Việt Nam và Liên Hợp Quốc: Định hình chiến lược cho giai đoạn 2027-2031

ODA – nguồn lực chiến lược cho tăng trưởng và phát triển

Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đã nhấn mạnh một luận điểm có tính chất xuyên suốt: Chính phủ Việt Nam luôn coi vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, đặc biệt là ODA không hoàn lại, là nguồn lực quan trọng để thu hút đầu tư vào các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội trọng điểm, có sức lan tỏa cao và tác động bền vững đến toàn bộ nền kinh tế. Việc tận dụng hiệu quả nguồn lực quốc tế này, theo ông, không chỉ giúp Việt Nam bổ sung vốn cho phát triển mà còn là cách để kết nối tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quản trị hiện đại nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Đi cùng với quan điểm trên là hệ thống pháp luật đang dần được hoàn thiện để thích ứng với giai đoạn phát triển mới. Những sửa đổi gần đây trong Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đấu thầu và Luật Quản lý công sản không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn phản ánh sự quyết tâm của Chính phủ trong việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho các cơ quan quản lý và các địa phương, qua đó giúp việc sử dụng vốn ODA trở nên linh hoạt, minh bạch và hiệu quả.

Phiên họp tập trung vào hai trọng tâm lớn: đánh giá kết quả huy động và sử dụng vốn ODA trong giai đoạn hợp tác 2022-2026; đồng thời thảo luận, xác định lộ trình xây dựng Chiến lược hợp tác giai đoạn 2027-2031. Có thể nói, đây là hai vấn đề then chốt, vừa mang tính tổng kết vừa mang tính mở đường, giúp hai bên có cái nhìn đầy đủ hơn về kết quả đạt được, những hạn chế cần khắc phục và đặc biệt là những định hướng chiến lược trong tương lai.

Bà Pauline Tamesis – Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, ghi nhận những thành tựu phát triển đáng kể mà Việt Nam đã đạt được, đặc biệt trong việc triển khai Chương trình nghị sự 2030 và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Bà nhấn mạnh, Liên Hợp Quốc và Việt Nam cùng chia sẻ cam kết “không bỏ ai lại phía sau”, hướng tới một mô hình phát triển toàn diện, xanh, bền vững và công bằng.

Đi xa hơn, bà Tamesis đề xuất tái cấu trúc Ban Chỉ đạo chung, biến nơi đây thành một diễn đàn đối thoại chính sách chiến lược thực thụ, nơi không chỉ dừng ở việc trao đổi tình hình hợp tác, mà còn định hình các ưu tiên, xác định nguồn lực và đề xuất giải pháp giảm thiểu rủi ro từ các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, già hóa dân số hay bẫy thu nhập trung bình. Đây là những khuyến nghị mang tính định hướng, cho thấy tầm nhìn của Liên Hợp Quốc trong việc đồng hành cùng Việt Nam trên con đường phát triển.

Sáu kết quả nổi bật và định hướng hợp tác mới

Báo cáo của bà Michaela Bauer – Phó Trưởng đại diện UNICEF, đồng Chủ tịch Nhóm Chương trình & Quản lý (PMT) đã chỉ ra 6 kết quả nổi bật mà Khung hợp tác Việt Nam – Liên Hợp Quốc đạt được trong năm 2024. Đó là thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng; hỗ trợ tăng tốc thực hiện SDGs; tăng cường khả năng ứng phó với thiên tai, khẩn cấp; thúc đẩy quan hệ đối tác và huy động tài chính; khuyến khích đổi mới sáng tạo; tăng cường bình đẳng giới, phòng ngừa bạo lực và xâm hại. Những kết quả này không chỉ có ý nghĩa thống kê mà còn phản ánh sự phối hợp hiệu quả giữa Chính phủ Việt Nam và Liên Hợp Quốc trong giải quyết những thách thức phát triển bức thiết.

Bà Michaela Bauer - đồng Chủ tịch của Nhóm Chương trình & Quản lý (PMT), Liên hợp quốc
– Phó Trưởng Đại diện UNICEF cho rằng, giai đoạn 2025-2026 sẽ là bước chuẩn bị then chốt để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Điểm đáng chú ý là chương trình hợp tác đã hỗ trợ Chính phủ Việt Nam đơn giản hóa thủ tục quản lý ODA, phản ánh đúng tính chất đặc thù của viện trợ Liên Hợp Quốc. Việc ra mắt Phòng vận hành chung 2.0 cũng là bước tiến trong việc quản trị, điều phối và minh bạch hóa thông tin, giúp cả hai phía nâng cao tính chủ động và trách nhiệm giải trình.

Theo bà Bauer, giai đoạn 2025-2026 sẽ là bước chuẩn bị then chốt để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao. Liên Hợp Quốc sẽ tập trung thúc đẩy đổi mới tài chính cho SDGs, củng cố quan hệ đối tác, đồng thời xây dựng một hệ thống hỗ trợ linh hoạt hơn, gắn với các cam kết toàn cầu. Tinh thần “đồng hành chiến lược” được nhấn mạnh, bởi Liên Hợp Quốc không chỉ là đối tác cung cấp nguồn lực mà còn là người bạn đồng hành trong hoạch định và thực thi chính sách.

Trong tiến trình xây dựng Khung hợp tác 2027-2031, ông Shin Umezu – Trưởng Văn phòng Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc – cho biết kế hoạch sẽ được chia thành các mốc cụ thể, gắn với quá trình tham vấn rộng rãi và phân tích quốc gia. Hội thảo đa bên vào tháng 9/2025 sẽ là điểm khởi đầu, mở ra một quá trình đối thoại chính sách dài hạn, nhằm đảm bảo khung hợp tác mới vừa bám sát thực tiễn Việt Nam vừa phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành quốc gia đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đồng thời phấn đấu đạt mức tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn này. Đây là mục tiêu rất tham vọng, song cũng hoàn toàn phù hợp với khát vọng phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam.

Để đạt được điều đó, sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm đã được xác định: hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải cách hành chính; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát nợ công; cơ cấu lại nền kinh tế, thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đầu tư hạ tầng chiến lược, nhất là giao thông, năng lượng và hạ tầng số; phát triển công nghiệp văn hóa, nâng cao đời sống nhân dân; và bảo đảm quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế.

Nhìn tổng thể, sáu nhóm giải pháp này không chỉ phản ánh khát vọng phát triển, mà còn cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa các mục tiêu phát triển trong nước với hợp tác quốc tế. Bởi lẽ, để thực hiện các dự án hạ tầng chiến lược, Việt Nam cần huy động nguồn vốn lớn, và ODA cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Liên Hợp Quốc chính là một trong những nguồn lực quan trọng. Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, Việt Nam cần sự hợp tác về công nghệ, tri thức và quản trị từ các tổ chức quốc tế. Để nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy công bằng xã hội, Việt Nam cần tiếp tục gắn kết với các chương trình hỗ trợ nhân đạo và phát triển bền vững toàn cầu.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định, Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Liên Hợp Quốc để xử lý vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ phê duyệt và triển khai các dự án, bảo đảm Chương trình hợp tác 2022-2026 kết thúc thành công, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn 2027-2031.