Chất lượng rau quả Việt Nam ngày càng được nâng cao, đáp ứng các thị trường xuất khẩu

Chất lượng rau quả ngày càng được nâng cao
 

Tháng 7/2024, xuất khẩu rau quả của Việt Nam giảm tháng thứ hai liên tiếp do xuất khẩu sầu riêng và nhiều loại trái cây khác chậm lại. Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, tháng 7/2024, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt 552,26 triệu USD, giảm 17,6% so với tháng trước, nhưng tăng 36,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 7 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu rau quả của nước ta đạt 3,88 tỷ USD, tăng 25,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

So với cùng kỳ năm 2023, tốc độ xuất khẩu tăng trưởng 2 con số trong 7 tháng đầu năm nay cho thấy chất lượng rau quả của Việt Nam ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Từ nay đến cuối năm, bên cạnh việc khai thác tốt thị trường truyền thống Trung Quốc, ngành hàng rau quả nước ta có cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường tiềm năng lớn như Hàn Quốc.

Theo Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), sau 3 tháng lấy ý kiến rộng rãi của các bên liên quan, Cục Kiểm dịch Động thực vật Hàn Quốc (APQA) đã chính thức công bố trên website của APQA quy định nhập khẩu đối với quả bưởi tươi từ Việt Nam sang Hàn Quốc.

Từ tháng 8/2024, các doanh nghiệp Việt Nam đã có thể xuất khẩu trái bưởi tươi sang thị trường Hàn Quốc. Như vậy, sau thanh long và xoài, bưởi là quả tươi thứ ba của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Hàn Quốc.

Việc quả bưởi của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Hàn Quốc là bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho trái cây Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế, đồng thời khẳng định chất lượng và uy tín của nông sản Việt Nam trên thị trường thế giới.
 

Về cơ cấu thị trường, trong tháng 7/2024 so với tháng 6/2024, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc và một số thị trường như tiềm năng khác giảm đã ảnh hưởng đến kết quả xuất khẩu chung toàn ngành. Tuy nhiên, so với tháng 7/2023, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang hầu hết các thị trường chủ lực tăng, ngoại trừ Hà Lan.

Tính chung 7 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang hầu hết các thị trường lớn tăng trưởng khả quan, ngoại trừ Hà Lan.

Theo Thống kê của Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về Vệ sinh Dịch tễ và Kiểm dịch Động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam) cho thấy, số lượng cảnh báo tồn dư chất cấm, kháng sinh trong sản phẩm nông sản của Việt Nam xuất sang châu Âu (EU) tăng hơn 80% trong nửa đầu năm. Diễn biến bất thường này cảnh báo các doanh nghiệp Việt Nam phải tự kiểm soát ngặt yêu cầu an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu sang thị trường “khó tính” như EU.

Hiện tại, 4 mặt hàng nông sản phải chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt hơn, bao gồm thanh long (30%), ớt (50%), đậu bắp (50%) và sầu riêng (10%). Tình trạng không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng kim loại nặng... vẫn còn là nút thắt lớn. Một số mặt hàng rau quả của Việt Nam xuất khẩu vào EU như: Ớt, rau húng, quế, thanh long... đã bị cảnh báo nhiều lần về mặt chất lượng.

Hiện các chế tài xử phạt vi phạm về an toàn thực phẩm, an toàn sinh học của EU ngày càng nghiêm khắc. Hàng hóa bị phát hiện vi phạm các quy định của EU có nguy cơ bị buộc trả về hoặc tiêu hủy tại chỗ. Nếu tình trạng này vẫn tiếp diễn có thể sẽ làm giảm uy tín chung của nông sản Việt Nam tại thị trường EU, cũng như trên thế giới.
 

Kỳ vọng của ngành vào quả sầu riêng 

Theo Cục Xuất nhập khẩu, 6 tháng đầu năm 2024, Trung Quốc tăng nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam, tăng 46,3% về lượng và tăng 33,3% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái, đạt gần 273,54 nghìn tấn, trị giá 1,11 tỷ USD. Thị phần sầu riêng của Việt Nam trong tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc tăng từ 23,73% trong 6 tháng đầu năm 2023 lên 32,81% trong 6 tháng đầu năm 2024.

Ngành hàng rau quả Việt Nam cũng kỳ vọng nhiều vào tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của trái sầu riêng trong các tháng còn lại năm nay. Việt Nam có lợi thế nguồn cung sầu riêng quanh năm, trong khi hiện nay sầu riêng của các nước như Thái Lan, Ma-lai-xi-a đã cuối vụ.

Bên cạnh yếu tố thuận lợi, ngành hàng rau quả Việt Nam cần sớm khắc phục nhược điểm về chất lượng sản phẩm. Theo tin từ Thời báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho biết sẽ cấm nhập khẩu sầu riêng từ 18 vùng trồng và 15 cơ sở đóng gói của Việt Nam do phát hiện tồn dư “kim loại nặng” vượt mức cho phép.

Về phía Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đưa ra cảnh báo về tình trạng dư thừa nguồn cung và các vấn đề liên quan tới chất lượng. Sầu riêng được trồng tại một số vùng có thổ nhưỡng không phù hợp dẫn tới chất lượng kém, làm ảnh hưởng tới thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

Cơ quan quản lý khuyến cáo các địa phương và doanh nghiệp giám sát chặt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, tránh tình trạng thu mua hàng hóa từ những nơi không được cấp phép, gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu nói chung...