Xuất khẩu chè tìm hướng tăng giá trị, giảm phụ thuộc thị trường

Phúc Minh

Trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 104,6 nghìn tấn chè, thu về 196,3 triệu USD.

Lượng xuất khẩu giảm 5,2% nhưng kim ngạch tăng 3,7% nhờ giá bán bình quân cải thiện. Tuy nhiên, xuất khẩu sang Pakistan giảm gần 40%, trong khi yêu cầu về chất lượng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ngày càng chặt chẽ, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh thị trường và nâng cấp sản phẩm.

Giá xuất khẩu tăng, Pakistan giảm mạnh

Tháng 10/2026, xuất khẩu chè của Việt Nam đạt 14,8 nghìn tấn, trị giá 18,6 triệu USD, tăng lần lượt 19,3% và 30,4% so với cùng kỳ năm 2025. Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.929 USD/tấn, tăng 9,3%.

Tính chung 10 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 104,6 nghìn tấn chè, thu về 196,3 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu giảm 5,2%, nhưng kim ngạch tăng 3,7%. Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.877 USD/tấn, tăng 9,5%.

Diễn biến này cho thấy giá bán bình quân đang hỗ trợ kim ngạch trong bối cảnh sản lượng xuất khẩu giảm. Tuy nhiên, mức giá 1.877 USD/tấn vẫn thấp hơn đáng kể so với giá nhập khẩu bình quân của Trung Quốc, đạt 3.279 USD/tấn trong 9 tháng đầu năm. Khoảng cách này phản ánh dư địa nâng giá trị sản phẩm chè Việt Nam thông qua chế biến, phân loại và cải thiện chất lượng.

Tính chung 10 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 104,6 nghìn tấn chè, thu về 196,3 triệu USD. Ảnh: IT

Pakistan tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, nhưng lượng chè xuất khẩu sang nước này chỉ đạt 23,6 nghìn tấn, trị giá 47,1 triệu USD, giảm 39,5% về lượng và 37,2% về trị giá. Mức giảm sâu tại thị trường chủ lực ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả chung của ngành.

Tại Đài Loan, Việt Nam xuất khẩu 11,5 nghìn tấn chè, trị giá 23,9 triệu USD. Lượng giảm 2,1%, nhưng trị giá tăng 9,8%. Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 9,7 nghìn tấn, trị giá 16,8 triệu USD, giảm 18,2% về lượng và 3,2% về trị giá.

Một số thị trường ghi nhận tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Nga đạt 5,9 nghìn tấn, tăng 32,4% về lượng và 23,9% về trị giá. Hoa Kỳ đạt 5,7 nghìn tấn, tăng 20,7% về lượng và 43,4% về trị giá. Doanh nghiệp cũng đang mở rộng hoạt động sang Ả Rập Xê Út và Philippines.

Kết quả tại Hoa Kỳ và Nga cho thấy khả năng mở rộng thị trường của chè Việt Nam vẫn còn. Doanh nghiệp cần khai thác các thị trường có mức tăng trưởng tốt, đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào Pakistan và những thị trường đang suy giảm nhu cầu.

Nâng chất lượng để mở rộng thị trường

Trung Quốc tiếp tục là thị trường đáng chú ý đối với ngành chè Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu 37,2 nghìn tấn chè, trị giá 122,1 triệu USD, giảm 19,3% về lượng. Tuy nhiên, giá nhập khẩu bình quân tăng 10,4%, lên 3.279 USD/tấn.

Việt Nam là nhà cung cấp lớn nhất cho Trung Quốc về trị giá, với 8,8 nghìn tấn, đạt 14,9 triệu USD và chiếm 12,2% thị phần. Kết quả này giúp chè Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu về giá trị cung cấp, dù lượng xuất khẩu sang thị trường này giảm 18,2% trong 10 tháng đầu năm.

Việc giá nhập khẩu bình quân của Trung Quốc tăng cho thấy doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội khai thác các phân khúc sản phẩm có giá trị cao hơn. Thay vì tập trung vào chè nguyên liệu và sản phẩm giá thấp, doanh nghiệp cần tăng tỷ trọng chè chế biến, chè đóng gói và các dòng sản phẩm đáp ứng yêu cầu riêng của nhà nhập khẩu.

Trên thị trường thế giới, nguồn cung từ một số quốc gia sản xuất lớn cũng có biến động. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Sri Lanka đạt sản lượng chè 192,62 nghìn tấn, giảm 3,3%; lượng xuất khẩu đạt 189,4 nghìn tấn, giảm 4,5%. Diễn biến tại quốc gia này cho thấy nguồn cung và hoạt động xuất khẩu chè thế giới chịu tác động từ tình hình sản xuất tại các nước xuất khẩu chủ lực.

