Việc Chính phủ ban hành Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg với danh mục 70 công nghệ cao ưu tiên đầu tư và 100 sản phẩm công nghệ cao khuyến khích phát triển cho thấy quyết tâm đưa khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng mới, giúp Việt Nam chủ động đón làn sóng chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ toàn cầu.
AI, dữ liệu lớn và năng lượng xanh trở thành trọng tâm chiến lược
Theo quyết định mới, hàng loạt công nghệ cốt lõi của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được đưa vào nhóm ưu tiên như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), chuỗi khối (Blockchain), điện toán đám mây, điện toán biên, tính toán hiệu năng cao và công nghệ lượng tử. Song song với đó là danh mục 100 sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển, tập trung vào các lĩnh vực đang định hình xu hướng kinh tế thế giới như thiết bị bay không người lái, xe điện, dược phẩm sinh học, phần mềm AI và các hệ thống giáo dục thông minh.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và thay thế các quy định trước đây, tạo cơ sở để các bộ, ngành tiếp tục rà soát, cập nhật và xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp phù hợp với bối cảnh phát triển mới.
Điểm đáng chú ý trong danh mục 70 công nghệ cao là sự xuất hiện đồng thời của các công nghệ số và công nghệ xanh. Điều này cho thấy chiến lược phát triển không chỉ hướng đến tăng trưởng nhanh mà còn đặt mục tiêu xây dựng nền kinh tế có khả năng thích ứng dài hạn.
AI và dữ liệu lớn được xem là trung tâm của quá trình chuyển đổi. Ảnh: IT
Trong nhóm công nghệ số, AI và dữ liệu lớn được xem là trung tâm của quá trình chuyển đổi. Thay vì chỉ phục vụ nghiên cứu, các công nghệ này đã được cụ thể hóa thành nhiều nhóm sản phẩm ứng dụng như nền tảng hỗ trợ nghiên cứu AI, phần mềm nhận dạng, điều khiển, phân tích và dự báo dựa trên dữ liệu lớn. Đây là những lĩnh vực đang tạo ra thay đổi mạnh mẽ về năng suất và cấu trúc vận hành của doanh nghiệp toàn cầu.
Năm 2026 được đánh giá là giai đoạn AI bắt đầu tạo ra tác động thực chất tới năng suất kinh tế. Các ước tính cho thấy AI và tự động hóa có thể đóng góp từ 2.600 đến 4.400 tỷ USD mỗi năm cho kinh tế toàn cầu thông qua tối ưu chi phí, rút ngắn chuỗi cung ứng và cá nhân hóa sản phẩm. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam ưu tiên AI, dữ liệu lớn và hạ tầng số cho thấy mục tiêu không chỉ tham gia mà còn muốn nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị mới.
Cùng với AI, công nghệ chuỗi khối cũng được xác định là lĩnh vực ưu tiên đầu tư. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chịu tác động bởi biến động địa chính trị và xu hướng phân mảnh thương mại, Blockchain được xem là công cụ giúp tăng tính minh bạch, khả năng kiểm soát dữ liệu và nâng cao độ ổn định của mạng lưới sản xuất đa quốc gia.
Công nghệ năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và lưu trữ năng lượng tiên tiến. Ảnh minh hoạ. Nguồn: IT
Một trụ cột khác được nhấn mạnh là công nghệ năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và lưu trữ năng lượng tiên tiến. Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển của kinh tế thế giới khi năng lượng xanh không còn chỉ gắn với mục tiêu môi trường mà đã trở thành yếu tố cạnh tranh chiến lược.
Theo các xu hướng đầu tư toàn cầu, trong tổng khoảng 3.300 tỷ USD đầu tư năng lượng năm 2025, gần 2/3 dòng vốn được dành cho các công nghệ năng lượng sạch như năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ điện và xe điện. Điều này cho thấy các quốc gia có khả năng cung ứng nguồn điện sạch, ổn định và giá hợp lý sẽ có lợi thế lớn trong thu hút đầu tư công nghệ cao, đặc biệt là các trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI vốn tiêu thụ lượng điện năng rất lớn.
Việc đưa phương tiện giao thông sử dụng năng lượng mới, thân thiện môi trường vào nhóm sản phẩm công nghệ cao khuyến khích phát triển cũng cho thấy định hướng gắn kết giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong chiến lược tăng trưởng mới.
Tạo nền tảng cho công nghiệp, nhân lực và doanh nghiệp bước vào kỷ nguyên số
Không chỉ tập trung vào công nghệ lõi, Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg còn mở rộng sang các lĩnh vực dân sinh thiết yếu như giáo dục, y tế và nông nghiệp.
