Bước tiến mới trên chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu 2025

Theo báo cáo “Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu 2025” do StartupBlink công bố, hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam tiếp tục đà tăng trưởng tích cực, tăng 1 bậc lên vị trí thứ 55 thế giới. Đây là năm thứ ba liên tiếp Việt Nam cải thiện thứ hạng, cho thấy sự bền vững trong phát triển môi trường khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam duy trì vị trí thứ 5, sau Singapore, Malaysia Indonesia và Thái Lan. Đáng chú ý, hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng hàng năm trên 17%, dẫn đầu toàn khu vực. Ở cấp độ khu vực rộng hơn, Việt Nam xếp hạng 9 tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, theo dữ liệu mới nhất từ báo cáo năm 2025.

Trong danh sách 1.000 thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới năm 2025, ba thành phố của Việt Nam đều góp mặt và có sự thăng tiến rõ rệt.

Cụ thể, Hà Nội có bước tiến đáng kể khi tăng 9 bậc, vươn lên vị trí 148 toàn cầu và chính thức gia nhập nhóm 150 thành phố dẫn đầu. Với tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái đạt hơn 34%, Hà Nội đang khẳng định vai trò đầu tàu phía Bắc trong việc kết nối và lan tỏa năng lực đổi mới sáng tạo.

TP. Hồ Chí Minh giữ vững vị trí dẫn đầu trong nước, xếp hạng 110 toàn cầu, tăng 1 bậc so với năm trước và đạt thứ hạng cao nhất từ trước đến nay. Thành phố cũng vươn lên vị trí thứ 5 trong khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái đạt 16%. Mục tiêu của TP. HCM là lọt vào top 100 toàn cầu vào năm 2030.

Đà Nẵng tạo dấu ấn mạnh mẽ với bước nhảy vọt 130 bậc, lên hạng 766 toàn cầu, cao nhất từ trước tới nay. Đặc biệt, thành phố này dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái, đạt gần 58%. Mục tiêu của Đà Nẵng là trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á vào năm 2030. 

Sự phát triển của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam không thể chỉ dựa vào môi trường, mà cần được nuôi dưỡng từ bên trong từng doanh nghiệp. Hành trình vươn lên top 100 toàn cầu không còn là giấc mơ nếu chúng ta đầu tư đúng vào điều cốt lõi: con người, tư duy và năng lực đổi mới sáng tạo thực chất.

Tổng vốn đầu tư vào hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam trong năm 2024 đạt khoảng 3,6 tỷ USD, thể hiện xu hướng tăng trưởng rõ nét của các khoản đầu tư mạo hiểm vào nước ta. Dự báo trong giai đoạn 2023 – 2025, tổng vốn đầu tư mạo hiểm có thể chạm mức 5 tỷ USD.

Chính sách ưu đãi thuế của Chính phủ, cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU, Anh và nhiều quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đã góp phần nâng cao sức hút của Việt Nam đối với các nhà đầu tư quốc tế. 

Một số lĩnh vực khởi nghiệp nhận được dòng vốn đầu tư mạnh mẽ gồm thương mại điện tử, công nghệ tài chính (Fintech), công nghệ thực phẩm, giải pháp doanh nghiệp và dịch vụ công nghệ thông tin. Đặc biệt, TP. Hồ Chí Minh nổi bật với thế mạnh về Blockchain - một nhánh quan trọng của Fintech, được xếp vào top 30 toàn cầu trong lĩnh vực này.Các quỹ đầu tư lớn như Antler và 500 Startups cũng đóng vai trò tích cực khi cung cấp vốn đầu tư sớm, hỗ trợ cố vấn chuyên môn và kết nối mạng lưới toàn cầu cho các startup Việt Nam.

Việt Nam đang không ngừng hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ đầu tư khởi nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các doanh nghiệp khởi nghiệp trong nước. Về mặt pháp lý, Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa (2018) đã thiết lập hành lang vững chắc cho hoạt động đầu tư vào startup. Nền tảng phát triển bền vững của hệ sinh thái khởi nghiệp còn được nâng tầm bởi “bộ tứ trụ cột” - bốn nghị quyết chiến lược do Bộ Chính trị ban hành, được Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định là bước ngoặt quan trọng mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước: Nghị quyết 57 và Nghi quyết 68.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số thách thức còn tồn tại. Trong đó, thiếu hụt quỹ đầu tư và các gói vay phù hợp vẫn là điểm nghẽn lớn. Việc tăng cường đào tạo năng lực cho doanh nghiệp, hoàn thiện thể chế và xây dựng môi trường kinh doanh thân thiện hơn được xem là những yếu tố then chốt để thu hút doanh nghiệp công nghệ và duy trì đà tăng trưởng bền vững cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh sự thăng hạng chung trên bảng xếp hạng toàn cầu, Việt Nam đang ghi dấu ấn rõ nét ở một số lĩnh vực công nghệ có tốc độ phát triển vượt trội, trở thành các trụ cột chiến lược trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện đại.

TP. Hồ Chí Minh nổi bật trong lĩnh vực Blockchain, được xếp trong top 30 toàn cầu và đứng thứ 2 tại Đông Nam Á. Đây là một phân ngành quan trọng thuộc lĩnh vực Fintech - vốn được báo cáo StartupBlink Global Startup Ecosystem Index 2025 xác định là ngành dẫn đầu tại Việt Nam, đứng thứ 46 thế giới. Việc TP.HCM giữ vai trò tiên phong cho thấy tiềm năng hình thành cụm công nghệ chuyên sâu, đặc biệt trong các ứng dụng phi tập trung và công nghệ sổ cái.

Hà Nội thể hiện vai trò chiến lược trong lĩnh vực Logistics, thuộc nhóm ngành Vận tải (Transportation), với vị trí thứ 6 trong khu vực Đông Nam Á và thứ 61 toàn cầu. Sự thăng hạng này phản ánh rõ vai trò của thủ đô trong chuỗi cung ứng và mạng lưới vận chuyển khu vực.

Ngoài ra, báo cáo cũng ghi nhận một số xu hướng mới đáng chú ý. Các lĩnh vực như AI và Bán dẫn (Semiconductors) đang bắt đầu thu hút sự quan tâm và đầu tư, thông qua các sự kiện lớn sắp diễn ra trong năm 2025, cho thấy những bước chuyển hướng chiến lược của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Sự phát triển này không chỉ minh chứng cho sức hút đầu tư ngày càng tăng (với tổng vốn năm 2024 đạt 3,6 tỷ USD), mà còn cho thấy các đô thị lớn tại Việt Nam đang từng bước định hình vai trò "cụm ngành công nghệ", thay vì chỉ đơn thuần là nơi đặt trụ sở doanh nghiệp.