Chữ tín trên bàn ăn và vị thế nông sản Việt

Từ kiểm soát ngọn đến quản lý gốc rễ

Trong tư duy quản lý hiện đại, an toàn thực phẩm không còn là một khái niệm nằm yên trên các văn bản quy định mà đã trở thành một dòng chảy xuyên suốt trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Những kết quả tích cực trong năm 2025 với tỷ lệ mẫu vi phạm chỉ chiếm 1,7% trong tổng số 7.021 mẫu giám sát là minh chứng cho một sự thay đổi bản chất về phương thức hành động.

Con số này đã giảm đáng kể so với mức 2,2% của năm trước đó, cho thấy màng lọc chất lượng đang ngày càng tinh vi và hiệu quả hơn. Thay vì ngồi chờ những báo cáo định kỳ, cơ quan chức năng đã chuyển dịch trọng tâm sang hoạt động thanh tra đột xuất, xem đây là mũi khoan sắc bén để bóc tách những mảng tối còn sót lại trong quy trình sản xuất và lưu thông.

Sự quyết liệt này được thể hiện qua con số ấn tượng khi hằng năm có từ 25.000 đến 30.000 cơ sở được thanh kiểm tra, với tổng số tiền xử phạt duy trì trên 20 tỷ đồng mỗi năm. Chỉ tính riêng giai đoạn 2021-2024, tổng số tiền xử phạt đã lên tới gần 100 tỷ đồng, cho thấy một thái độ không khoan nhượng đối với các hành vi xâm hại sức khỏe cộng đồng.

Việc xử lý nghiêm các vụ việc từ lợn bệnh tại Bắc Giang đến tôm hùm giống nhập lậu tại Thành phố Hồ Chí Minh là thông điệp răn đe mạnh mẽ, buộc các chủ thể phải tự giác chuẩn hóa mình. Khi tỷ lệ cơ sở sản xuất kinh doanh đạt chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đã chạm mốc 95%, chúng ta đang dần kiến tạo được một môi trường kinh doanh thực sự minh bạch và trách nhiệm.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của sản xuất hữu cơ là dấu hiệu cho thấy nông dân Việt Nam đang rũ bỏ tư duy canh tác chạy theo sản lượng. Với diện tích sản xuất hữu cơ đạt hơn 174.000 ha vào năm 2025, tăng tới 47% so với năm 2016, Việt Nam đang chứng minh khát vọng làm giàu trên nền tảng bền vững.

Khi nông nghiệp hữu cơ không còn là những mô hình thí điểm nhỏ lẻ mà đã lan tỏa khắp 34 tỉnh thành với 17.200 chủ thể tham gia, đó là lúc chúng ta bắt đầu kiến tạo được một nền tảng thực phẩm sạch từ bên trong, nơi sự an toàn được đảm bảo ngay từ khi hạt giống bắt đầu nảy mầm trên đất sạch.

Chuỗi giá trị và tấm vé thông hành toàn cầu

Để nông sản Việt có thể tự tin bước vào những thị trường khó tính, an toàn thực phẩm chính là rào cản kỹ thuật quan trọng nhất nhưng cũng là cơ hội lớn nhất. Việc thiết lập và duy trì hơn 2.500 chuỗi giá trị với sự tham gia của các tập đoàn đầu tàu đã tạo ra những hình mẫu về sản xuất chuyên nghiệp và khép kín.

Ở đó, từ khâu chọn giống cho đến chế biến và phân phối đều được kiểm soát nghiêm ngặt. Sự tham gia của các doanh nghiệp lớn không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình mà còn tạo ra lực kéo cho hàng vạn hộ nông dân, biến nông nghiệp từ những mảnh ghép rời rạc thành một cỗ máy vận hành nhịp nhàng.

Thành công trong việc kiểm soát tỷ lệ lô hàng thủy sản xuất khẩu bị cảnh báo ở mức cực thấp, chỉ trung bình 0,14%, là một kỳ tích đáng ghi nhận. Đây là kết quả của công tác thẩm tra, kiểm tra và chứng nhận cho khối lượng hàng hóa khổng lồ lên tới hơn 1,3 triệu tấn mỗi năm.

Tấm vé thông hành ra thế giới giờ đây không chỉ được đóng dấu bởi cơ quan nhà nước mà còn được bảo chứng bởi 49 cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm đã được xã hội hóa. Việc phân tích hơn 27.000 lô hàng mỗi năm với tỷ lệ đạt yêu cầu lên tới 99,8% đã khẳng định uy tín của nông sản Việt trên trường quốc tế, đặc biệt là tại các thị trường khắt khe như Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, cuộc chiến bảo vệ an toàn thực phẩm là một hành trình không có điểm dừng. Công tác truyền thông sâu rộng với hàng ngàn hội nghị và hàng vạn bản tin mỗi năm chính là cách chúng ta gieo mầm cho một nền nông nghiệp tử tế. Khi hơn 800.000 lượt cán bộ và doanh nghiệp được tập huấn mỗi năm, nhận thức đã được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Một khi sự minh bạch trở thành ngôn ngữ chung, nông sản Việt sẽ không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn chạm đến trái tim của người tiêu dùng toàn cầu bằng chính sự an lành và tinh túy của đất Việt, kiến tạo nền móng vững chắc cho mục tiêu phát triển hệ thống logistics và nhãn hiệu nông sản quốc gia đến năm 2030.