Bước tiến chiến lược cho an ninh năng lượng và cơ cấu nguồn điện

Với tổng công suất 1,6 gigawatt (GW), dự án không chỉ bổ sung nguồn cung điện quan trọng cho khu vực phía Nam mà còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng quốc gia. Đây là dự án đầu tiên tại Việt Nam sử dụng tua-bin khí H-Class và vận hành bằng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), mở ra hướng đi mới cho ngành điện khí trong nước.

Đáp ứng nhu cầu điện ngày càng cao của vùng kinh tế trọng điểm

Khu vực Đông Nam Bộ, với TP. Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai, là trung tâm kinh tế – công nghiệp dẫn dắt tăng trưởng của cả nước. Sự gia tăng dân số, tốc độ đô thị hóa nhanh và mở rộng các khu công nghiệp kéo theo nhu cầu điện năng ngày càng lớn. Theo các chuyên gia năng lượng, khu vực này sẽ cần bổ sung hàng gigawatt điện trong những năm tới để phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh, logistics, hạ tầng đô thị và sinh hoạt dân sinh.

Với công suất 1,6 GW và khả năng vận hành linh hoạt, tổ hợp nhà máy Nhơn Trạch 3 và 4 được kỳ vọng nâng cao độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia. Nhà máy không chỉ cung cấp điện nền ổn định cho khu vực phía Nam mà còn hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, vốn có tính biến thiên cao, vào lưới điện. Việc có nguồn điện nền linh hoạt, công suất lớn là điều kiện tiên quyết để đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh tỷ trọng năng lượng tái tạo tại Việt Nam đang ngày càng tăng.

Theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII (PDP8), khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) được xác định là nguồn năng lượng chuyển tiếp quan trọng, với mục tiêu đạt khoảng 22 GW công suất vào năm 2030, chiếm 9,5–12,3% cơ cấu nguồn điện quốc gia. Nhơn Trạch 3 và 4 là dự án tiên phong thực hiện mục tiêu này, đồng thời mở ra kỷ nguyên điện khí hiệu suất cao tại Việt Nam.

Việc triển khai dự án cho thấy định hướng nhất quán của Việt Nam trong việc giảm dần sự phụ thuộc vào nhiệt điện than, chuyển sang các nguồn năng lượng sạch hơn, đồng thời phù hợp với cam kết Net Zero vào năm 2050. LNG, với ưu điểm phát thải thấp và vận hành linh hoạt, trở thành “cầu nối” quan trọng giữa điện than truyền thống và các nguồn năng lượng tái tạo.

Nhà máy điện chu trình hỗn hợp Nhơn Trạch 3 và 4 sử dụng tua-bin khí 9HA.02, kết hợp tua-bin hơi nước STF-D650, máy phát điện W88 và lò hơi thu hồi nhiệt Once Through (OT HRSG), cho hiệu suất chu trình hỗn hợp vượt 63%, thuộc nhóm cao nhất trên thế giới. Nhờ đó, lượng phát thải carbon thấp hơn khoảng 60% so với các nhà máy nhiệt điện than cùng công suất, góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm tác động môi trường.

Đáng chú ý, công nghệ H-Class còn cho phép chuyển đổi linh hoạt từ LNG sang đốt trộn hydrogen, tiến tới khả năng sử dụng hoàn toàn hydrogen trong tương lai. Điều này giúp Việt Nam từng bước chuẩn bị cho hệ thống điện ít carbon, đồng thời đảm bảo tính thích ứng dài hạn của hạ tầng điện khí trong bối cảnh công nghệ năng lượng liên tục thay đổi.

Gắn kết công nghiệp trong nước và giá trị kinh tế địa phương

Dự án Nhơn Trạch 3 và 4 do liên danh Samsung C&T – Lilama làm tổng thầu EPC, với nhiều hạng mục thiết bị được sản xuất tại Việt Nam, góp phần nâng cao năng lực kỹ thuật, kinh nghiệm triển khai dự án năng lượng quy mô lớn và tạo giá trị gia tăng cho ngành công nghiệp hỗ trợ. Sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước trong chuỗi cung ứng còn giúp thúc đẩy phát triển kỹ năng nhân lực, cải thiện năng lực sản xuất, đồng thời góp phần tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp tại địa phương.

Đây không chỉ là dự án nguồn điện đơn lẻ mà còn là mắt xích quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái điện khí LNG tại Việt Nam. Hệ sinh thái này được kỳ vọng sẽ đóng góp đáng kể vào tăng trưởng kinh tế xanh, bảo đảm an ninh năng lượng, và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.

Việc vận hành thương mại Nhơn Trạch 3 và 4 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đứng trước bài toán cân bằng giữa tăng trưởng nhanh, bảo đảm năng lượng và yêu cầu phát triển bền vững. Dự án cho thấy sự dịch chuyển từ tư duy “đủ điện” sang “điện hiệu quả, sạch hơn và linh hoạt hơn”, phù hợp với xu hướng toàn cầu và điều kiện thực tiễn trong nước.

Từ góc nhìn vĩ mô, đây là minh chứng cho nỗ lực hiện thực hóa các định hướng chiến lược về chuyển dịch năng lượng, đồng thời tạo nền tảng ổn định cho hoạt động của doanh nghiệp, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới. Công suất cao, công nghệ hiện đại và tính linh hoạt của nhà máy giúp giảm áp lực đầu tư các nguồn điện dự phòng, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện và hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo – một yếu tố quan trọng trong kế hoạch phát triển năng lượng bền vững của Việt Nam.

Bên cạnh vai trò về năng lượng, dự án còn tác động tích cực đến kinh tế địa phương, công nghiệp hỗ trợ và lực lượng lao động. Đây là minh chứng cụ thể cho cách các dự án năng lượng hiện đại có thể kết hợp giữa hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển xã hội – mô hình mà các nước đang phát triển đang hướng tới.

Dự án góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nguồn điện, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững và hướng tới một hệ thống năng lượng sạch, linh hoạt, thích ứng với tương lai.