Bệ phóng cho tập đoàn công nghệ Việt vươn tầm thế giới

Sứ mệnh dẫn dắt và bài toán công nghệ cốt lõi

Trong kỷ nguyên tăng trưởng mới, động lực bứt phá của nền kinh tế không còn phụ thuộc vào việc mở rộng quy mô sản xuất đơn thuần mà gắn liền với năng lực làm chủ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Bài học thực tiễn từ các cường quốc công nghệ khẳng định tầm quan trọng của lực lượng quân chủ lực, nơi các tập đoàn đa quốc gia đóng vai trò hạ tầng thúc đẩy toàn bộ hệ sinh thái nội địa. Trước những rào cản về hạ tầng kỹ thuật và chất lượng nguồn nhân lực, việc hình thành danh mục doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn, đủ sức giữ vai trò đầu tàu đang trở thành yêu cầu mang tính chiến lược.

Một nền kinh tế muốn tạo đột phá trong các lĩnh vực tiên phong như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn hay an ninh mạng rất cần những doanh nghiệp tiên phong có tiềm lực đầu tư dài hạn. Đánh giá về cơ chế giao nhiệm vụ, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel nhận định, việc xác định doanh nghiệp đầu tàu phải đi kèm với cơ chế giao nhiệm vụ cụ thể.

Khi đã được lựa chọn là doanh nghiệp dẫn dắt, mục tiêu không thể chỉ dừng ở doanh thu hay lợi nhuận mà quan trọng hơn, doanh nghiệp phải được giao các sứ mệnh chiến lược như làm chủ công nghệ lõi, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, tham gia các dự án trọng điểm quốc gia và tạo ra những sản phẩm công nghệ chiến lược của Việt Nam.

Đồng quan điểm về việc tập trung nguồn lực quốc gia, ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng giám đốc Tập đoàn VNPT phân tích, Việt Nam cần lấy các bài toán và thị trường trong nước làm bệ phóng để doanh nghiệp công nghệ phát triển sản phẩm, làm chủ công nghệ và giải quyết những bài toán quy mô lớn nhằm hình thành công nghệ lõi, thay vì triển khai các dự án nhỏ, phân tán.

Lãnh đạo VNPT kiến nghị cần xây dựng cơ chế quốc gia đặt hàng các bài toán công nghệ lớn, mỗi năm lựa chọn một số bài toán trọng điểm, giao doanh nghiệp Việt làm đầu mối, đồng thời xác định rõ sản phẩm đầu ra, nguồn lực và trách nhiệm để tránh tình trạng chia nhỏ, phân tán nguồn lực.

Kiến tạo thị trường cho doanh nghiệp Make in Vietnam

Bên cạnh bài toán giao nhiệm vụ, việc tạo lập thị trường ban đầu thông qua các chính sách ưu tiên sử dụng sản phẩm nội địa được xem là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn đầu ra cho các công nghệ mới.

Việc ứng dụng công nghệ Make in Vietnam trong các dự án hạ tầng trọng yếu không mang ý nghĩa bảo hộ thuần túy, mà nhằm tạo không gian thực nghiệm đủ lớn giúp doanh nghiệp nâng cao tiêu chuẩn chất lượng trước khi cạnh tranh bình đẳng trên thị trường toàn cầu.

Nhìn nhận về cơ chế tạo động lực từ các dự án lớn, ông Nguyễn Trọng Khang, Chủ tịch MK Group nhấn mạnh, Chính phủ cần mạnh dạn giao cho doanh nghiệp Việt Nam những dự án lớn, những bài toán khó và những nhiệm vụ chiến lược, bởi chính áp lực từ các nhiệm vụ lớn sẽ giúp doanh nghiệp trưởng thành nhanh hơn, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực công nghệ.

Đồng thời, ông Khang đề xuất hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ tiên tiến thông qua hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) hoặc đầu tư ra nước ngoài nhằm rút ngắn thời gian phát triển và chuyển hóa nguồn lực toàn cầu thành năng lực nội sinh.

Ở góc độ tổ chức thực thi để tối ưu hóa nguồn lực phát triển, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC chia sẻ, với mỗi công nghệ chiến lược, cơ quan quản lý cần xác định rõ nhiệm vụ phải thực hiện, từ đó tuyển chọn doanh nghiệp phù hợp để giao việc. Đây là điều kiện tiên quyết để chuyển các mục tiêu chiến lược thành chương trình hành động cụ thể.

Với mục tiêu hình thành tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược đạt doanh thu từ 1 tỷ USD vào năm 2030, sự kết hợp giữa thể chế kiến tạo từ Nhà nước và năng lực thực thi của doanh nghiệp sẽ là nền tảng vững chắc để công nghệ Việt Nam bứt phá.