Cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên báo chí dưới góc nhìn nhà tuyển dụng

Sáng 13/4, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra ngày hội Tư vấn Tuyển sinh - Hướng nghiệp - Việc làm (AJC Open Day – Job Fair 2025) với chủ đề “Phá thạch khai hoa”. Đây là sự kiện được tổ chức trước thềm kỳ tuyển sinh đại học, cũng là thời điểm hết sức đặc biệt với lĩnh vực Báo chí – Truyền thông: Những bước tiến mạnh mẽ về khoa học công nghệ đang “định hình lại” lĩnh vực báo chí – truyền thông trên phạm vi toàn cầu, trong khi công cuộc tinh gọn bộ máy chính trị cũng có tác động không nhỏ tới cơ hội việc làm của sinh viên ngành báo chí trên cả nước.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá thế nào về năng lực sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, năng lực thay đổi để thích ứng của Học viện, và mong chờ gì từ các sinh viên ngành báo chí – truyền thông nói chung và sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền nói riêng. Phóng viên Doanh nghiệp và Đầu tư phỏng vấn TS Mạc Quốc Anh, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội bên lề sự kiện.

PV: Cảm ơn Tiến sĩ Mạc Quốc Anh đã trả lời phỏng vấn của Doanh nghiệp và Đầu tư! Thưa ông, từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, ông đánh giá thế nào về chất lượng đầu ra của sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền?

TS Mạc Quốc Anh: Nguồn nhân lực mà Học viện Báo chí và Tuyên truyền cung cấp cho xã hội, cho doanh nghiệp trong những năm qua có kiến thức rất vững vàng, vì Học viện là nơi có những chương trình đào tạo gắn liền với các hoạt động thực tiễn, đặc biệt trong lĩnh vực về truyền thông, báo chí, công tác chính trị và tư tưởng. Trong đó, các nội dung học bám sát khung lý thuyết, và được trang bị khá toàn diện cho sinh viên, đặc biệt là các nền tảng về xã hội học, truyền thông đại cương, lý luận báo chí và quan hệ công chúng. Thứ hai là kỹ năng nghiệp vụ báo chí và truyền thông, và đặc biệt là xử lý các thông tin trên đa nền tảng. Thực tế sinh viên Học viện có kỹ năng tác nghiệp thực tế khá tốt. Thứ hai nữa, là về tư duy chính trị xã hội. Do đặc thù của học viện, sinh viên được tiếp cận các tư tưởng một cách hệ thống. Nền tảng tư tưởng vững chắc giúp học viên  ý thức rõ ràng về việc định hướng chính trị, trách nhiệm xã hội của người làm báo, người làm truyền thông.

PV: Thưa ông, thời gian vừa qua, truyền thông thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng có những bước phát triển rất nhanh, rất mạnh, về truyền thông số, về áp dụng trí tuệ nhân tạo, truyền thông đa nền tảng… Ông đánh giá thế nào về khả năng thay đổi, thích ứng và bắt nhịp trong công tác đào tạo của Học viện Báo chí và Tuyên truyền?

TS Mạc Quốc Anh: Thời gian qua, học viện có những thay đổi mạnh mẽ về giáo trình, về nội dung giảng dạy, theo xu thế phát triển truyền thông thế giới. Cùng với đó, thông qua những câu lạc bộ, những mô hình tại học viện, rồi thông qua những khóa học ngắn hạn, sinh viên được bồi đắp kiến thức, phát triển kỹ năng hiện đại. Cùng với đó, đa phần sinh viên học viện có khả năng tự học rất tốt, có thể tiếp thu nhanh chóng qua các trải nghiệm thực tiễn, và đặc biệt các em có tinh thần học liên tục, nhanh chóng nắm bắt những sự biến động, những xu hướng truyền thông ở Việt Nam, truyền thông mạng xã hội, AI, phân tích dữ liệu, rồi sự biến động của môi trường kinh tế chính trị toàn cầu.

