14.300 tỷ đồng nộp ngân sách từ khối chứng khoán

Thuế tăng không chỉ nhờ lợi nhuận doanh nghiệp

Danh sách VNTAX 2026 ghi nhận 15 công ty chứng khoán nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam với tổng số tiền khoảng 14.300 tỷ đồng, tăng gần 26% so với năm trước và thiết lập mức cao nhất từ trước đến nay. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán năm 2025 ghi nhận sự gia tăng mạnh về thanh khoản và số lượng nhà đầu tư, kết quả này phản ánh mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa sự phát triển của thị trường vốn với khả năng đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, VPS tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng năm thứ ba liên tiếp với 2.848 tỷ đồng, chiếm gần 20% tổng số nộp của toàn bộ 15 doanh nghiệp. Theo sau là TCBS với 2.369 tỷ đồng và SSI với 1.807 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào thứ hạng doanh nghiệp sẽ chưa phản ánh đầy đủ ý nghĩa của bức tranh này.

Điều đáng chú ý hơn là cấu trúc nguồn thu và những tín hiệu về sự phát triển của hệ thống thị trường vốn được phản ánh qua các khoản thuế. Trong tổng số khoảng 14.300 tỷ đồng nộp ngân sách, thuế thu nhập cá nhân chiếm khoảng 9.313 tỷ đồng, tương đương 65%, cao hơn đáng kể so với thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức khoảng 4.166 tỷ đồng, tương đương 29%. Phần còn lại là các loại thuế và nghĩa vụ tài chính khác.

Cơ cấu này cho thấy nguồn thu ngân sách từ khối công ty chứng khoán không chủ yếu đến từ lợi nhuận của chính doanh nghiệp, mà phần lớn được hình thành từ hoạt động đầu tư trên thị trường. Các công ty chứng khoán đóng vai trò khấu trừ và nộp thay thuế phát sinh từ giao dịch chứng khoán, cổ tức và các khoản thu nhập đầu tư của khách hàng. Điều đó đồng nghĩa, khi quy mô nhà đầu tư mở rộng và giá trị giao dịch gia tăng, nguồn thu ngân sách cũng tăng theo.

Nói cách khác, số thuế mà các công ty chứng khoán nộp phản ánh quy mô dòng vốn lưu chuyển qua hệ thống của họ. Đây cũng là lý do doanh nghiệp có thị phần môi giới lớn và sở hữu lượng khách hàng đông đảo thường có mức đóng góp ngân sách vượt trội. Trường hợp của VPS là minh chứng rõ nét. Với thị phần môi giới cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền có bảo đảm trên HOSE đạt 15,95% trong năm 2025, doanh nghiệp không chỉ tạo ra lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh mà còn trở thành đầu mối xử lý khối lượng giao dịch lớn, qua đó đóng góp khoảng 18,5% mức tăng thêm của toàn bảng xếp hạng năm nay.

Ngoài ra, việc TCBS vượt SSI để vươn lên vị trí thứ hai cũng phản ánh xu hướng mở rộng nhanh hơn về quy mô hoạt động. Trong khi TCBS tăng gần 47% số thuế nộp so với năm trước, SSI chỉ tăng khoảng 8,6%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng bình quân của toàn nhóm. Điều này cho thấy năng lực mở rộng hệ sinh thái khách hàng và dòng tiền qua hệ thống ngày càng trở thành yếu tố quyết định vị thế của các công ty chứng khoán.

Sức khỏe thị trường vốn được phản ánh qua nguồn thu ngân sách

Đà tăng của số thu ngân sách diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán năm 2025 có nhiều chuyển biến tích cực. VN-Index tăng 40,9%, thanh khoản bình quân đạt hơn 29.200 tỷ đồng mỗi phiên, tăng 39% so với năm trước. Đồng thời, thị trường có thêm hơn 2,57 triệu tài khoản mới, nâng tổng số tài khoản lên trên 11,87 triệu. Quy mô mở rộng này tạo nền tảng trực tiếp cho sự gia tăng của các khoản thuế từ giao dịch và thu nhập đầu tư.

Từ góc độ này, các công ty chứng khoán ngày càng thể hiện vai trò của một hạ tầng tài chính hơn là chỉ đơn thuần cung cấp dịch vụ môi giới. Họ là nơi tiếp nhận dòng vốn của hàng triệu nhà đầu tư, xử lý khối lượng giao dịch lớn, đồng thời thực hiện việc khấu trừ và chuyển nộp các khoản thuế phát sinh vào ngân sách nhà nước.

Bảng xếp hạng VNTAX không dừng ở việc ghi nhận doanh nghiệp nộp thuế lớn mà còn là chỉ báo về mức độ phát triển của thị trường vốn. Khi quy mô thị trường mở rộng, số lượng nhà đầu tư tăng và thanh khoản cải thiện, nguồn thu ngân sách cũng được mở rộng theo một cách bền vững hơn thông qua hoạt động đầu tư và luân chuyển vốn.

Một điểm đáng chú ý khác là cơ cấu doanh nghiệp trong danh sách. Trong 15 công ty được vinh danh có tới 10 doanh nghiệp tư nhân, chỉ có 3 công ty thuộc nhóm ngân hàng có vốn nhà nước và 2 doanh nghiệp có vốn Hàn Quốc. Khối doanh nghiệp tư nhân cũng là nhóm đóng góp lớn nhất vào mức tăng trưởng chung, với tổng số thuế hơn 11.500 tỷ đồng và tốc độ tăng khoảng 25% so với năm trước. Điều này cho thấy khu vực tư nhân đang giữ vai trò ngày càng nổi bật trong sự phát triển của hạ tầng thị trường vốn.

Thực tế, số thuế nộp của các công ty chứng khoán ngày nay không còn chỉ phản ánh quy mô doanh nghiệp, mà còn phản ánh khả năng kết nối dòng vốn, mức độ tham gia của nhà đầu tư và sức sống của toàn bộ thị trường. Khi thị trường vốn vận hành hiệu quả hơn, nguồn lực tài chính không chỉ được huy động cho doanh nghiệp mà còn chuyển hóa thành nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.

Bởi vậy, mức đóng góp kỷ lục khoảng 14.300 tỷ đồng của 15 công ty chứng khoán không chỉ là kết quả của một năm thị trường thuận lợi. Quan trọng hơn, đây là minh chứng cho thấy thị trường vốn đang gia tăng vai trò trong nền kinh tế, đồng thời khẳng định vị thế của các công ty chứng khoán như một cấu phần hạ tầng thiết yếu, góp phần bảo đảm dòng chảy vốn và tạo thêm nguồn lực tài chính cho Nhà nước.