Chuyển đổi kép xu hướng tất yếu phát triển kinh tế xanh

Cùng với mục tiêu phát triển kinh tế số, kinh tế xanh cũng là một trong các ưu tiên hàng đầu tại các nền kinh tế đang phát triển trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp, khó lường và thách thức đan xen. Đặc biệt, đối với Việt Nam, tăng trưởng xanh hướng tới sự thịnh vượng về kinh tế, bền vững về môi trường được xem là sự lựa chọn tất yếu và là cơ hội để trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực. 

Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn 2050” và “Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030” đã đặt ra các mục tiêu cụ thể như giảm thiểu cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP với mức giảm tối thiểu so với năm 2014 là 15% vào năm 2030 và 30% vào năm 2050.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đặt mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa các ngành kinh tế, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lượng dựa trên nền tảng khoa học và công nghệ, ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thời gian qua, tác động của các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và suy giảm nguồn tài nguyên môi trường đã gây ra nhiều trở ngại cho các doanh nghiệp tại Việt Nam và trên toàn thế giới. Điều này đã tạo động lực mạnh mẽ để các doanh nghiệp tiến hành chuyển đổi sang mô hình kinh doanh mang tính bền vững. Cùng với xu thế phát triển đó, việc kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh, hay còn gọi là “Chuyển đổi kép”, không chỉ đảm bảo mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững cho cả doanh nghiệp và xã hội.

Tương tự như các quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới, giải pháp công nghệ số và chuyển đổi số được kỳ vọng là động lực thúc đẩy sự thành công của việc chuyển đổi mô hình kinh tế xanh, hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược về tăng trưởng xanh tại Việt Nam.

Điều này cho thấy, chuyển đổi kép là xu hướng tất yếu mà cộng đồng doanh nghiệp ở Việt Nam cũng cần nắm bắt để tận dụng các cơ hội kinh doanh mới cũng như mang lại lợi ích bền vững cho xã hội và môi trường.

Tuy nhiên, việc thực hiện chuyển đổi kép của các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Trong những năm trở lại đây, mặc dù mục tiêu chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đã trở thành ưu tiên của hầu hết các lãnh đạo doanh nghiệp và các chính phủ, hai quá trình này hiện chủ yếu diễn ra một cách riêng lẻ, chưa có tính đồng bộ để tận dụng tối đa tiềm năng giúp tăng năng suất và hiệu quả cho doanh nghiệp và các hoạt động kinh tế. 

Theo Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP), để chuyển đổi số song hành cùng chuyển đổi xanh và giảm thiểu dấu chân carbon, trước tiên, con người phải được đặt vào trung tâm của sự đổi mới.

Điều này bao gồm việc đảm bảo sự sẵn có của cơ sở hạ tầng kỹ thuật số nền tảng để mọi người đều có thể hưởng lợi. Các tiêu chuẩn kỹ thuật và hoạt động khám phá các công nghệ mới nổi cũng phải “lấy con người làm trung tâm”, được thiết lập dựa trên nhu cầu và nguyện vọng của người dân địa phương, nhưng cũng “lấy môi trường làm trung tâm”.

Tiếp đó là tăng cường hợp tác giữa các hệ sinh thái đổi mới. Sự đổi mới không xảy ra riêng lẻ. Nó đòi hỏi một hệ sinh thái hỗ trợ bao gồm các chính sách và quy định, nhà đầu tư, vườn ươm và chương trình tăng tốc; và các cơ sở giáo dục. Kỹ thuật số có thể là một công cụ hỗ trợ mạnh mẽ để kết nối các hệ sinh thái đổi mới quốc gia và toàn cầu phân tán nhằm theo đuổi sự bền vững.

Ngoài ra, dữ liệu là huyết mạch của chuyển đổi số và có thể là công cụ cân bằng quan trọng cho các quốc gia trong việc đẩy nhanh nỗ lực hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững. Vì vậy, UNDP cho rằng, cần tăng tốc nỗ lực xây dựng năng lực dữ liệu để đảm bảo khoảng cách số hiện tại không bị mở rộng.