Trong giáo dục, nhiều công nghệ phục vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao được đưa vào danh mục khuyến khích phát triển như phần mềm cá nhân hóa lộ trình học tập dựa trên dữ liệu lớn hay hệ thống giáo dục thông minh cho STEAM. Đây được xem là bước chuẩn bị dài hạn cho lực lượng lao động trong bối cảnh AI và tự động hóa đang làm thay đổi nhanh cấu trúc việc làm.
Dự báo đến năm 2030, khoảng 39% kỹ năng cốt lõi của lực lượng lao động toàn cầu sẽ thay đổi. Điều này đồng nghĩa với việc lao động không chỉ cần chuyên môn đơn thuần mà còn phải kết hợp kỹ năng công nghệ, tư duy phản biện và khả năng học tập liên tục. Vì vậy, việc đầu tư cho công nghệ giáo dục được xem là nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực thích ứng với nền kinh tế tri thức.
Các sản phẩm như thuốc sinh học ứng dụng trong y dược và nông nghiệp, cùng với thiết bị bay không người lái, mở ra khả năng ứng dụng công nghệ cao vào canh tác. Ảnh: IT
Các sản phẩm như thuốc sinh học ứng dụng trong y dược và nông nghiệp, cùng với thiết bị bay không người lái, mở ra khả năng ứng dụng công nghệ cao vào canh tác, giám sát và tối ưu hóa sản xuất
Trong lĩnh vực y tế, Chính phủ ưu tiên các công nghệ vi sinh thế hệ mới, thuốc sinh học, vắc xin, sinh phẩm y tế và sinh phẩm chẩn đoán thế hệ mới. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, đồng thời góp phần nâng cao năng lực tự chủ trong chăm sóc sức khỏe.
Đối với nông nghiệp, các sản phẩm như thuốc sinh học ứng dụng trong y dược và nông nghiệp, cùng với thiết bị bay không người lái, mở ra khả năng ứng dụng công nghệ cao vào canh tác, giám sát và tối ưu hóa sản xuất. Drone không chỉ giúp tiết kiệm nhân lực mà còn hỗ trợ nâng cao năng suất và quản lý tài nguyên hiệu quả hơn.
Với các doanh nghiệp, danh mục 70 công nghệ cao và 100 sản phẩm công nghệ cao được kỳ vọng sẽ tạo động lực để doanh nghiệp chuyển đổi mô hình phát triển. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng chi phí thấp, doanh nghiệp có thể tiến sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, dữ liệu, phần mềm và giải pháp tích hợp.
Xu hướng này cũng gắn chặt với sự thay đổi của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Tháng 4/2026, chỉ số sản xuất ngành chế biến, chế tạo tăng 10% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tác động ngày càng rõ của tự động hóa và công nghệ số đối với sản xuất công nghiệp.
Không chỉ hỗ trợ nâng cao năng suất, công nghệ còn giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc thương mại và đứt gãy chuỗi cung ứng. Từ tư duy tối ưu chi phí ngắn hạn, doanh nghiệp đang chuyển sang mục tiêu “hiệu quả chiến lược”, ưu tiên sự linh hoạt và ổn định dài hạn của hệ thống vận hành.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% năm 2026 và GDP quý II phải đạt gần 11% để tạo đà cho cả năm, khoa học công nghệ đang được xem là động lực quan trọng để tạo ra bước tăng tốc mới cho nền kinh tế. Việc ban hành Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg vì thế không chỉ là cập nhật danh mục công nghệ ưu tiên đầu tư, mà còn cho thấy chiến lược phát triển dài hạn của Việt Nam trong việc xây dựng nền kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Giải thưởng Rồng Vàng do Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức là một trong những chương trình vinh danh uy tín hàng đầu dành cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật trong tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp, bền vững.
Trước áp lực gia tăng nhu cầu phụ tải từ phát triển công nghiệp và đô thị, Hà Tĩnh đang đặt yêu cầu đẩy nhanh đầu tư đồng bộ hệ thống lưới điện và các trạm biến áp trọng điểm nhằm đảm bảo cung ứng điện ổn định, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với công nghiệp bán dẫn đang mở ra dư địa mới để Ninh Bình thu hút đầu tư công nghệ cao, phát triển nguồn nhân lực chất lượng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Chênh lệch lớn giữa cung và cầu cát xây dựng đang đặt Thanh Hóa trước thách thức chưa từng có trong giai đoạn tới. Khi nguồn cát tự nhiên ngày càng hạn chế, việc thúc đẩy sản xuất cát nghiền được xác định là giải pháp cấp thiết nhằm bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm và ổn định thị trường vật liệu.
