...
Ảnh minh hoạ.
Nguyên nhân chính dẫn đến việc cắt margin bao gồm: báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023 được kiểm toán có ý kiến không phải là ý kiến chấp thuận toàn phần; chứng khoán thuộc diện cảnh báo/kiểm soát/hạn chế giao dịch; thời gian niêm yết dưới 6 tháng; lợi nhuận sau thuế kiểm toán năm 2023 là số âm; lợi nhuận sau thuế kiểm toán của công ty mẹ năm 2023 là số âm, báo cáo kiểm toán có ý kiến của đơn vị kiểm toán...
Margin hay đòn bẩy tài chính là việc vay tiền của công ty chứng khoán để đầu tư và tối ưu hiệu suất, bởi công cụ này tạo cơ hội tăng lợi nhuận trong trường hợp thị giá cổ phiếu tăng cao hơn lãi suất vay margin mà nhà đầu tư trả cho công ty chứng khoán.
Khi một cổ phiếu bị HoSE đưa vào danh sách không được sử dụng margin, công ty chứng khoán sẽ loại cổ phiếu ra khỏi danh mục ký quỹ, đồng thời, nhà đầu tư sẽ không được phép giải ngân mới với cổ phiếu đó. Đối với các khoản vay còn hiệu lực (thời hạn một khoản vay tối đa 90 ngày), tùy thuộc vào giá trị các tài sản trong danh mục, công ty chứng khoán sẽ xác định nhà đầu tư có cần bổ sung thêm tài sản đảm bảo tỷ lệ ký quỹ duy trì hay không.
Bản chất của việc HoSE cắt margin, thực chất là "bức rào" ban đầu bảo vệ nhà đầu tư khi lựa chọn sử dụng đòn bẩy đầu tư cổ phiếu, cũng như chế tài với doanh nghiệp niêm yết vi phạm quy định.
"Hai năm qua, thị trường chứng kiến làn sóng nhà đầu tư F0 tham gia, kéo theo nhiều "đội lái", các "room" hô hào trục lợi khiến nhiều nhà đầu tư thua lỗ", ông Nguyễn Anh Khoa, Trưởng phòng Phân tích và Tư vấn đầu tư Công ty Chứng khoán Agriseco, cho hay. Theo ông, những động thái mạnh tay sàng lọc các cổ phiếu nhiều rủi ro để hạn chế tổn thất cho nhà đầu tư là cần thiết.
Tuy nhiên, việc cổ phiếu bị cắt margin cũng gây ra một số tác động ngược tới nhà đầu tư, công ty chứng khoán, doanh nghiệp lẫn thị trường chung.
Cụ thể, lo ngại buộc nhà đầu tư phải bán cổ phiếu để đảm bảo theo đúng quy định của các công ty chứng khoán và trong ngắn hạn, động thái này tác động lớn đến giá cổ phiếu của doanh nghiệp. Đặc biệt, với những mã đang đà tăng cao, thanh khoản lớn và lượng margin "căng", việc cắt margin sẽ khiến giá cổ phiếu nói riêng, thị trường chung chịu tác động.
Các công ty chứng khoán là bên cung cấp dịch vụ cũng chịu rủi ro, vì khoản thu từ các giao dịch ký quỹ luôn có đóng góp quan trọng trong cơ cấu lợi nhuận.
Ngoài ra, ông Khoa cho rằng, với các mã thanh khoản cao do yếu tố thị trường, bị "thổi giá" cao so với giá trị thật, việc cắt margin dẫn đến hiện tượng cổ phiếu mất thanh khoản và sàn liên tục nhiều phiên. Việc này khiến công ty chứng khoán đối mặt rủi ro nếu giá giảm về dưới giá cho vay và phải trích lập dự phòng tổn thất.
Cổ phiếu bị cắt margin là tín hiệu cảnh báo nhà đầu tư thận trọng với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn bởi câu chuyện quản trị rủi ro.
Tuy nhiên, có những doanh nghiệp chỉ gặp khó khăn tạm thời, cần thời gian để phục hồi. Nhà đầu tư nên tìm hiểu thêm câu chuyện bên trong doanh nghiệp, chất lượng tài sản, giá trị nội tại, ban lãnh đạo… để có cái nhìn khách quan với cổ phiếu.
Nhiều cổ phiếu trong quá khứ cũng từng bị cắt margin do gặp khó khăn, song một thời gian sau lại có bước chuyển mình, tăng giá và cải thiện thanh khoản. Ông Khoa nhận định, khi quan sát diễn biến, nhiều cổ phiếu vẫn tăng giá tốt, bất chấp việc bị cắt margin bởi có thể do yếu tố kỹ thuật chứ không phải do nội tại doanh nghiệp gặp vấn đề.
Theo chuyên gia này, việc cắt margin có thể khiến giá cổ phiếu giảm trong ngắn hạn. Tuy vậy, đây cũng là cơ hội cho các nhà đầu tư mua các cổ phiếu tốt với giá hấp dẫn nếu cổ phiếu bị loại do yếu tố kỹ thuật chứ không liên quan tới triển vọng kinh doanh.
