Được biết đến không chỉ là một bác sĩ giỏi chuyên môn mà còn có đam mê trong nghiên cứu, sáng chế các thiết bị y tế, Bác sĩ CK II Nguyễn Vĩnh Phước – Trưởng khoa Tai mũi họng, Bệnh viện Thống Nhất gần 30 năm qua đã có nhiều công trình đóng góp cho y khoa nước nhà, mang lại sức khỏe cho người bệnh và tiết giảm tài chính cho ngân sách của Nhà nước.
Phát minh mới nhất của vị bác sĩ ưa sáng chế là bộ đặt nội khí quản qua màn hình camera LCD. Bác sĩ Nguyễn Vĩnh Phước cho biết thiết bị này giúp giãn khoảng cách giữa bệnh nhân và bác sĩ, ngăn ngừa cơ hội lây lan bệnh qua đường hô hấp.
Khi thầy thuốc giỏi là kỹ sư sáng chế
BS CKII Nguyễn Vĩnh Phước – cùng thiết bị sáng chế mới nhất trong mùa Covid-19, bộ đặt nội khí quản qua màn hình camera LCD Ảnh: Nhã Thu
Trăn trở trước những cơn đau của bệnh nhân, BS CKII Nguyễn Vĩnh Phước – Trưởng khoa Tai mũi họng, Bệnh viện Thống Nhất suốt gần 30 năm theo nghiệp cứu người, luôn miệt mài tìm tòi sáng tạo. Cứ sau giờ làm, ông lại mày mò tay búa, kềm sáng chế đủ thứ thiết bị liên quan ngành y, rồi đem ứng dụng vào điều trị cho bệnh nhân.
“Những thiết bị được tôi chế tạo ra chủ yếu giúp giải quyết những khó khăn, gián đoạn trong công tác điều trị. Tôi chẳng mong muốn sẽ buôn bán, thương mại gì, thậm chí tôi còn mong các bệnh viện cần cứ tới lấy về mà xài, miễn không cướp bản quyền là được.”, BS CKII Nguyễn Vĩnh Phước cười hiền hòa chia sẻ.
Cụ thể, đó là rửa mũi xoang nội soi bằng máy phun hút hoàn thiện vào năm 2014. Thiết bị đã điều trị cho khoảng 400 bệnh nhân bị viêm xoang, viêm mũi dị ứng…, có thể thay đổi áp lực tia nước xịt và máy hút với đầu vòi phun hút linh động, đường kính 1,6-2,2 mm có thể đưa vào các lỗ thông xoang.
Kỹ thuật này giúp cải thiện tình trạng khó chịu ở những bệnh nhân không muốn phẫu thuật, đã mổ nhưng bị tái phát, theo dõi và chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật nội soi mũi xoang. Nó còn giúp cải thiện các triệu chứng cơ năng, thực thể đối với một số trường hợp có các bệnh lý nội khoa khác đi kèm không cho phép phẫu thuật.
Thứ hai là máy Microdebrider, còn gọi máy bào mô kỹ thuật số, là loại máy dùng để mổ xoang, hiện đang được điều trị cho khoảng 100 bệnh nhân ở bệnh viện Thống Nhất, bệnh viện Trưng Vương, Bệnh viện đa khoa Quân đoàn 4, và một số cơ sở y tế khác với giá bán là 25 triệu đồng. Theo bác sĩ Phước, hiện giá của sản phẩm nhập khẩu ở mức 200-500 triệu đồng/cái tùy nước, vậy nên một vài cơ sở y tế muốn được nhượng lại.
Mới nhất gần đây, là sáng chế bộ đặt nội khí quản qua màn hình LCD. Sản phẩm này được nhiều sinh viên xin làm đề tài cao học bác sĩ tại Đại học Y dược TPHCM, Đại học Phạm Ngọc Thạch.
Theo bác sĩ Phước, việc sản xuất cũng không khó khăn lắm, vì có những bộ phận có thể mua nguyên cụm ở ngoài thị trường, chỉ có vài bộ phận là chế tạo để phù hợp với mục đích sử dụng. Ví dụ, màn hình LCD có thể mua ở tại Việt Nam.
