Việt Nam trước ngưỡng cửa LNG giá thấp và thị trường Halal bùng nổ

Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Brunei Darussalam (Brunei), giữa biến động thương mại toàn cầu do chính sách thuế quan đối ứng của Mỹ – Mỹ chuyển sang thuế tạm thời theo Điều 122 Đạo luật Thương mại 1974 – nếu hành động quyết liệt, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội để tăng trưởng mạnh mẽ.

Từ nguồn cung tăng vọt đến điện khí 22 GW

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt của thị trường khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu khí đốt thế giới tăng khoảng 2%, song nguồn cung LNG tăng mạnh tới 7% (mức cao nhất gần một thập kỷ), chủ yếu nhờ dòng chảy từ Bắc Mỹ. Đặc biệt tại châu Á, Hãng Reuters dự báo nhu cầu LNG phục hồi tăng 4-7% sau giai đoạn giảm mạnh năm 2025. Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Đài Loan và cả Việt Nam đều đang đẩy mạnh nhập khẩu.

Hiệp hội Khí thiên nhiên châu Á (ANGEA) đánh giá LNG đang trở thành nhiên liệu chuyển tiếp then chốt, thay thế dần điện than nhờ lượng phát thải CO₂ thấp hơn. Tại Đông Nam Á, khí đốt hiện chiếm 30% cơ cấu nguồn điện với các dự án nhà máy LNG quy hoạch lên tới 100 GW công suất. Riêng Việt Nam đặt mục tiêu LNG chiếm gần 15% tổng công suất phát điện vào năm 2030, tương đương 22 GW công suất các nhà máy điện khí LNG.

Nhờ cung vượt cầu, giá LNG toàn cầu được dự báo ổn định và giảm dần suốt giai đoạn 2026-2029. Đây chính là “cơ hội vàng” để nước ta đẩy nhanh hàng loạt dự án kho cảng LNG và nhà máy điện khí đang triển khai. Nhiều đối tác quốc tế cũng đã bày tỏ sự quan tâm hợp tác mạnh mẽ, từ thương mại LNG đến đầu tư trực tiếp.

Để tận dụng tối ưu, Việt Nam đang tăng tốc khai thác nội địa song song với nhập khẩu. Ngành công nghiệp khí không chỉ đẩy mạnh sản lượng mà còn chủ động đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm rủi ro địa chính trị từ Trung Đông. Điển hình là Qatar – nhà xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới với 82,2 triệu tấn năm 2025, trong đó 80% hướng đến thị trường châu Á. Vì vậy, ký hợp đồng dài hạn và nghiên cứu mô hình chuyển khẩu LNG (mua rẻ để bán lại) đang trở thành hướng đi thực tế mà nhiều doanh nghiệp khu vực áp dụng.

Về dài hạn, giai đoạn 2026-2029 được đánh giá là thời điểm lý tưởng để Việt Nam đẩy mạnh nhập khẩu LNG phục vụ chuyển đổi năng lượng, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý chuyên ngành – học hỏi mô hình Đạo luật kinh doanh khí đốt (Gas Business Act) của Nhật Bản – nhằm thu hút thêm vốn FDI chất lượng cao.

Từ chứng nhận đến tái cấu trúc chuỗi giá trị

Bên cạnh LNG, lĩnh vực Halal đang mở ra thị trường tiêu dùng khổng lồ nhờ cộng đồng Hồi giáo đã vượt 2 tỷ người (chiếm khoảng 25% dân số thế giới). Chính nền tảng dân số vững chắc này thúc đẩy kinh tế Halal không còn giới hạn ở thực phẩm, mà mở rộng sang mỹ phẩm, dược phẩm, logistics, du lịch và thương mại điện tử xuyên biên giới – dự kiến đạt quy mô 5.000 tỷ USD vào năm 2030.

Điểm nổi bật năm 2026 là sự ra đời của khái niệm “Conscious Halal” – Halal tiêu dùng có ý thức. Không chỉ dừng ở logo chứng nhận, sản phẩm Halal nay đòi hỏi minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng nhờ công nghệ blockchain và mã QR, đồng thời kết hợp yếu tố sức khỏe, bảo vệ môi trường (bao bì tái chế) và đạo đức sản xuất theo nguyên tắc Halalan Toyiban. Nhờ đó, sản phẩm Halal ngày càng được ưa chuộng không chỉ bởi cộng đồng Hồi giáo mà còn bởi người tiêu dùng toàn cầu, nhờ niềm tin vào chất lượng và tính bền vững.

Việt Nam đang chuyển mình nhanh chóng để bắt kịp xu hướng. Các doanh nghiệp thủy sản lớn như Minh Phú Seafood, Vinh Hoàn... đã duy trì chứng nhận Halal trên nhiều dây chuyền sản xuất, qua đó không chỉ tiếp cận thị trường Trung Đông mà còn mở rộng sang phân khúc người tiêu dùng Hồi giáo tại Mỹ và châu Âu.

Nổi bật trong chuỗi cung ứng, PCS Logistics đã trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận Halal Logistics từ Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT) vào năm 2025, giúp đảm bảo tính toàn vẹn Halal từ vận chuyển, lưu kho đến giao hàng, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị bền vững cho các sản phẩm xuất khẩu.

Xu hướng này cũng được thể hiện rõ nét qua các hoạt động xúc tiến thương mại gần đây. Tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 (diễn ra từ 2-13/2 tại Hà Nội), Halal không chỉ là một nhóm sản phẩm trưng bày mà còn trở thành trọng tâm của cách tiếp cận xúc tiến thương mại mới. Hội chợ được vận hành như một nền tảng “hạ tầng mềm”, cho phép doanh nghiệp vừa thử nghiệm phản ứng của thị trường, vừa xây dựng kết nối quốc tế và tiếp cận các tiêu chuẩn toàn cầu.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu thành công sang Malaysia – một trong những thị trường có tiêu chuẩn Halal nghiêm ngặt hàng đầu khu vực – sau khi đạt chứng nhận Halal. Điều này cho thấy Halal đang trở thành cơ chế sàng lọc hiệu quả, thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nâng cao chuẩn quản trị và đầu tư vào giá trị thực.

Trong bối cảnh đó, thương mại Việt Nam - ASEAN vẫn duy trì đà tăng trưởng ấn tượng bất chấp biến động thuế quan toàn cầu, trở thành bệ đỡ vững chắc để đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào Mỹ. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 91 tỷ USD (xuất khẩu tăng 4%, nhập khẩu tăng 12%). Đến tháng 1/2026, xuất khẩu sang ASEAN đã tăng vọt 24,4%, phản ánh sức bật từ các lĩnh vực nông-thực phẩm và hàng hóa chế biến.

Với hai động lực LNG và Halal đang sẵn sàng bùng nổ, cùng đà tăng trưởng thương mại ASEAN vững chắc, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể biến thách thức thuế quan thành cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2026.