Việt Nam – Thái Lan: Thúc đẩy hợp tác chiến lược toàn diện, khai mở không gian tăng trưởng ASEAN
Lê Phượng t/h
Việt Nam và Thái Lan – hai nền kinh tế năng động nhất Đông Nam Á – đang bước vào thời kỳ phát triển mới trong quan hệ song phương, với tâm thế đối tác chiến lược toàn diện và khát vọng cùng kiến tạo một ASEAN tự cường, gắn kết và phát triển bền vững.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Từ nền tảng bền vững đến tầm nhìn dài hạn
Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra từ ngày 15–16/5/2025 và việc hai nhà lãnh đạo đồng chủ trì Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Thái Lan tại Hà Nội đã mở ra chương mới trong hành trình hợp tác giữa hai quốc gia láng giềng có nhiều gắn bó lịch sử và chiến lược.
Sự kiện đặc biệt này không chỉ đánh dấu việc nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược toàn diện, mà còn cụ thể hóa định hướng hợp tác thực chất thông qua loạt sáng kiến về đầu tư, thương mại, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân. Trong bối cảnh kinh tế - chính trị thế giới biến động, sự gắn kết giữa hai nền kinh tế lớn của tiểu vùng sông Mekong càng mang ý nghĩa chiến lược đối với toàn khối ASEAN.
Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thái Lan trong khối. Năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước đạt hơn 21 tỷ USD, tăng 6,4% so với năm trước. Hai bên đang hướng tới mục tiêu đạt 25 tỷ USD trong thời gian ngắn nhất, theo hướng cân bằng và bền vững.
Về đầu tư, Thái Lan là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 9 tại Việt Nam, với 767 dự án đang hoạt động và tổng vốn đăng ký gần 15 tỷ USD, trải rộng ở các lĩnh vực năng lượng, bán lẻ, hóa dầu, chế biến thực phẩm và logistics. Các tập đoàn hàng đầu như Central Group, SCG, B.Grimm Power, WHA… đã hiện diện mạnh mẽ tại Việt Nam và đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy phát triển hạ tầng, tiêu dùng và công nghiệp phụ trợ. Ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam cũng từng bước mở rộng hoạt động tại thị trường Thái Lan, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, tiêu dùng và dịch vụ tài chính.
Một trong những bước ngoặt quan trọng được ghi nhận tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Thái Lan là việc các tập đoàn lớn như FPT, Vietjet, Tập đoàn Cao su Việt Nam… ký kết hợp tác với các đối tác Thái Lan nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển hạ tầng công nghiệp và mở rộng không gian kinh tế số – xanh giữa hai quốc gia. Việc Vietjet hợp tác cùng Boeing về chuyển giao 50 tàu bay cho thị trường Thái Lan không chỉ góp phần củng cố kết nối hàng không mà còn là chỉ dấu cho xu hướng đầu tư xuyên biên giới theo mô hình “cùng sản xuất – cùng phát triển” trong khu vực.
Đáng chú ý, bản ghi nhớ giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Thương mại Thái Lan về tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại giai đoạn mới, cùng các cam kết song phương trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và trung tâm tài chính xanh đã khẳng định định hướng ưu tiên của cả hai chính phủ: thu hút đầu tư chất lượng cao, xanh và bền vững.
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định tại diễn đàn: “Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị với Thái Lan, đánh giá cao vai trò đầu tư của doanh nghiệp Thái Lan tại Việt Nam và mong muốn các nhà đầu tư tiếp tục đồng hành với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Chính phủ sẽ tiếp tục cải cách thể chế, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, minh bạch và ổn định lâu dài”.
“Ba kết nối” – nền tảng cho hợp tác tương lai toàn diện
Trong khuôn khổ Diễn đàn, hai Thủ tướng đã nhấn mạnh chiến lược “Ba kết nối” là đòn bẩy phát triển toàn diện cho quan hệ song phương, gồm: kết nối chuỗi cung ứng, kết nối hạ tầng giao thông, và kết nối kinh tế - văn hóa.