“Cứ nói đến bác sĩ Phước, lại nhớ đến ông bác sĩ ưa chế tạo. Ngoài thời gian khám chữa bệnh, bác lại tay búa, tay kềm như một kĩ sư, cặm cụi nghiên cứu những chiếc máy hỏng xin được của bệnh viện. Rồi phát minh đủ thứ. Chỉ trong mấy tháng dịch Covid-19 thôi, mà “ổng” đã có 3 sáng chế độc đáo là máy dập khẩu trang y tế, bộ đặt nội khí quản qua màn hình camera LCD, và máy rửa tay thông minh cho nhân viên và bệnh viện bằng tia hồng ngoại.”, chị Phạm Thị Hồng Hà- Phó Trưởng phòng quản lý chất lượng và công tác xã hội, Bệnh viện Thống Nhất chia sẻ.
Được Bộ Y tế cấp bằng sáng chế cho 3 sáng chế, đưa vào sử dụng và trở thành thiết bị y tế thiết yếu hỗ trợ công tác khám chữa bệnh và điều trị tại nhiều bệnh viện khác như Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện 115, Bệnh viện Công An, Bệnh viện Quân đội Hà Nội, Bệnh viện Tai Mũi Họng Cần Thơ và nhiều trung tâm y tế khác.
Tâm niệm giảm chi phí cho người bệnh
Không chỉ dừng lại ở sáng tạo trong y học, những phát minh của bác sĩ Nguyễn Vĩnh Phước còn được “thương mại hóa” ở nhiều bệnh viện khác với giá rẻ hơn sản phẩm nhập từ nước ngoài hàng trăm triệu đồng, góp phần giảm chi phí cho bệnh nhân và trang thiết bị các bệnh viện.
Bác sĩ Phước thăm hỏi sức khỏe bệnh nhân sau phẫu thuật. Ảnh: Nhã Thu
Bác sĩ Phước chia sẻ, trước khi tốt nghiệp Đại học Y dược TP HCM, ông có hoàn thành chương trình học 4 năm tại trường Kỹ thuật Lasan Đà Lạt. Cho nên, khi vào công tác tại Bệnh viện Thống Nhất, ông đã vận dụng kiến thức y khoa cộng với hiểu biết về cơ khí để gia công chế tạo, ông đã cải tiến nhiều dụng cụ y khoa vốn đang thiếu hụt trong bối cảnh đất nước còn khó khăn khi ấy. Và đam mê sáng tạo nó theo dai dẳng đến giờ.
Hiện nay, bộ đặt nội khí quản qua màn hình LCD đã sản xuất được 19 cái, trong đó, 4 cái đầu tặng cho Bệnh viện 115 và Bệnh viện Thống Nhất trị giá 10 triệu đồng. Sau đó, có một doanh nghiệp bất động sản tài trợ làm thêm 10 cái. Thiết bị này nếu mua ở nước ngoài thì sẽ mất khoảng 99 triệu đồng.
PGS.TS. Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, bác sĩ Phước là người chịu khó tìm tòi học hỏi, có nhiều sáng kiến giúp ích cho bệnh nhân. Bệnh viện cũng tạo điều kiện đưa các sáng chế BSP (tức “bác sĩ Phước”) vào ứng dụng trong khám chữa bệnh và nhân rộng, mang lại hiệu quả rất tốt như dụng cụ “Bình phun thuốc mũi, bình xịt thuốc họng”,“Hộp nguồn sáng Halogen dùng nội soi”, “Dao mổ liền cán dùng một lần”…
Ở tuổi 48, vị bác sĩ này vẫn không ngừng nghỉ đam mê chế tạo. Điều ông trăn trở là hầu hết trang thiết bị y tế từ phức tạp đến đơn giản sử dụng trong bệnh viện đều là hàng ngoại nhập, trong khi trình độ các nhà khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể làm được.
“Để hạ thấp giá thành, giảm viện phí cho bệnh nhân, nhà nước có thể tạo điều kiện để Bộ Y tế, và các nhà khoa học cùng ngồi lại bàn phương hướng thì có thể sản xuất nhiều máy móc có giá thành thấp hơn nhập ngoại”, bác sĩ Phước chia sẻ.
Trong vai trò là một bác sĩ, ông tâm niệm, kiến thức y khoa là vô hạn, không có điểm dừng và đổi mới liên tục. Nếu không cập nhật thì sẽ còn nhiều bệnh nhân “đáng lẽ được sống” lại bị tước mất cơ hội sống.
