Bộ Y tế đề xuất cấm người sinh sau năm 2009 mua và dùng thuốc lá

Nội dung này được Bộ Y tế đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Hiện dự thảo cơ bản hoàn tất quá trình xây dựng chính sách, đang chờ Chính phủ ban hành nghị quyết thông qua và dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.

Ngày 22/5, tại hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026 diễn ra ngày 22/5, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, dự thảo sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đang đề xuất hai nhóm chính sách lớn.

Trong đó, nhóm chính sách thứ nhất là cấm sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Nhóm chính sách thứ hai là cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 trở đi mua và hút thuốc lá. Theo cơ quan soạn thảo, đây là giải pháp dài hạn nhằm từng bước hình thành "thế hệ không khói thuốc", hạn chế số người hút thuốc mới trong tương lai.

Các chuyên gia y tế cho rằng trẻ em và thanh thiếu niên dễ nghiện nicotine hơn do não bộ chưa phát triển hoàn thiện trước 25 tuổi. Đây cũng là nhóm bị ngành công nghiệp thuốc lá nhắm tới thông qua quảng cáo trá hình trên mạng xã hội, tài trợ sự kiện, thiết kế bao bì bắt mắt hay hoạt động tiếp thị bằng người nổi tiếng.

Thực tế cho thấy, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ đang có xu hướng gia tăng nhanh. Nhiều phụ huynh lo ngại các sản phẩm này dễ tiếp cận, được quảng bá dưới nhiều hình thức hấp dẫn, khiến thanh thiếu niên chủ quan về tác hại đối với sức khỏe.

Theo các chuyên gia, khói thuốc không chỉ ảnh hưởng tới người hút mà còn tác động trực tiếp tới phụ nữ và trẻ em - những đối tượng thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động trong gia đình và môi trường sinh hoạt. Trẻ nhỏ sống trong môi trường có khói thuốc có nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, viêm phổi, hen suyễn cao hơn.

Một nghiên cứu mô hình tại Vương quốc Anh cho thấy nếu chính sách “Thế hệ không thuốc lá” được triển khai thành công, tỷ lệ hút thuốc ở nhóm 14-30 tuổi có thể giảm từ 13% năm 2023 xuống gần bằng 0 vào năm 2050. Với nhóm trưởng thành từ 18 tuổi trở lên, tỷ lệ này được dự báo giảm từ 12,7% xuống còn khoảng 1,5% vào năm 2056.

Chính sách cũng được kỳ vọng giúp giảm chi phí y tế, thu hẹp bất bình đẳng sức khỏe và thúc đẩy chi tiêu cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác.