Việt Nam - Vương quốc Anh: Hướng tới xây dựng trung tâm tài chính quốc tế

Anh có nền kinh tế toàn cầu hóa hàng đầu 

Kinh tế Anh là nền kinh tế thị trường tự do, chủ yếu dựa vào khu vực tư nhân (chiếm khoảng 80% sản lượng và 75% lực lượng lao động). Đây là nền kinh tế lớn thứ 6 trên thế giới, đứng sau Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức và Ấn Độ. Anh cũng là một trong những nền kinh tế toàn cầu hóa hàng đầu với chính sách tự do thương mại và chống bảo hộ. Anh là một thành viên quan trọng của các tổ chức quốc tế như OECD, WTO.

London, thủ đô của Anh, là một trong những trung tâm tài chính lớn nhất thế giới, cùng với New York (Mỹ) và Tokyo (Nhật Bản). Các ngành kinh tế chủ lực của Anh bao gồm ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, sản xuất thép, đóng tàu, khai thác than, công nghiệp hoá chất, điện tử, viễn thông, công nghệ cao và dệt may.

Thương mại của Anh đứng thứ 6 thế giới, với các thị trường chủ yếu là Liên minh Châu Âu (EU), Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Anh gồm dịch vụ, công nghiệp chế tạo, chất đốt, hoá chất, lương thực, đồ uống và thuốc lá. Ngược lại, hàng nhập khẩu chủ yếu gồm nguyên liệu, sản phẩm công nghiệp chế tạo và lương thực.

Anh là một trong 10 quốc gia đầu tư lớn nhất thế giới, với tổng đầu tư khoảng 300 tỷ USD (chiếm 14% GDP). Ngoài ra, Anh đứng thứ 5 thế giới về đầu tư ra nước ngoài và thứ 2 thế giới về thu hút đầu tư nước ngoài.

Việt Nam và Anh chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973 và ký Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược vào năm 2010. Quan hệ hợp tác giữa hai nước được nâng lên một tầm cao mới với Tuyên bố chung mới vào năm 2020, nhấn mạnh 7 lĩnh vực hợp tác ưu tiên.

Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Anh năm 2024 đạt 8,424 tỷ USD, tăng 18% so với năm 2023. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 7,543 tỷ USD, tăng 18,9%; nhập khẩu từ Anh đạt 881 triệu USD, tăng 10,8%.

Đến cuối năm 2024, Anh có gần 587 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký lên đến khoảng 4,463 tỷ USD, đứng thứ 15 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Anh cũng là một trong những nhà tài trợ lớn nhất của Việt Nam, với mức tài trợ lên đến 50 triệu bảng Anh mỗi năm từ 2006 đến 2010, và tiếp tục hỗ trợ qua các quỹ như Quỹ Thịnh vượng và Quỹ Newton.

Cộng đồng người Việt tại Anh hiện có khoảng 110.000 người, bao gồm 12.000 học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh. Họ chủ yếu sinh sống tại các thành phố lớn như London, Birmingham và Manchester, và hầu hết đều có cuộc sống ổn định và hòa nhập tốt với cộng đồng địa phương.

Cơ hội từ quan hệ đối tác chiến lược

Trong khuôn khổ chuyến công tác từ ngày 16-19/3 tại Anh, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình sẽ tham gia các cuộc gặp gỡ, trao đổi với lãnh đạo Anh, các bộ ngành, tổ chức tài chính, cũng như tham dự các tọa đàm về xây dựng và phát triển các trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Ngoài ra, ông cũng sẽ gặp gỡ đại diện cộng đồng trí thức Việt Nam tại Anh và tham quan thị trường chứng khoán London.

Nguyên Thủ tướng Anh Tony Blair hiện là Chủ tịch của Viện Tony Blair vì sự thay đổi toàn cầu (TBI), một viện nghiên cứu và tư vấn chính sách và chiến lược phát triển cho các chính phủ, đang hoạt động tại hơn 30 quốc gia. Nguyên Thủ tướng Anh Tony Blair, trong cuộc gặp với Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình, đã khẳng định việc thành lập TTTC tại Việt Nam là một quyết định chiến lược đúng đắn. Ông Tony Blair nhấn mạnh rằng TTTC sẽ tạo cơ hội lớn cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam và thúc đẩy mối quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia trong các lĩnh vực tài chính, đầu tư và thương mại.

Thời gian qua, Viện TBI đã hợp tác chặt chẽ với các Bộ: Ngoại giao, Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) và Công Thương trong các lĩnh vực nâng cao năng lực ngoại giao kinh tế, thúc đẩy quan hệ hợp tác đầu tư – thương mại với các đối tác quốc tế, phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam và xúc tiến đầu tư.

Cụ thể, Viện TBI đã hỗ trợ Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay đang hỗ trợ Bộ Tài chính) trong một số nội dung chính bao gồm: Xây dựng báo cáo thực trạng và chiến lược thu hút, xúc tiến đầu tư nước ngoài chất lượng cao trong lĩnh vực điện tử và nghiên cứu mô hình trung tâm tài chính quốc tế và khu vực phục vụ quá trình xây dựng và triển khai Đề án Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng.

Trong chuyến thăm, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình đã có cuộc gặp với Phó Thị trưởng Trung tâm tài chính London, Vincent Keaveny, để trao đổi về việc hợp tác trong việc xây dựng TTTC tại Việt Nam. Phó Thị trưởng Vincent Keaveny đã chia sẻ những nguyên tắc cốt lõi trong việc thành lập một TTTC thành công, bao gồm môi trường kinh doanh cởi mở, khung pháp lý minh bạch, cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, hạ tầng số hiện đại và chất lượng sống cao.

Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cho biết Việt Nam đang khẩn trương xây dựng khung pháp lý cho TTTC và dự kiến sẽ trình Quốc hội thông qua Nghị quyết vào tháng 5 tới. Phía Việt Nam cũng mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ London trong việc đào tạo nguồn nhân lực và chia sẻ kinh nghiệm để vận hành TTTC một cách hiệu quả. Đặc biệt, Việt Nam hy vọng sẽ được hỗ trợ trong việc trao đổi cán bộ và học hỏi từ các chuyên gia của London để hoàn thiện chiến lược phát triển TTTC khu vực.

Một trong những điểm nhấn của chuyến thăm này là cuộc gặp giữa Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình và ông Saif Malik, Tổng Giám đốc điều hành Ngân hàng Standard Chartered. Phó Thủ tướng đã đánh giá cao các đóng góp của Standard Chartered tại Việt Nam, đặc biệt trong việc hỗ trợ xây dựng các TTTC tại TPHCM và Đà Nẵng. Ông Saif Malik cũng bày tỏ sự cam kết tiếp tục đầu tư và hợp tác với Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế xanh và năng lượng tái tạo.

Bên cạnh các hoạt động trao đổi về các dự án tài chính, chuyến thăm của Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cũng giúp tăng cường quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Anh. Trong một cuộc gặp giữa Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng và Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Anh, bà Catherine West, hai bên đã thảo luận về các cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh. Quốc vụ khanh Catherine West khẳng định Anh sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong việc xây dựng và vận hành TTTC, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao và sáng tạo.

Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cũng đã chia sẻ kế hoạch của Việt Nam trong việc xây dựng TTTC tại TPHCM và Đà Nẵng, với kỳ vọng tạo đòn bẩy để nền kinh tế Việt Nam gia nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Những trao đổi giữa các lãnh đạo chính phủ và các tập đoàn tài chính quốc tế sẽ góp phần giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành một trung tâm tài chính quốc tế khu vực, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác chiến lược với các quốc gia, đặc biệt là Vương quốc Anh.

Xây dựng và phát triển cộng đồng người Việt Nam tại Anh ngày càng đoàn kết và lớn mạnh

Trong những năm qua, quan hệ Đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Anh đã có những bước phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai quốc gia đạt mức kỷ lục 8,5 tỷ USD vào năm 2024, minh chứng cho sự hợp tác ngày càng sâu rộng.

Hiện nay, cộng đồng người Việt Nam tại Anh có khoảng 100.000 người, trong đó có hơn 12.000 sinh viên và nhiều trí thức, chuyên gia làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu và các tập đoàn công nghệ. Đại sứ quán Việt Nam tại Anh luôn chú trọng công tác hỗ trợ cộng đồng người Việt, tổ chức nhiều hoạt động cộng đồng như Tết cổ truyền và thường xuyên gặp gỡ, làm việc với các hội đoàn nhằm xây dựng một cộng đồng người Việt ngày càng đoàn kết, phát triển mạnh mẽ, đồng thời thúc đẩy sự hội nhập và gắn kết với xã hội Anh.

Một trong những thành tựu quan trọng là sự ra đời của Hội trí thức người Việt Nam tại Anh vào năm 2020. Hội đã triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa, góp phần thúc đẩy kết nối và hợp tác giữa Việt Nam và Anh trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ.

Anh hiện là đối tác quan trọng của Việt Nam tại châu Âu, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và giáo dục. Các sinh viên và trí thức Việt Nam tại Anh đã và đang đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, một trong những nội dung quan trọng trong chuyến thăm lần này là việc triển khai xây dựng hai trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, cụ thể là tại TP.HCM và Đà Nẵng. Anh, với nền tài chính phát triển lâu đời và những kinh nghiệm phong phú, đã và đang hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng các trung tâm này. Đây là kênh huy động vốn hiệu quả để phát triển kinh tế Việt Nam.

Phó Thủ tướng bày tỏ mong muốn Hội trí thức người Việt Nam tại Anh sẽ tiếp tục đồng hành, đóng góp tích cực trong việc hình thành và phát triển các trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Ông cũng đánh giá cao Đại sứ quán Việt Nam tại Anh đã triển khai hiệu quả các hoạt động hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của hai nước, giúp đẩy mạnh hợp tác song phương.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cũng chia sẻ về chiến lược phát triển đất nước trong thời gian tới, với mục tiêu trở thành một quốc gia công nghiệp phát triển vào năm 2045. Để đạt được điều này, cần tập trung vào phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân.

Cuối cùng, Phó Thủ tướng khẳng định rằng việc xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam sẽ tạo ra cú hích quan trọng cho nền kinh tế, đồng thời đóng vai trò chủ chốt trong việc huy động nguồn lực từ bên ngoài, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.