Hiện nay, các doanh nghiệp làm việc trong lĩnh vực truyền thông đòi hỏi khả năng linh hoạt rất cao, đòi hỏi kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng xử lý khủng hoảng, rồi quản trị hình ảnh thương hiệu. Nhìn chung, Học viện Báo chí thích nghi khá nhanh. Yếu tố cuối cùng mà chúng tôi xem xét đánh giá là kỹ năng mềm và khả năng quản trị công việc. Cái này, để thích ứng tốt, thì kỹ năng về giao tiếp, thuyết trình, quản lý thời gian, giải quyết vấn đề là những năng lực mà sinh việt Học viện Báo chí được rèn luyện thường xuyên, thông  qua các hoạt động đoàn thể, câu lạc bộ, những khóa ngắn hạn như tôi vừa trao đổi. Và khả năng sử dụng ngoại ngữ, khả năng tiếp thu công nghệ như dựng video, thiết kế đơn giản, nắm bắt công cụ phân tích số liệu thì đang được đẩy mạnh hơn trong thời gian vừa qua, và đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu của tuyển dụng mới.

PV: Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông có nhắn nhủ gì với các sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, và cả các học sinh phổ thông đang nuôi giấc mơ theo học tại Học viện?

TS Mạc Quốc Anh: Chúng tôi có 4 nhắn nhủ.

Đầu tiên là chúng ta phải nâng cao kỹ năng số và ngoại ngữ. Cái này là bắt buộc, vì nó là xu hướng toàn cầu. Trong thời đại ngày nay, nhà tuyển dụng rất cần các nhân sự giỏi khai thác các kênh truyền thông đa nền tảng, biết phân tích dữ liệu truyền thông và triển khai các chiến dịch truyền thông tích hợp. Thứ hai là về ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, phải rất tốt, vì càng tốt thì càng có cơ hội tiếp cận các nguồn dữ liệu quốc tế, mạng lưới đối tác và khách hàng đa quốc gia.

Lời khuyên thứ hai là chúng ta phải rèn luyện khả năng nghiên cứu và khai thác thông tin, vì các nhả tuyển dụng hiện nay, họ đánh giá rất cao các bạn trẻ chủ động tìm tòi, có khả năng nghiên cứu độc lập và sẵn sàng thử nghiệm các cách làm mới, để chúng ta thích ứng. Điểm nữa là chúng ta phải cập nhật những xu hướng, công cụ mới nhất trong lĩnh vực báo chí và truyền thông. Ví dụ AI tạo nội dung, chatbot, infographic, và nhiều công cụ khác. Những việc này sẽ giúp sinh viên sớm khẳng định giá trị của bản thân.

Yếu tố thứ ba là chúng ta phải cân bằng được giữa tư duy sáng tạo và sự tuân thủ quy định của pháp luật. Với cơ quan truyền thông, đó trước hết là tuân thủ các quy định về bản quyền, quy định pháp luật và cả đạo đức nghề nghiệp. Doanh nghiệp chúng tôi cũng luôn cần nhân sự giữ vững tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị cao, và nhất quán về giá trị cốt lõi của thương hiệu, đảm bảo tính chính xác trong mọi nội dung, mọi thông tin, thông điệp.

Và cuối cùng, đó là rèn luyện thái độ làm việc chuyên nghiệp. Điều này thì chúng ta đang làm rất tốt rồi. Nhưng dù giỏi chuyên môn đến đâu, thì sinh viên ra trường vẫn cần thái độ nghiêm túc, sẵn sàng lắng nghe, sẵn sàng phản hồi, tôn trọng đồng nghiệp, và đặc biệt là đối tác. Kỹ năng quản lý cảm xúc chúng ta cũng cần rèn luyện thêm. Để tổng hợp những ý kiến ở trên, tôi đánh giá là bên cạnh nền tảng chuyên môn vững, ý thức chính trị xã hội cao, các bạn cần không ngừng rèn luyện kỹ năng số, ngoại ngữ, tư duy hội nhập. Bởi hiện nay, các doanh nghiệp luôn trân trọng sự nhiệt tình, tinh thần sáng tạo và khả năng học hỏi nhanh ở sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Đó là chìa khóa giúp các bạn thành công trong lĩnh vực báo chí và truyền thông nói riêng, cũng như trong thị trường lao động nói chung.

Một lần nữa xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Mạc Quốc Anh về những nội dung giàu tâm huyết này!