Tại Ấn Độ, cơ quan chức năng đề xuất điều chỉnh giới hạn dư lượng tối đa đối với một số hoạt chất trong chè. Theo thông tin được cung cấp, mức đề xuất đối với Acetamiprid là 20 ppm và Imidacloprid là 50 ppm. Cùng với việc siết chặt tiêu chuẩn chất lượng, Ấn Độ đang cải cách hệ thống đấu giá, trong đó chú trọng hợp lý hóa quy cách mẫu thử và mở rộng các sàn đấu giá công khai nhằm tăng cạnh tranh, kết nối nhà sản xuất với người mua.

Những thay đổi này cho thấy yêu cầu về an toàn thực phẩm và chất lượng đang được các thị trường quan tâm nhiều hơn. Doanh nghiệp chè Việt Nam cần kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ngay từ vùng nguyên liệu, xây dựng quy trình canh tác rõ ràng và tăng cường kiểm nghiệm trước khi xuất khẩu. Việc quản lý không chặt chẽ có thể dẫn đến nguy cơ lô hàng không đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu.

Đối với ngành chè Việt Nam, sản xuất phân tán và tỷ trọng chè thô còn lớn là những vấn đề cần giải quyết. Doanh nghiệp cần liên kết với vùng trồng, hợp tác xã và người sản xuất để kiểm soát giống, quy trình chăm sóc, vật tư đầu vào và thời điểm thu hoạch. Hồ sơ vùng nguyên liệu, nhật ký canh tác và kết quả kiểm nghiệm cần được lưu trữ đầy đủ để phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Đầu tư chế biến sâu là giải pháp trực tiếp để cải thiện giá bán. Doanh nghiệp cần tăng năng lực chế biến, phân loại, đóng gói và phát triển sản phẩm có thương hiệu. Các chứng nhận chất lượng phù hợp với từng thị trường cũng cần được chú trọng để nâng khả năng tiếp cận hệ thống phân phối và khách hàng có yêu cầu cao.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu cần được điều chỉnh theo hướng đa dạng hơn. Hoa Kỳ và Nga đang ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, trong khi Ả Rập Xê Út và Philippines là những thị trường doanh nghiệp có thể tiếp tục khai thác. Với Trung Quốc, doanh nghiệp cần tận dụng vị trí nhà cung cấp lớn nhất về trị giá để mở rộng các dòng chè có chất lượng và giá bán cao hơn.

Kim ngạch xuất khẩu chè Việt Nam vẫn tăng dù lượng hàng giảm, tuy nhiên, mức sụt giảm mạnh tại Pakistan và sự thu hẹp xuất khẩu sang Trung Quốc đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường. Muốn cải thiện giá trị xuất khẩu, doanh nghiệp cần tập trung vào chất lượng, chế biến sâu và kiểm soát dư lượng từ vùng nguyên liệu.

Tháng 6/2025, xuất khẩu chè sang các thị trường ghi nhận tăng trưởng tích cực

Tháng 6/2025, xuất khẩu chè sang các thị trường ghi nhận tăng trưởng tích cực

Xuất khẩu chè của Việt Nam sang thị trường Đài Loan trong các tháng gần đây luôn đạt mức tăng cao, trong tháng 6/2025 tăng 19,8% về lượng và tăng 26,6% về trị giá so với tháng 5/2025, tăng 10,9% về lượng và tăng 18,5% về trị giá so với tháng 6/2024  
Xuất khẩu chè tới các thị trường chính đều có xu hướng giảm và chưa có tín hiệu tích cực

Xuất khẩu chè tới các thị trường chính đều có xu hướng giảm và chưa có tín hiệu tích cực

Theo cục Xuất nhập khẩu, sau nửa đầu năm gặp nhiều khó khăn, dự báo, xuất khẩu chè trong nửa cuối năm 2023 sẽ vẫn phải đối diện với nhiều thách thức bởi sức cầu yếu.
Lâm Đồng: Xuất khẩu chè ổn định, đạt 5 triệu USD trong 06 tháng đầu năm

Lâm Đồng: Xuất khẩu chè ổn định, đạt 5 triệu USD trong 06 tháng đầu năm

Thống kê đến giữa tháng 6/2023, toàn tỉnh đã xuất khẩu hơn 2.200 tấn chè sang 9 thị trường chủ lực; trong đó bao gồm một số thị trường lớn như Trung Quốc, Thái Lan, Pakistan, Afghanistan, Đài Loan (Trung Quốc)… Tổng kim ngạch xuất khẩu chè đạt 5 triệu USD.
Xuất khẩu chè 4 tháng đầu năm giảm cả về lượng và trị giá

Xuất khẩu chè 4 tháng đầu năm giảm cả về lượng và trị giá

4 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu chè của Việt Nam ước đạt 30 nghìn tấn, trị giá 50 triệu USD, giảm 4,8% về lượng và giảm 5,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2022.
Quý I/2023: Xuất khẩu chè giảm cả lượng và trị giá

Quý I/2023: Xuất khẩu chè giảm cả lượng và trị giá

Xuất khẩu chè của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm đạt 21,3 nghìn tấn, trị giá 35,2 triệu USD, giảm 7,1% về lượng và giảm 4,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2022.