Triển vọng kinh tế Mỹ Latinh năm 2025: Phục hồi khiêm tốn giữa nhiều biến số

Tăng trưởng không đều, lạm phát vẫn là bài toán nan giải

Theo OECD dự báo, năm 2025, tăng trưởng GDP trung bình của các nền kinh tế lớn gồm Argentina, Brazil, Chile, Colombia, Costa Rica, Mexico và Peru dự kiến đạt 2,1% – chỉ nhích nhẹ so với mức 2,0% của năm 2024. Mức dự báo cho năm 2026 thậm chí giảm nhẹ còn 2,0%, phản ánh xu hướng phục hồi yếu và thiếu động lực.

Brazil – nền kinh tế lớn nhất khu vực – được dự báo tăng trưởng 2,1% trong năm 2025, chủ yếu nhờ tiêu dùng hộ gia đình. Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu chững lại do giá hàng hóa giảm và nhu cầu toàn cầu yếu đi sẽ tạo áp lực lên động lực phục hồi. Trong khi đó, Argentina bất ngờ trở thành điểm sáng khi OECD dự báo mức tăng trưởng lên tới 5,2% trong năm 2025, sau cú sụp giảm sâu vào năm 2024 bởi siêu lạm phát và khủng hoảng tài chính. Mức hồi phục này được cho là kết quả của chính sách thắt chặt tài khóa – tiền tệ quyết liệt cùng cam kết ổn định kinh tế vĩ mô.

Ngược lại, Mexico – nền kinh tế gắn chặt với chuỗi cung ứng của Mỹ – lại được dự báo sẽ tăng trưởng chỉ 0,4% trong năm 2025, thấp nhất trong nhóm. Nguyên nhân chính là do căng thẳng thương mại ngày càng gia tăng giữa hai nước, đặc biệt liên quan đến ngành công nghiệp xe điện và năng lượng tái tạo.

Các quốc gia khác như Colombia, Chile và Peru duy trì mức tăng trưởng ổn định từ 2,4% đến 3%. Costa Rica – dù không có số liệu chi tiết trong báo cáo gần đây – được ước tính có thể đạt mức tăng trưởng khoảng 3,1% nhờ nền kinh tế dịch vụ và công nghệ phát triển nhanh.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là lạm phát. Mặc dù xu hướng giảm đã xuất hiện tại nhiều quốc gia, song tỷ lệ này vẫn chưa trở về mức mục tiêu của các ngân hàng trung ương. Tại Brazil, lạm phát dự kiến đạt 5,7%; Colombia 4,7%; Chile 4,5%; và Mexico 3,4%. Riêng Argentina – quốc gia từng ghi nhận lạm phát lên đến 219,9% vào năm 2024 – có khả năng hạ nhiệt đáng kể xuống còn 36,6% trong năm nay. Dù vậy, đây vẫn là con số ở mức khẩn cấp, đòi hỏi tiếp tục duy trì chính sách tài khóa nghiêm ngặt và ổn định tỷ giá.

Rủi ro bên ngoài gia tăng

Bên cạnh các yếu tố nội tại như năng suất thấp, đầu tư công hạn chế, hay chi phí tài chính cao, OECD còn cảnh báo ba rủi ro chủ yếu tác động đến triển vọng kinh tế của khu vực Mỹ Latinh.

Thứ nhất là căng thẳng thương mại toàn cầu. Việc Mỹ gia tăng biện pháp bảo hộ, nhất là với các lĩnh vực chiến lược như công nghệ, năng lượng và sản xuất xe điện, có thể khiến Mexico, Brazil hay Chile – những quốc gia phụ thuộc lớn vào xuất khẩu khoáng sản và linh kiện – rơi vào thế bị động.

Thứ hai là biến động tài chính quốc tế, đặc biệt khi các ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) duy trì lãi suất ở mức cao. Điều này khiến chi phí đi vay của các quốc gia Mỹ Latinh tăng mạnh, gây áp lực lên ngân sách và khả năng trả nợ.

Thứ ba là biến đổi khí hậu – yếu tố ngày càng ảnh hưởng sâu sắc đến khu vực có tỷ trọng lớn nông nghiệp trong GDP. Hạn hán nghiêm trọng tại Argentina và miền Đông Brazil năm 2024, hay lũ lụt kéo dài ở vùng Andean (Colombia, Peru), đã cho thấy mức độ dễ tổn thương của nền nông nghiệp khu vực trước thiên tai.

Trước tình hình này, OECD khuyến nghị Mỹ Latinh cần theo đuổi một loạt cải cách để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Cụ thể: cần đảm bảo tính nhất quán trong điều hành tài khóa – tiền tệ, tránh những cú sốc bất ngờ gây mất niềm tin thị trường; đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí pháp lý và tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia hạ tầng, đổi mới sáng tạo; nâng cấp kỹ năng lao động, đầu tư vào giáo dục và chuyển đổi số. Đây là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh dài hạn của khu vực; đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, hệ thống cảnh báo sớm và tài chính xanh để giảm thiểu tổn thất do thiên tai.

Ngoài ra, tăng cường kết nối nội khối và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu ngoài Trung Quốc và Mỹ cũng được xem là chiến lược quan trọng nhằm giảm rủi ro và tận dụng các hiệp định thương mại như CPTPP, EU-Mercosur hoặc Liên minh Thái Bình Dương.

OECD đã nhấn mạnh, “một tương lai vững mạnh đòi hỏi các chính phủ Mỹ Latinh không chỉ phản ứng với khủng hoảng, mà còn phải tiên phong trong cải cách”. Khi các nền kinh tế phát triển bước vào chu kỳ tăng trưởng thấp và tái cơ cấu chuỗi cung ứng, đây có thể là cơ hội để Mỹ Latinh “tái định vị” vai trò trong nền kinh tế toàn cầu.