AItomation: Từ tự động hóa đến sản xuất thông minh

Cách mạng sản xuất với AI

Từ thập niên 2000, tự động hóa đã nâng tầm ngành sản xuất Việt Nam với robot hàn lắp ráp ô tô và máy quét linh kiện điện tử, giúp tăng tốc độ, độ chính xác và giảm công đoạn thủ công. Tuy nhiên, khi đơn hàng ngày càng phức tạp, các hệ thống này khó đáp ứng, thường bỏ qua lỗi tinh vi như mối hàn không đều. Từ đó dẫn đến tỷ lệ lỗi cao, tăng chi phí kiểm tra, chậm giao hàng và mất đơn hàng do yêu cầu chất lượng khắt khe.

AItomation (kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và tự động hóa) ra đời để khắc phục những hạn chế. Máy móc giờ đây có thể tự học, phát hiện lỗi và tối ưu dây chuyền. Theo nghiên cứu Deloitte (2024), các nhà máy ứng dụng AItomation tăng 40% năng suất, giảm 30% chi phí vận hành và 50% lỗi sản phẩm, giúp SMEs nâng chất lượng và mở rộng xuất khẩu.

Tại Đức và Trung Quốc, các nhà máy “không đèn” tự vận hành đã minh chứng tiềm năng của AItomation. Nhà máy hóa chất BASF (Đức) ứng dụng AI để tự động hóa quy trình và tối ưu lịch sản xuất theo thời gian thực, nâng cao năng suất mà không cần can thiệp thủ công. Với ngành chế biến chế tạo nước ta tăng trưởng 9,7% trong 8 tháng năm 2024, AItomation mở ra cơ hội để SMEs chuyển đổi số và khẳng định vị thế trong Công nghiệp 4.0.

Hội thảo “Bứt phá kỷ nguyên: Từ Automation đến AItomation” tại MTA Vietnam 2025 quy tụ các chuyên gia hàng đầu, mang đến giải pháp đột phá cho SMEs. Ông Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, nhấn mạnh AItomation sẽ giúp SMEs chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Chính phủ ban hành Quyết định 1132/QĐ-TTg ngày 9/10/2024, phê duyệt Chiến lược hạ tầng số quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Chiến lược đặt mục tiêu phủ sóng 5G cho 99% dân số vào năm 2030 và đảm bảo ít nhất hai tuyến cáp quang biển quốc tế hoạt động vào năm 2025, tạo nền tảng vững chắc cho các giải pháp AItomation và công nghệ kết nối tiên tiến.

Chính phủ cũng thúc đẩy công nghiệp bán dẫn và chuyển đổi số thông qua Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam, với mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030. Chiến lược bao gồm thành lập Ủy ban Quốc gia về Phát triển Bán dẫn do Thủ tướng chủ trì và nâng cấp 4-8 phòng thí nghiệm quốc gia tại các trường đại học lớn, giúp SMEs vượt qua rào cản thiếu hụt nhân lực công nghệ cao.

Tuy nhiên, TS. Dương Minh Tâm, Phó Chủ tịch Hội Công nghệ Vi mạch bán dẫn TP. HCM, nguyên Phó ban Quản lý Khu công nghệ cao TP. HCM, cho biết SMEs vẫn đối mặt với nhiều thách thức: chi phí đầu tư cao, mạng internet không ổn định tại các khu công nghiệp, thiếu nhân lực công nghệ, và nguy cơ lộ dữ liệu độc quyền như công thức sản xuất.

IoT-AI Box: Giải pháp AItomation an toàn, chi phí thấp

IoT-AI Box ra đời như một giải pháp đột phá, giúp SMEs vượt qua các rào cản trong triển khai AItomation. Thiết bị kết hợp AI với IoT (Internet vạn vật, công nghệ cho phép các thiết bị kết nối và trao đổi dữ liệu) để hỗ trợ sản xuất hiệu quả. Ông Triệu Hiệp Lộc, CEO & Founder FPGA Solution, Giám đốc dự án Hệ sinh thái khởi nghiệp IoT Việt Nam, Giám đốc R&D Veron Group, giới thiệu tại hội thảo rằng thiết bị nhỏ gọn như “cục sạc dự phòng” này mang lại bảo mật tối ưu, vận hành hiệu quả, chi phí thấp và dễ triển khai.

Khác với các nền tảng AI công cộng như ChatGPT, nơi dữ liệu nhạy cảm có thể bị sử dụng để huấn luyện mô hình và trở nên công khai, IoT-AI Box xử lý AI tại chỗ (on-premise), đảm bảo an toàn cho bí quyết sản xuất và dữ liệu vận hành. Ông Lộc nhấn mạnh: “Dữ liệu độc quyền là chìa khóa để SMEs tạo giá trị và cạnh tranh toàn cầu.” Điều này đặc biệt quan trọng trong ngành cơ khí chính xác.

Với chi phí chỉ 400 USD cho một thiết bị, IoT-AI Box mang lại giải pháp sử dụng trọn đời, không tốn chi phí bảo trì, tiết kiệm vượt trội so với các dịch vụ AI đám mây (cloud) tính phí định kỳ cao. Đặc biệt, thiết bị hoạt động không cần internet, do đó loại bỏ độ trễ và phù hợp với các khu công nghiệp có mạng yếu. Nhờ vậy, IoT-AI Box đảm bảo phản hồi tức thời cho dây chuyền sản xuất và hệ thống IoT.

IoT-AI Box dễ triển khai, không cần kỹ sư IT chuyên môn cao, chỉ yêu cầu kết nối với camera hoặc cảm biến và nhập dữ liệu qua USB để tự huấn luyện mô hình AI trong vài giờ. Hơn nữa, thiết bị dễ dàng kết hợp tri thức công cộng từ các mô hình AI với dữ liệu nội bộ được huấn luyện tại chỗ, mang lại giải pháp AI cá nhân hóa, giúp tối ưu dây chuyền sản xuất và phát hiện lỗi chính xác.

Sử dụng chip FPGA tiết kiệm chi phí, IoT-AI Box cho phép doanh nghiệp ứng dụng AI và IoT mà không phụ thuộc vào các tập đoàn lớn như NVIDIA hay Intel. Với ngành chế tạo đang tăng trưởng mạnh, thiết bị này là công cụ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.