Triển lãm “Dáng hình của đất”: Giữ gìn những giá trị truyền thống

Đây là một hoạt động nhằm kết nối, hỗ trợ nâng cao năng lực sáng tạo cho cộng đồng nghệ thuật truyền thống, đồng thời giới thiệu và tôn vinh những giá trị cốt lõi của nghề gốm.

Triển lãm là một phần kết quả từ Dự án phát triển nghề làm gốm tại xã Phù Lãng, tỉnh Bắc Ninh; giữa làng gốm Phù Lãng và làng Toho, mở ra một hành trình gắn kết lâu dài, cùng nhau gìn giữ và phát huy giá trị nghề gốm truyền thống. Đây là hành trình lâu dài để gìn giữ và phát huy nghề gốm truyền thống trong bối cảnh hiện đại, đồng thời nuôi dưỡng thế hệ trẻ Phù Lãng – những người đang tiếp nối ngọn lửa nghề qua các tác phẩm thủ công nung củi, sử dụng đất đặc trưng và men tro tự nhiên.

“Dáng hình của đất” trưng bày 67 tác phẩm độc bản của học viên và nghệ nhân hai làng nghề, mỗi sản phẩm là minh chứng cho sự kiên nhẫn, khát vọng đưa gốm thủ công đến gần hơn với đời sống đương đại. Không chỉ là triển lãm nghệ thuật, sự kiện còn thể hiện tình hữu nghị và sự đồng hành giữa cộng đồng nghệ nhân và các cơ quan quản lý trong công tác bảo tồn, phát triển di sản văn hoá làng nghề. 

Đặc biệt, triển lãm có sự góp mặt của các nghệ nhân Nhật Bản nổi tiếng trong nhiều loại hình nghệ thuật như gốm, trà đạo, Ikebana (nghệ thuật cắm hoa), origami... Tại đây, văn hoá Nhật Bản sẽ giao thoa và hoà quyện cùng văn hoá Việt Nam, mở ra không gian trải nghiệm đa dạng, phong phú cho công chúng.

Giáo sư trà đạo Hashimoto Mitsue, người đã nhiều năm giảng dạy và lan tỏa, chia sẻ những giá trị và vẻ đẹp của trà đạo, sẽ là người dẫn dắt và đồng hành cùng quý khách khi tham gia trải nghiệm trường phái Omotesenke  – một trong ba dòng phái lớn của Trà đạo Nhật Bản, nổi bật bởi sự tinh tế, giản dị và thanh nhã. Trà đạo Omotesenke đặt trọng tâm vào tinh thần “Hòa, Kính, Thanh, Tịch”. Mỗi cử chỉ, mỗi động tác pha trà đều là một nghi lễ, dẫn dắt người tham dự tìm về sự an nhiên. Trong bối cảnh triển lãm, trải nghiệm này càng thêm đặc biệt: từng chiếc bát, từng vật dụng gốm không chỉ phục vụ cho nghi thức, mà còn là tác phẩm nghệ thuật, kết tinh từ đất, lửa và bàn tay tài hoa của nghệ nhân. Khi nâng chén trà, ta cũng đồng thời nâng niu cả giá trị văn hóa và mỹ học của gốm sứ. Buổi trải nghiệm lần này được tổ chức trong mùa Trung thu, gợi nhắc hình ảnh vầng trăng sáng ngời trên bầu trời thu. Ánh trăng ấy như phản chiếu trong bát trà, gợi nhớ câu thiền ngữ “Cúc Thủy Nguyệt tại thủ” biểu tượng cho vẻ đẹp và chân lý hiện hữu trong những điều bình dị. Hương vị bánh đi cùng bát trà matcha, vị ngọt và vị đắng đan xen, khiến khoảnh khắc thưởng trà trở thành một cuộc gặp gỡ đầy trọn vẹn: giữa người với người, giữa nghệ thuật với thiên nhiên, và giữa hiện tại với truyền thống. 

Trải nghiệm Ikebana cùng trường phái Ikenobo Hosho-ryu. Trong khuôn khổ triển lãm “Dáng hình của gốm”, khách tham quan sẽ có cơ hội trực tiếp trải nghiệm nghệ thuật Ikebana – cắm hoa truyền thống Nhật Bản theo phong cách (Ikenobō Hōshō-ryū). Xuất phát từ dòng  (Ikenobō) – trường phái cắm hoa lâu đời nhất Nhật Bản, Hōshō-ryū phát triển phong cách trang nhã, giản dị nhưng hàm chứa sự tĩnh tại và tinh thần thiền định. Hoạt động trải nghiệm hướng đến việc kết nối vẻ đẹp của hoa và hình dáng của gốm, giúp người tham gia cảm nhận sự hòa quyện giữa thiên nhiên, bàn tay con người và hình khối nghệ thuật. Không chỉ là thao tác cắm hoa, trải nghiệm này còn là cơ hội để mỗi người lắng đọng tâm hồn, tìm thấy vẻ đẹp tinh thần trong từng nhánh lá, cánh hoa và hình dáng của chiếc bình gốm. Buổi trải nghiệm được hướng dẫn bởi: 

• (Aramaki Fumie) – Giáo sư Ikebana trường phái Ikenobo Hosho-ryu, đồng thời là Chi hội trưởng chi nhánh Tokyo Jōnan và thành viên Ban điều hành của trường phái. 

• (Ōsawa Shōfū) – Giáo sư Ikebana trường phái Ikenobo Hosho-ryu, nhiều năm hoạt động giảng dạy, đặc biệt chú trọng lan tỏa tinh thần của ikebana qua giao lưu văn hóa quốc tế.

Sự kiện nhận được sự đồng hành của UBND xã Phù Lãng, khẳng định quyết tâm bảo tồn và phát huy di sản văn hoá địa phương. Thông qua triển lãm, ban tổ chức mong muốn thúc đẩy, nuôi dưỡng và lan toả tinh thần yêu gốm thủ công truyền thống, đồng thời khẳng định sự kết nối văn hoá bền vững giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Chương trình: 

Khai mạc vào lúc 9h30 ngày 19/9/2025 (thứ Sáu) 

Địa điểm: Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội, đường Phạm Hùng, phường Từ Liêm, Hà Nội.  

Lịch trải nghiệm các workshop:

-    Trải nghiệm Ikebana: 13h30 – 14h30 ngày 19/9 

-    Trải nghiệm nặn gốm (miễn phí) sẽ diễn ra trong 2 ngày : 20/9 và 23/9

-    Trải nghiệm gấp giấy Origami : 9h30 – 11h và 14h – 15h30 ngày 24/9

-    Trải nghiệm trà đạo: Chiều 27/9

Triển lãm diễn ra từ ngày 19/9 đến ngày 28/9/2025.