Thứ nhất, về kết nối chuỗi cung ứng, hai nước xác định sẽ hợp tác sâu hơn trong các ngành công nghiệp có lợi thế bổ sung như điện tử, hóa dầu, nông nghiệp chế biến, năng lượng, bán dẫn và logistics. Với sự dịch chuyển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam và Thái Lan cùng chia sẻ cơ hội thu hút các tập đoàn đa quốc gia, đóng vai trò là trung tâm sản xuất mới của khu vực. Các nhà lãnh đạo đề cao việc hỗ trợ doanh nghiệp hai nước liên kết để cùng tham gia sâu vào mạng lưới giá trị toàn cầu, đồng thời phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và áp dụng công nghệ cao.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra với doanh nghiệp hai nước - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Thứ hai, kết nối hạ tầng giao thông được xem là yếu tố cốt lõi để mở rộng hợp tác kinh tế địa phương. Thái Lan cam kết thúc đẩy liên kết vùng Đông Bắc với miền Trung và miền Nam Việt Nam thông qua các hành lang kinh tế và các tuyến giao thông xuyên biên giới. Việc mở các đường bay trực tiếp giữa các địa phương hai nước, trong đó có sân bay quốc tế tại Đông Bắc Thái Lan, sẽ tạo cú hích cho giao lưu thương mại, du lịch và đầu tư. Đồng thời, hai bên sẽ tăng tốc phát triển cơ sở hạ tầng logistics, cảng biển và đường sắt, góp phần kết nối chuỗi giá trị khu vực một cách hiệu quả hơn.
Thứ ba, kết nối kinh tế – văn hóa nhấn mạnh vai trò của giao lưu nhân dân, giáo dục, văn hóa và địa phương. Hai chính phủ thống nhất triển khai nhiều chương trình kết nghĩa giữa các tỉnh, thành phố; thúc đẩy hợp tác đại học và đào tạo nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ mới như AI, chất bán dẫn và năng lượng xanh. Các hoạt động giao lưu văn hóa, ẩm thực và du lịch cũng được khuyến khích mở rộng trong khuôn khổ sáng kiến “6 quốc gia – 1 điểm đến” mà Việt Nam và Thái Lan đang cùng ASEAN thúc đẩy.
Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra khẳng định: “Chúng ta không chỉ là bạn bè thân thiết, mà còn là đối tác chiến lược của nhau trong tương lai. Việt Nam và Thái Lan cần phối hợp chặt chẽ để đối phó với những bất ổn toàn cầu và đưa ASEAN phát triển mạnh mẽ hơn. Tăng trưởng của Thái Lan là cơ hội cho Việt Nam, và ngược lại”.
Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện không chỉ phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao, mà còn mở ra khuôn khổ hợp tác mới trên ba trụ cột: Đối tác vì hoà bình bền vững, Đối tác vì phát triển bền vững và Đối tác vì tương lai bền vững. Đây là định hướng chiến lược nhằm đồng hành lâu dài, vượt qua những thách thức chung và cùng hưởng lợi ích lâu bền.
Phía Việt Nam nhấn mạnh chính sách thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, bảo vệ môi trường và tạo giá trị lan toả. Các nhà đầu tư Thái Lan được khuyến khích tham gia vào các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, kinh tế số, tài chính xanh, nông nghiệp công nghệ cao và trung tâm đổi mới sáng tạo.
Chính phủ Việt Nam cam kết thực hiện các cải cách sâu rộng, như tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị công, cải thiện chỉ số môi trường kinh doanh, đẩy mạnh số hóa dịch vụ công và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi số. Việt Nam cũng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, năng lượng và kỹ thuật số hiện đại để bắt nhịp với các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững.
Trong khi đó, Thái Lan tiếp tục giữ vai trò là “cửa ngõ logistics” của ASEAN, là trung tâm tiêu dùng và chế biến lớn, sẵn sàng cùng Việt Nam chia sẻ cơ hội, kết nối đầu tư và lan tỏa kinh nghiệm trong chính sách xanh – sạch – thông minh.
