185 dự án đầu tư tại 2 khu kinh tế Hà Tĩnh: Động lực bứt phá cho tăng trưởng

Đây là hai cực tăng trưởng được xác định có vai trò chiến lược, không chỉ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh mà còn có ý nghĩa lan tỏa đối với khu vực Bắc Trung Bộ nói chung. Đến nay, hai khu kinh tế này đã thu hút được 185 dự án đầu tư, tạo nên diện mạo mới cho Hà Tĩnh trên bản đồ phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ của cả nước.

Cực tăng trưởng công nghiệp, cảng biển và năng lượng

Trong tổng số 185 dự án đầu tư tại hai khu kinh tế của Hà Tĩnh, Vũng Áng là khu vực chiếm ưu thế với 156 dự án, trong đó có tới 56 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 16 tỷ USD và 100 dự án trong nước với vốn đăng ký trên 85.000 tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ ràng cho sự hấp dẫn của Vũng Áng đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Một loạt dự án quy mô lớn đã hình thành và vận hành tại đây, tiêu biểu như Nhà máy sản xuất ô tô điện VinFast (7.300 tỷ đồng), Khu công nghiệp Vinhomes Vũng Áng (hơn 13.276 tỷ đồng) hay Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II (2,2 tỷ USD). Trước đó, Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh cũng đã trở thành biểu tượng cho sự hội nhập và phát triển công nghiệp nặng của tỉnh.

Theo thống kê, chỉ riêng giai đoạn 2021 – 2025, tổng thu ngân sách tại Khu kinh tế Vũng Áng ước đạt 48.500 tỷ đồng, chiếm trên 56% tổng thu ngân sách toàn tỉnh; kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 25,1 tỷ USD. Đây là con số cho thấy vai trò then chốt của Vũng Áng trong việc tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách địa phương.

Điều đáng chú ý là, cùng với các dự án công nghiệp truyền thống, Vũng Áng đang định hình một hướng đi mới với các dự án trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, logistics và công nghiệp chế tạo công nghệ cao. Hiện nay, nhiều dự án đang được xúc tiến như Tổ hợp điện khí LNG Nhiệt điện Vũng Áng III, trung tâm logistics Vũng Áng và Sơn Dương, các bến cảng Vũng Áng số 5, số 6, hay hệ thống nhà xưởng cho thuê để thu hút doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ. Những định hướng này cho thấy Hà Tĩnh không chỉ dừng lại ở việc thu hút các dự án công nghiệp nặng mà còn đang từng bước đa dạng hóa cơ cấu đầu tư, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Đặc biệt, Vũng Áng với lợi thế cảng nước sâu Sơn Dương – Vũng Áng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 300.000 DWT, đang dần trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa chiến lược của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây là lợi thế mà ít khu kinh tế nào tại Việt Nam có được, mở ra triển vọng Hà Tĩnh trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế.

Động lực phát triển thương mại biên giới

Trong khi Vũng Áng được định vị là cực phát triển công nghiệp – năng lượng, thì Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo lại mang trọng trách thúc đẩy thương mại, dịch vụ biên giới và phát triển kinh tế miền núi phía Tây Hà Tĩnh. Hiện nay, Cầu Treo có 29 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 2.100 tỷ đồng từ trong nước và 4,88 triệu USD từ một dự án FDI. Trong số này, 21 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, 6 dự án đang triển khai và 2 dự án chưa triển khai.

Các dự án tập trung vào lĩnh vực khai thác khoáng sản, chế biến lâm sản, may mặc, thủy điện và nước khoáng. Một số dự án nổi bật như Nhà máy Thủy điện Hương Sơn, Nhà máy sản xuất nước khoáng Sơn Kim, Nhà máy May Thiên Thành Five Star, Xí nghiệp chè Tây Sơn, Nhà máy sản xuất gạch Tuynel Kim Thành đã mang lại nguồn thu ổn định cho ngân sách, đồng thời giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương.

Đặc biệt, giai đoạn 2021 – 2025, các doanh nghiệp tại Cầu Treo dự kiến đóng góp ngân sách Nhà nước khoảng 2.287 tỷ đồng, gấp 2,9 lần so với giai đoạn 2016 – 2020. Đây là minh chứng cho thấy khu vực biên giới này đang từng bước phát huy hiệu quả, trở thành điểm sáng về thương mại cửa khẩu và kinh tế biên mậu.

Trong tương lai, với định hướng phát triển hạ tầng đồng bộ, Khu kinh tế Cầu Treo có thể trở thành cầu nối thương mại quan trọng giữa Việt Nam với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan. Nếu tận dụng tốt lợi thế hành lang kinh tế Đông – Tây, Cầu Treo hoàn toàn có khả năng trở thành một trung tâm logistics và trung chuyển hàng hóa, thúc đẩy giao thương quốc tế qua đất liền.

Nhìn từ thực tiễn, có thể khẳng định rằng 185 dự án đầu tư tại hai khu kinh tế của Hà Tĩnh không chỉ tạo động lực tăng trưởng trước mắt mà còn góp phần định hình chiến lược phát triển dài hạn. Vũng Áng và Cầu Treo đang được kỳ vọng sẽ trở thành “hai cánh tay nối dài” để Hà Tĩnh bứt phá, hướng tới trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại trong tương lai.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó, Hà Tĩnh cũng đang đối diện với nhiều thách thức. Một mặt, yêu cầu về bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và đảm bảo phát triển bền vững đặt ra ngày càng cấp thiết, nhất là với các dự án công nghiệp nặng. Mặt khác, tỉnh cần tiếp tục cải thiện chất lượng hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông kết nối, nguồn nhân lực chất lượng cao và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, để duy trì sức hút đầu tư.

Ngoài ra, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt, Hà Tĩnh phải không ngừng đổi mới cách làm, nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư, đồng thời xây dựng hình ảnh là điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Một điểm nhấn quan trọng là Hà Tĩnh cần chú trọng phát triển công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ phụ trợ quanh các dự án lớn, tránh tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào một số ít tập đoàn. Điều này vừa giúp lan tỏa lợi ích cho doanh nghiệp trong tỉnh, vừa tăng tính bền vững của nền kinh tế địa phương.

Có thể thấy, 185 dự án đầu tư tại hai khu kinh tế của Hà Tĩnh không chỉ là những con số đơn thuần, mà là minh chứng sống động cho quá trình chuyển mình mạnh mẽ của một tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ. Với tầm nhìn chiến lược, sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, Hà Tĩnh hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng vào một giai đoạn tăng trưởng mới, trong đó Vũng Áng và Cầu Treo sẽ tiếp tục giữ vai trò hạt nhân, đưa kinh tế Hà Tĩnh vươn lên mạnh mẽ trong khu vực và cả nước.