Bộ Công Thương báo cáo Quốc hội 10 cơ chế, chính sách đặc thù đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã thống nhất chủ trương tái khởi động Chương trình điện hạt nhân và Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Trước đó, tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV, Nghị quyết số 174/2024/QH15 đã được thông qua, khẳng định việc tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ, ban, ngành đã khẩn trương triển khai các công việc cần thiết để đưa Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận vào vận hành trong năm 2030-2031, với mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và đáp ứng nhu cầu điện năng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận là một dự án đặc biệt quan trọng, có công nghệ phức tạp và yêu cầu vốn đầu tư lớn, lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam. Vì vậy, cần có các cơ chế, chính sách đặc thù mạnh mẽ để đẩy nhanh tiến độ và rút ngắn thời gian thực hiện.

Ngày 8/2/2025, Chính phủ đã trình Quốc hội Tờ trình số 7474/TTr-CP, đề nghị thông qua các cơ chế, chính sách đặc thù cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Bộ trưởng khẳng định, việc triển khai các chính sách này là cấp thiết để đảm bảo tiến độ dự án, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và đáp ứng nhu cầu điện năng trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Theo đó, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã nêu 10 cơ chế, chính sách đặc thù cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, gồm:

Thứ nhất, cho phép triển khai đồng thời các công việc về đàm phán các hiệp định, thoả thuận với đối tác song song với quá trình lập các hồ sơ và phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư.

Thứ 2, về lựa chọn chủ đầu tư và nhà thầu thực hiện: Thủ tướng Chính phủ giao chủ đầu tư thực hiện các dự án; Áp dụng hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay và chỉ định thầu đối với gói thầu chìa khóa trao tay xây dựng nhà máy chính với nhà thầu trong Thoả thuận hoặc Hiệp định liên Chính phủ; Áp dụng hình thức chỉ định thầu/chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu tư vấn quan trọng để lập, thẩm tra, thẩm định, trợ giúp chủ đầu tư quản lý, thực hiện dự án; mua nhiên liệu, thuê đối tác vận hành, bảo dưỡng trong thời gian đầu.

Thứ 3, được thực hiện song song, đồng thời một số công việc chuẩn bị dự án (khảo sát lập nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, rà phá bom mìn, thực hiện dự án thành phần…) trong quá trình đàm phán hiệp định, thỏa thuận, hợp đồng chìa khoá trao tay trước khi phê duyệt dự án đầu tư.

Thứ 4, cơ chế về phương án tài chính và thu xếp vốn thực hiện dự án: Đàm phán vay vốn Chính phủ với các đối tác; cho phép chủ đầu tư vay lại không chịu rủi ro tín dụng; sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác; chủ đầu tư được sử dụng nguồn vốn vay từ trái phiếu Chính phủ/ doanh nghiệp/ công trình và một số cơ chế khác để có đủ vốn đối ứng thực hiện dự án; Bố trí nguồn vốn ngân sách nhà nước để thực hiện dự án di dân, tái định cư;

Thứ 5, cơ chế về áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy phạm kỹ thuật; các định mức, đơn giá.

Thứ 6, cơ chế cho phép các chủ đầu tư miễn thủ tục báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu xem xét, phê duyệt dự án đầu tư, phương án huy động vốn.

Thứ 7, cơ chế, chính sách cho tỉnh Ninh Thuận để thực hiện dự án đền bù, tái định cư nhà máy điện hạt nhân; phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ xây dựng điện hạt nhân; đảm bảo cung cấp vật liệu cho xây dựng dự án; đảm bảo an sinh xã hội cho nhân dân vùng dự án.

Thứ 8, cơ chế về thủ tục phê duyệt chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đối với các hạng mục liên quan đến Dự án và các dự án thành phần; xử lý chồng lấn khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia; xử lý chồng lấn quy hoạch (nếu phát sinh) trong quá trình thực hiện Dự án.

Thứ 9, cơ chế về thực hiện tham vấn báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Thứ 10, các cơ chế, chính sách cần thiết khác sẽ được nghiên cứu cụ thể để tổng hợp, báo cáo trong hồ sơ trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.